Derde termijn Loekasjenko Wit-Rusland

President Aleksandr Loekasjenko van Wit-Rusland heeft gisteren volgens officiële opgaven het referendum gewonnen over zijn door de grondwet verboden derde ambtstermijn.

Bij de gisteren eveneens gehouden parlementsverkiezingen heeft de oppositie niet één zetel veroverd, zo meldde vandaag Lidija Ermosjina, voorzitter van de centrale kiescommissie. Ze zei dat 77,3 procent van het electoraat voor het voorstel van Loekasjenko heeft gestemd om de grondwet te wijzigen door de bepaling dat een president maar twee termijnen mag aanblijven, te schrappen. Ermosjina sprak van ,,een elegante zege die ons land heeft geconsolideerd''. Negentig procent van de kiezers zou zijn opgekomen.

De einduitslag was in strijd met een opgave van Gallup, het bureau voor opiniepeiling dat gisteren kiezers na het uitbrengen van hun stem ondervroeg. Volgens Gallup had maar 53,9 procent van de opgekomen kiezers ingestemd met de grondwetswijziging en had van het ingeschreven electoraat maar 48 procent dat gedaan. Die resultaten waren pas net bekend, toen een tot nu toe onbekende, door de regering gecontroleerd peilingsbureau, Ekoom, meldde dat 74,6 procent van de opgekomen kiezers het voorstel van Loekasjenko had gesteund. In de hoofdstad Minsk, waar Loekasjenko minder populair is in vergelijking met het parlement, zou ook 61,3 procent van de kiezers Loekasjenko in 2006 een derde termijn willen gunnen.

De kiezers kozen gisteren een nieuw Huis van Afgevaardigden en brachten daarnaast hun stem uit in het referendum. De president is aan de macht sinds 1994. In 1996 stuurde hij de oppositie naar huis door zijn fractie in het toenmalige parlement te installeren als Wit-Ruslands nieuwe parlement. Sindsdien is de oppositie er niet meer aan te pas gekomen. Voor de verkiezingen van gisteren waren talrijke oppositiekandidaten van de lijst geschrapt. De oppositie werd in de door Loekasjenko gecontroleerde media verdacht gemaakt. Ook bij het tellen van de stemmen werd de oppositie geweerd. De oppositie sprak gisteren dan ook van fraude. De OVSE (Organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa), die driehonderd waarnemers had gestuurd, zei dat de verkiezingen plaatsvonden in ,,een klimaat van angst''. Ze klaagde ook over een ,,gebrek aan debat'' en de ,,uitgeholde mediavrijheid''.

Als gevolg van de uitslag van het referendum – de uitslag van de parlementsverkiezingen is nog niet bekend – kan Loekasjenko in 2006, als zijn tweede termijn afloopt, kandidaat staan voor een derde termijn van vijf jaar. De president zelf werd gisteren gevraagd naar een reactie op westerse kritiek. ,,Dit is niet de eerste keer dat ik hoor over bezorgdheid in het westen. Ik werk al tien jaar en tien jaar lang hebben jullie je zorgen gemaakt over het een of ander in Wit-Rusland'', zo antwoordde hij. ,,Probeer te kalmeren en hou op ons te beschuldigen van schendingen en bedrog. Kijk maar naar jullie eigen problemen en probeer die op te lossen.''