Pompoenteelt onder maïs gaat onkruid tegen

Onder je graan een groente telen kan een uitstekende methode zijn om onkruid te onderdrukken. Dat bewees de Zimbabwaanse onkruidkundige dr. Arold Mashingaidze, die deze week promoveerde op de Wageningen Universiteit. Op proefvelden en bij boeren teelde hij onder maïs pompoen. De voedzame pompoen bespaarde de boeren in de piekperiodes uren per dag wieden, terwijl de maïsopbrengst in drie van de vier seizoenen niet lager was dan in de gebruikelijke monoculturen.

Het proefschrift van Mashingaidze getuigt van een nieuwe onderzoekscultuur. Decennialang onderzochten landbouwinstituten alleen monoculturen. De laatste jaren echter proberen een aantal van hen, waaronder de Wageningen Universiteit en de Universiteit van Zimbabwe, ook mengteelten te verbeteren, vaak mengteelten die boeren al eeuwen in praktijk brengen. Onder maïs, sorghum of gierst verbouwen onderzoekers vlinderbloemigen zoals pinda of bonen, die de bodem verbeteren. Of ze verbouwen onder de granen komkommer, pompoen of meloen. Vanwege hun brede, kruipende bladen zijn deze soorten erg geschikt om onkruid te onderdrukken. Zeker in gebieden waar de families zich geen herbiciden kunnen permitteren, en er vanwege aids een tekort is aan arbeidskracht, kan verbeterde onkruidonderdrukking van levensbelang zijn.

Vaak kunnen boeren met eenvoudige teeltmaatregelen de opbrengst van een mengteelt fors verbeteren. Zo vond Mashingaidze dat de pompoenplanten meer licht opvangen als de boeren de verouderde bladeren en de mannelijke aren van de maïs verwijderen. Als ze dit doen op het moment dat zo'n vijftig procent van de maïs aan het bloeien is, en als ze daarna de pompoen lang genoeg laten doorgroeien, kunnen ze de helft meer pompoen oogsten.

De experimenten leerden bijvoorbeeld ook dat wanneer boeren de maïs zaaien op kleinere rijafstanden dan gebruikelijk, het onkruid minder licht vangt zodat het minder goed groeit. De maïsplanten vangen daardoor juist meer licht op, wat grotere korrels geeft. Ter ondersteuning van de veldproeven mat de promovendus regelmatig de lichtinval en fotosynthese in de gewassen en het onkruid. Dit deed hij met een geavanceerd fotosynthese-apparaat dat speciaal hiervoor vanuit Wageningen was ingevlogen

Overigens zal deze maïs-pompoenteelt voor Zimbabwe meer iets voor de lange dan voor de korte termijn zijn. Het land is momenteel erg instabiel en arm. En de landbouwvoorlichters die de kennis moeten gaan verspreiden zijn opgeleid met monoculturen. Om hen en de boeren te overtuigen gaat Mashingaidze nu, met hulp van sociologen, de nieuwe mengteelt bij meer boeren testen.