`We hebben in Gaza een handtekening gezet'

De grootste Israëlische legeroperatie in vele jaren eiste 130 Palestijnse doden in twee weken. Volgens generaal Shamni verscholen Hamasvechters zich tussen de beknelde burgers.

Brigade-generaal Gadi Shamni, hoofd operaties van de Israëlische generale staf, komt uit eigen beweging tot de vaststelling dat het Israëlische leger in het vluchtingenkamp Jabalya heeft geopereerd als een olifant in een porseleinkast. ,,In de Gazastrook zijn wij te vergelijken met een olifant in een winkel vol keramische producten. We zijn daar ingegaan met tanks en gepantserde voertuigen en die zorgen voor heel veel schade. Als we dat niet zouden doen zouden er tientallen Israëlische soldaten zijn gedood.''

De vraag was waarom het leger 150 tot 200 tanks en gepantserde voertuigen en tientallen Apache-helikopters heeft ingezet en bijvoorbeeld niet met speciale eenheden optrad. Een grootschalige inzet van militaire macht in het dichtbevolkte gebied moest onvermijdelijk leiden tot veel slachtoffers.

Shamni (44), in de bunker van de Israëlische generale staf in Tel Aviv: ,,Om een militaire uitdrukking te gebruiken, met deze operatie hebben wij in de Gazastrook een grote handtekening gezet. Een grote handtekening dat wil zeggen een actie met de inzet van zware pantsers. Een actie met een kleine handtekening is een min of meer geruisloze actie met speciale eenheden. Een grote handtekening was noodzakelijk omdat wij met speciale eenheden in Jabalya geen kans maken. De risico's in de dichtbevolkte Gazastrook zijn vele malen groter dan in Nablus, Jenin of Hebron. Als we een kleine handtekening hadden gezet dan hadden wij tientallen soldaten verloren, onaanvaardbaar dus. We hebben wel speciale eenheden gebruikt, maar alleen op de flanken en onzichtbaar.''

Of we de Amerikaanse film Black Hawk Down hebben gezien, waarin Gene Hackman een neergestorte Amerikaanse Black Hawk-piloot met een speciale eenheid redt uit de klauwen van Servische troepen? ,,Goeie film, excellente actie, maar dat is in de Gazastrook niet mogelijk'', zegt generaal Shamni, een paracommando, die voor zijn overplaatsing naar de generale staf, nu zeven maanden geleden, het militaire commando over de hele Gazastrook had. ,,Te dicht bevolkt, te veel haat, te hoge omgevingsrisico's. Het is bovendien van essentieel belang om de soldaten goed te beschermen. Een goed beschermde soldaat reageert veel evenwichtiger dan een slecht beschermde soldaat, die, als hij zich bedreigd voelt, altijd de neiging heeft zichzelf te verdedigen met een overdaad aan vuurkracht. Slecht beschermde soldaten worden gedood of gewond, dan moet je ze evacueren met zware middelen, met veel vuurkracht, het wordt dan een ontzettende rotzooi met erg veel slachtoffers onder de burgerbevolking. We hebben dat al eerder meegemaakt, en daar hebben we van geleerd.''

Geleerd? De schade was nu ook groot: 130 doden, 400 gewonden, tientallen huizen vernietigd, wegen vernield.

,,We hebben getracht zo chirurgisch mogelijk op te treden.''

[vervolg HAMNI: pagina 5]

SHAMNI

'Ik wil geen kinderen doden, dat wil niemand'

[vervolg van pagina 1]

,,En vergeet niet dat de Hamas-strijders over anti-tankraketten, zware mijnen en machinegeweren beschikken. Sommige wegen waren voorzien van diep ingegraven mijnen. We moesten het kamp in om Qassambrigades uit te schakelen, het was onvermijdelijk dat we door achtertuinen en olijfboomgaarden heen moesten. Daarbij zijn huizen vernield, dat is juist. Wegen zijn hier en daar vernietigd om te voorkomen dat autobommen op onze eenheden inrijden.''

Wij hebben gezien hoe een huis werd beschoten met een tankgranaat, een huis waar tien kinderen kinderen lagen te slapen die nu allemaal zwaar gewond in het ziekenhuis liggen. Een meisje van 13 werd in Rafah neergemaaid met 20 kogels.

,,Wij hebben hier allemaal kinderen. Ik wil geen kinderen doden, wij willen dat hier geen van allen. De commandant van de eenheid die het meisje heeft gedood wordt vandaag nog door de chef-staf generaal Yaalon ontheven uit zijn functie. Maar de Hamasterroristen gebruiken deze huizen soms, of om op de tanks te schieten of om Qassam-raketten op Israëlische plaatsen af te schieten. Ik denk dat de meerderheid van de gedode Palestijnen Hamasterroristen zijn. Het preciese aantal is onderwerp van onderzoek. En ik heb zelf gezien hoe een Hamasterrorist een straat overstak met een baby als een soort schild in zijn armen. Hij deed dat omdat hij weet dat wij niet opzettelijk op kinderen, vrouwen en niet-betrokkenen schieten. Maar het blijft heel moeilijk opereren in een dicht bevolkt gebied, we kunnen moeilijk de hele bevolking eerst evacueren.''

Het uitschakelen van de Qassambrigades was het officiële doel van de operatie, wraak voor de dood van twee Ethiopische immigrantenkinderen het officieuze doel. Doelen bereikt?

,,Het doel was het minimaliseren van de dreiging. We zijn erin geslaagd 19 Qassam-cellen uit te schakelen. We hebben deze dreiging in ieder geval verminderd. Of de dreiging helemaal weg is, weet ik niet. Ik denk het niet, want het staat vast dat de motivatie van Hamas om Israëlische burgers, onder andere in Sderot, te terroriseren met Qassam-raketten, onverminderd hoog is. In ieder geval hebben wij hun mogelijkheden verkleind en we blijven in het gebied tussen Gazastad en de grens met Israël. Geen van de tanks zal daar vertrekken. Wraak, dat weet ik niet. Misschien hebben we bereikt dat de gewone Palestijnse bevolking, die erg veel te lijden heeft, Hamas onder druk zet te stoppen. Er is haat, er is veel verzet, maar misschien zien de gewone Palestijnen ook dat er geen andere oplossingen zijn en dat Hamas de schuld is van hun ellende.''

Voor het eerst in de verstilde bunker gaat een van de zes telefoons op het bureau van Shamni. Het is opperbevelhebber Yaalon, die zijn staf voor spoedberaad bijeen heeft geroepen. ,,Ik geloof dat wij daar in Gaza nog niet klaar zijn'', grijnst Shamni en loopt snel weg.