Tigers toont films uit verre streken

Het International Film Festival Rotterdam heeft deze week aangekondigd zijn hoofdprogramma aan te passen. Voortaan zal het bestaan uit drie categorieën. Eén daarvan is `Cinema of the World' met films die nadrukkelijk handelen over zorgelijke situaties in de wereld. Onder de noemer `Tigers on Tour' reizen vanaf zondag drie festivalfilms langs 25 Nederlandse filmtheaters. Twee daarvan vallen zeker in die categorie van maatschappelijk sterk betrokken films.

Het gaat hier om films uit landen waarvan we in Nederland zelden iets in de bioscoop zien. Het Albanese The Moonless Night van Artan Minarolli schetst een land waaruit iedereen wil ontsnappen. Een divers gezelschap snelt in een overvolle trein richting de kust om naar Italië over te steken.

Minarolli vertelt twee verhalen, beide met in het middelpunt een liefde die de weerstand van de omgeving trotseert. Er blijft toch een glimmertje hoop voor de toekomst, zelfs als de overtocht naar Italië wellicht mislukt.

In het pamflettistische How I Killed a Saint wordt het toenemende nationalisme van jongeren in Macedonië, en hun bereidheid geweld te gebruiken, aan de kaak gesteld. De Navo moet weg en eigenlijk die rare Albanezen ook, behalve als je bevriend met ze bent natuurlijk. Waarom de hoofdpersoon in How I Killed a Saint zo extreem is in zijn opvattingen weet de debuterende regisseur Teono Strugar Mitevska overigens niet erg duidelijk te maken.

De derde film past beter in het programmaonderdeel dat het Rotterdamse festival zal gaan wijden aan de zogenoemde `auteursfilm'. De uit Estland afkomstige Sulev Keedus maakte al indruk met zijn debuut Georgica. Zijn tweede film Somnambuul bevestigt zijn talent als bedenker en uitvoerder van lyrische beelden van desolate landschappen en claustrofobisch gefilmde interieurs.

Net als Georgica speelt Somnambuul zich af op een eiland en zijn er drie personages. Keedus situeerde zijn verhaal aan het eind van de Tweede Wereldoorlog maar houdt de historische omstandigheden en de beweegredenen van zijn personages vaag.

Tijd is alleen belangrijk in het verglijden van de seizoenen. Voor de rest heerst er stilstand. Vluchten kan niet meer. Ook in Estland zitten ze vast, net als in Albanië en Macedonië.

Tigers on Tour. Van 17 oktober 2004 t/m 13 februari 2005. In: 25 filmtheaters.