De geleidelijke progressie van Hugo van den Broek

Door de buitenwereld werd Hugo van den Broek vaak over het hoofd gezien. Dat zal na zijn goede prestatie in de marathon van Amsterdam niet meer zo snel gebeuren.

Bijna zes minuten scheidden hem van winnaar Robert Cheboror, maar de nummer vijf van de marathon van Amsterdam was niet minder uitgelaten dan de Keniaan. Hugo van den Broek bewees gisteren met een persoonlijk record van 2.12,07 dat hij de marathontop nadert. ,,Ik wilde zo graag laten zien dat ik een goede marathonloper ben en ik denk dat ik het heb bewezen. Het ging goed en heel constant'', zei hij – opvallend fit – direct na de aankomst in het Olympisch Stadion.

Van den Broek is aan zo'n geleidelijke opmars bezig dat hij naar zijn eigen mening te vaak over het hoofd werd gezien door de buitenwereld. Nu de 28-jarige atleet uit Heemskerk op zeven seconden na de limiet voor het WK volgend jaar heeft gehaald, kan niemand in Nederland meer om hem heen.

,,Hugo heeft een grote toekomst voor zich'', zei marathonloper Kamiel Maase gisteren bij de finish. Maase was toeschouwer, want door een voetblessure is hij dit najaar niet in staat om wedstrijden te lopen. ,,Natuurlijk is de stap naar 2.08 nog een hele grote, maar Hugo verbetert zich al jaren heel geleidelijk. Ik sluit niet uit dat hij ook dat haalt'', zei de atleet die vorig jaar in Amsterdam het nationaal record op 2.08,31 zette.

Of de tijd van Van den Broek voldoende zal zijn voor deelname aan het WK kon bondscoach Gerard Nijboer niet zeggen, want daarover beslist de technische commissie van de atletiekbond. Wel benadrukte Nijboer het belang van het succes van de – voor de buitenwereld – nieuwkomer. ,,We hebben met Maase, Greg van Hest en Luc Krotwaar drie atleten in Nederland die rond de 2.10 hebben gelopen. Vervolgens komt er een enorme kloof met de rest van de lopers en Van den Broek is eigenlijk de enige die zich daar nu bevindt. Ik weet niet of hij ooit de 2.10 haalt, want zijn basissnelheid is lager dan bij de anderen. Maar in een wedstrijd als het WK zou ik hem er graag bij hebben'', aldus Nijboer. ,,Ikzelf had ook niet zo'n hoge basissnelheid, maar ben wel Europees kampioen geworden. In wedstrijden waar het echt ergens om gaat, telt de tijd niet.''

Dat Nijboer zich niet voor niets zorgen maakt over de breedte van de Nederlandse top, bleek gisteren wel. Na Van den Broek behoorde cabaretier Dolf Janssen met 2.36,10 tot de snelste Nederlanders.

In één opzicht is Van den Broek volgens Nijboer zelfs beter dan de top in Nederland. ,,Hij is niet af te leiden van zijn doel. Het gaat hem alleen om de marathon. Hij maakt optimaal gebruik van zijn kwaliteiten en hij is typisch een atleet die je meer talent zou toewensen.''

Van den Broek, die voor 25 uur per week bij een arbo-dienst werkzaam is, voelt zich sterker dan ooit. ,,Je traint natuurlijk altijd zoveel als je net aankunt. In de afgelopen tien weken was dat steeds tussen de 160 en 200 kilometer per week. Daarmee kweek je taaiheid.'' Dankzij die voorbereiding, maar zeker ook dankzij een zeer geleidelijke opbouw van zijn race kwam hij uit op een persoonlijk record (was 2.14,59). Van de vijftien snelste lopers van gisteren realiseerde hij na 21 kilometer slechts de elfde tijd.

,,Ik weet niet of ik achteraf gezien harder kon. Ik heb ook niet voortdurend met die limiet in mijn hoofd gelopen, want dat werkt niet. Pas aan het eind hield ik er rekening mee en het voordeel was dat ik toen een aantal andere lopers kon opeten. Dat stimuleerde wel'', aldus Van den Broek.

De omstandigheden waren gisteren in Amsterdam niet ideaal. Vooral bij het parcours langs de Amstel stond een behoorlijke wind en de luchtvochtigheid was erg hoog. Reden te meer om te veronderstellen dat Van den Broek beter kan dan 2.12. ,,Ik weet niet waar mijn top ligt. Maar ik weet wel dat de stap naar 2.08 groter is dan de stap die ik vandaag heb gezet.''

Van den Broek verbeterde zijn persoonlijk record met bijna drie minuten. De snelste loper van gisteren, Robert Cheboror, maakte een nog grotere stap door zijn eigen record bijna vijf minuten scherper te stellen. Vorig jaar fungeerde hij nog als haas van Maase en de Keniaan besloot toen na 32 kilometer de race af te maken. De 25-jarige atleet kwam destijds uit op 2.11,06 tegen 2.06,22 gisteren.

Die tijd had nog beter gekund wanneer de tempomakers beter werk hadden verricht. Zij liepen soms wel tientallen meters voor de kopgroep uit. ,,Bij de start begonnen ze direct met vliegen'', zei Cheboror. Atletenmanager Jos Hermens moest tot drie keer met de motor naar de hazen toe om hen te bewegen tot een lager tempo. Cheboror kon er na afloop om lachen. Daar was alle reden toe, want los van het sportieve succes, verdiende hij gisteren zo'n 70.000 euro. De helft van dat bedrag betrof een bonus omdat hij het Amsterdamse parcoursrecord van vorig jaar met zeventien seconden verbeterde.

Van een geleidelijke ontwikkeling zoals bij Van den Broek is bij Cheboror geen sprake. Minder dan drie jaar geleden deed hij mee aan een wedstrijd van 25 kilometer in het Keniase Kamwosor die jaarlijks door het bureau van Jos Hermens wordt georganiseerd. Behalve door zijn veel te zware tennisschoenen viel de relatief lange atleet (1,83 meter) ook op door zijn hoge snelheid. Maar serieus getraind had hij nooit.

,,Na afloop van die wedstrijd nodigen wij altijd tien lopers voor een gesprekje. Hij was toen verschrikkelijk zenuwachtig'', herinnert Hermens' collega Michel Boeting zich. ,,Toen ik vroeg waarom, zei Cheboror dat hij bang was om domme antwoorden te geven en daardoor zijn kansen op een hardloopcarrière te vergooien.''

Na die race in Kamwosor ging het snel. Nauwelijks twee jaar later eindigde hij als tweede in de marathon van Boston, maar toen maakten temperaturen van boven de dertig graden scherpe tijden onmogelijk. Gisteren realiseerde hij wereldwijd de twee na snelste tijd van het seizoen

Voor domme vragen en antwoorden lijkt Cheboror niet bang meer te zijn. Of hij zichzelf nu tot de beste marathonlopers in de wereld rekent? ,,Met deze tijd? Natuurlijk'', zei hij met een grote glimlach.