Een manisch depressieve club

Geen dure BMW's op de parkeerplaats van Maccabi Tel Aviv, maar tweedehands Golfjes. De Israëlische voetbalclub, morgen tegenstander van Ajax in de Champions League, straalt soberheid uit. De doelman: ,,Ik denk dat we voor een verrassing kunnen zorgen in Amsterdam.''

Dat Ajax moeite heeft op het rechte pad naar de Nederlandse en Europese top te blijven, is doorgedrongen tot de spelers en de staf van Maccabi Tel Aviv. ,,Blessure- en vormproblemen met Van der Vaart, Sneijder en nog een paar anderen, slechte pers voor Koeman'', somt Maccabi-keeper Liran Shtrauber op. ,,Maakt voor ons niet uit, want iedereen weet dat een gewond dier erg gevaarlijk kan zijn en wij moeten, willen we Europees blijven spelen, van het grote, fameuze Ajax winnen.''

Hoofdtrainer en oud-international Nir Klinger wil het gesprek, voor de zondagse teamlunch met gegrilde kebab, kip, verschillende soorten groenten en vers pita-brood, het liefst omdraaien in een onderhoud over de stand van zaken bij Ajax.,,Een coach hoort alles te weten over zijn tegenstander. Waarom heeft Koeman Ibrahimovic eigenlijk laten gaan en wie is daar voor in de plaats gekomen?''

Dat zijn Nederlandse gesprekspartner niets weet van de sores bij Ajax, vindt hij ongeloofwaardig. Hij vraagt argwanend: ,,Hoe kan je Nederlander zijn en niets over Ajax weten?'' Wonen en werken in Israël en de Palestijnse gebieden, het zijn geen excuses voor de fanatieke Klinger: ,,Pfff, allemaal politiek, allemaal ellende!''

Geveinsd of niet, in de Champions League-duels tegen Ajax (morgen in Amsterdam en op 3 november in Tel Aviv) nemen de Israëliërs graag de houding aan van underdog. Praat met Liran Shtrauber en middenvelders als Baruch Dego en Tamir Cohen en zij roemen de grootheid van Ajax.

Coach Klinger: ,,Dat is ons grootste probleem in de Champions League, dat we te veel ontzag hebben. We gaven Bayern en Juventus te veel respect en daarom hebben we die wedstrijden allebei verloren met één goal tegen. We hebben een heel jong, internationaal gezien, onervaren team, maar ik heb al gemerkt dat zij snel leren. Het zijn Israëliërs dus passen zij zich heel snel aan.'' Vooral de nederlaag tegen Bayern als gevolg van de penalty van Makaay zit hem nog dwars. ,,Bayern was niet goed en wij hadden pech.''

Voor Maccabi Tel Aviv is Nederland vertrouwd terrein. Een deel van de spelersgroep herinnert zich nog de UEFA-Cupwedstrijden tegen Roda JC in 2001. Sinds 1987 worden de jaarlijkse zomertrainingskampen in Arnhem, Apeldoorn of een ander bosrijk oord gehouden wegens het aangename klimaat. Israël, en zeker Tel Aviv, is in juli te heet en te vochtig. Het Nederlandse voetbal wordt redelijk goed gevolgd via de kabel- en satellietzenders. En net als veel Israëliërs gaan de meeste spelers met enige regelmaat naar Amsterdam voor ontspanning. ,,Holland, Amsterdam, is voor de meeste Israëliërs nog steeds het meest pro-Israëlische land in Europa'', weet Shtrauber. En in de Arena zal zelfs door de fans van de tegenstander gezwaaid worden met de Magen David, de vlag met de blauwwitte ster van David. Dat Ajax een joodse club heet te zijn, maar in werkelijkheid zo joods is als een varkenskarbonaadje kosher, weten ze in Tel Aviv ook. ,,Stelt niets voor, maar toch wel leuk dat ze óók voor ons gaan vlaggen'', grijnst middenvelder Cohen.

Vergeleken bij Ajax lijkt Maccabi Tel Aviv in redelijk goeden doen: geen blessures, geen onduidelijkheid over de positie van trainer Klinger en technisch directeur, tevens onder-voorzitter, Eli Driks en assistent-coach Alexander Uvarov. Klinger, Driks en Uvarov zijn alle drie voormalige spelers van Maccabi Tel Aviv en wonnen in de jaren negentig reeksen titels.

,,Ons enige probleem is onze aanval. We ontberen aanvalskracht, we scoren te weinig'', zegt Klinger. De defensie van Maccabi is uitstekend en het was tegen Juventus en Bayern ook aan Shtrauber te danken dat de scores beperkt bleven. Het ontbreken van een effectieve aanvaller na het tumultueuze vertrek van topscorer en aanvallende middenvelder Avi Nimni in 2003 speelt Maccabi Tel Aviv ook in de competitie parten, de club staat op een gedeelde tweede plaats met FC Ashdod en moet Maccabi Haifa voorlaten. Wedstrijden tegen Petach Tikva of Nazareth moeten eigenlijk gewonnen worden, maar eindigen door het ontbreken van een goalgetter in gelijkspel of klein verlies.

Doelman Shtrauber, lang, breed en buitengewoon soepel opererend tijdens de training: ,,Ik denk toch dat we ondanks dit probleem tegen Ajax voor een verrassing kunnen zorgen.'' Wil Maccabi Tel Aviv het volgend seizoen meedoen aan de UEFA Cup, dan is winst noodzakelijk. En Europees voetbal is voor clubdirecteur een financiële noodzaak. Onder het vorige bewind, vier jaar geleden, raakte de club als gevolg van verkeerde en veel te dure aankopen (en slechte verkopen gecombineerd met magere resultaten in Europa) in een moeilijke financiële situatie. Onder leiding van een nieuwe voorzitter, Sony-directeur in Israël Elon Herzikowitz, en een nieuwe teamleiding wordt gewerkt aan een sanerings- en vernieuwingsplan.

Maccabi Tel Aviv straalt daarom ook een zekere soberheid uit. Op het parkeerterrein van het trainingscomplex in zuid-Tel Aviv geen dure BMW's en Porsches, maar tweedehands Golfjes en kleine 4x4's. Coach, manager Driks en spelers zijn klein behuisd in witte, containerachtige kantoortjes. De doorsnee Nederlandse amateurclub is royaler gehuisvest.

De drie duurste spelers verdienen ieder nog geen 250.000 euro en veertien van de 28 spelers kosten in totaal 150.000 euro. ,,Zij zijn soldaten. En soldaten mogen volgens de wet niet meer verdienen dan 4200 shekel (777 euro) per maand. Dat is de wet'', vertelt Driks. De veertien zijn vrijgesteld van gevechtstaken in de Palestijnse gebieden en hebben in het leger een speciale status. Per week een paar sportlessen geven aan recruten, hier en daar een praatje houden en in de zomer meedoen aan exercities. Met andere woorden: gematst.

Driks:,,We hebben geen groot budget voor aankopen. We kunnen ons aanvalsprobleem niet met dollars oplossen. We hebben net Mbamba van Vitesse overgenomen voor 350.000 dollar en dat is het voorlopig. Misschien, en dat hoop ik zeer, dat er een paar van de spelers weggekocht worden en we wat meer ruimte krijgen. We moeten het vooral hebben van eigen kweek, van onze eigen jongeren-academie.'' De overgrote meerderheid van de huidige spelersgroep komt uit de eigen kweekvijver.

Net als de leiding zelf, gaat het om spelers die wegens hun joods zijn en hun familiebanden in Israël willen blijven. Klinger is al twintig jaar bij Maccabi Tel Aviv, Driks ook en assistent-coach Alexander Uvarov, oud-speler van Dynamo Moskou ging op aliyah (hij `steeg op' naar Israël) in 1991. Loyaliteit aan Israël wordt gecombineerd met loyaliteit aan Maccabi Tel Aviv. Wie in de top wil meedoen, heeft in het kleine Israël geen andere keuze, of het moet Maccabi Haifa of Petach Tikva zijn.

Groot en oud is Maccabi Tel Aviv, ouder dan de staat Israël. In de prijzenkast naast het kantoortje van Driks staat nog een uit 1929 daterende beker, gewonnen in de door de Britten georganiseerde `Palestine'-competitie. De voetbalclub maakt deel uit van de Maccabi Wereld Unie, de overkoepelende joodse sportorganisatie waarvoor dr. Max Nordau tijdens het Tweede Zionistische Congres in Basel in 1898 met zijn speech over het ,,Gespierde Jodendom'' het fundament legde. Deze unie organiseert ook de joodse Olympische Spelen. De naam Maccabi verwijst naar de sage over de beweging van Yehuda Hamaccabi, die het joodse verzet tegen de Griekse overheersing en vooral de Hellenistische afgoderij en Syrische invallers leidde. Hamacabbi betekent `De Hamer'.

Een stuk gereedschap dat, als het aan de talrijke fans van Tel Aviv die meereizen naar Amsterdam, zal worden gebruikt om Ajax in elkaar te timmeren. Alle mannelijke leden van de families Kramer en Radoshidzky zitten morgenavond in de Arena. En zij hebben een groot vertrouwen in coach Klinger, ook na het ontslag vorige jaar van de razendpopulaire Nimni, net als zijn vader Meir Nimni een Maccabi-legende. ,,Hoe dan ook, Klinger heeft nog nooit een wedstrijd verloren die we echt moesten winnen, hij is een knokker en het zal hem lukken met dit goed georganiseerde team'', zegt Rubi Kramer, eigenaar van een drukkerij, zwaaiend met de tickets voor de Arena. ,,Maccabi Tel Aviv is een manisch-depressieve club, we gaan door diepe dalen en over grote hoogten, wij gaan door woestijnen en door oases. We zijn nu uit een dal aan het klimmen en dat komt door coach Klinger, we geloven in Nir Hamaccabi, in Nir de Hamer en zijn team.''