Nooit meer uit eten of naar de film

Zondag is Internationale Dag voor de Uitbanning van Armoede. De Rotterdamse Tereza Andrews ging vijf keer per jaar op vakantie, maar dat is veranderd. Haar ,,relatieve armoede'' van nu is een eigen keuze.

Tereza Andrews (37) verdient 1.100 euro netto per maand, waarvan ze na betaling van hypotheek en verzekeringen 600 euro overhoudt. Daar leeft ze van, samen met haar dochter Kiki (3). Ze is niet zo arm als veel mensen bij haar in de buurt, zegt ze. Ze woont in Oud-Charlois, een arme buurt in Rotterdam. ,,Hier zie je kinderen met kapotte kleren de hele dag op straat omdat hun ouders niet weten wat ze met hen moeten doen.''

De Verenigde Naties hebben zondag uitgeroepen tot Internationale Dag voor de Uitbanning van Armoede. In Nederland geldt tien procent van de huishoudens als `arm' - ze hebben een inkomen op bijstandsniveau.

,,Mijn relatieve armoede is mijn eigen keuze'', zegt Tereza Andrews. Ze is lang niet zo rijk als haar collega's. Ze werkt drie dagen per week op het Grafisch Lyceum, als lerares vormgeving. ,,Ze zijn verbaasd als ze merken dat je geen huis van twee ton kunt betalen.'' En ze is ook lang zo rijk niet meer als ze was toen ze nog samenwoonde. Toen ging ze vijf keer per jaar met vakantie, kocht ze dure kleren, deed ze haar boodschappen bij Albert Heijn en keek ze niet wat ze daar uitgaf. Ze is een voorbeeld, vindt ze, van de grote groep vrouwen die laat kinderen krijgen, daar veel voor opgeven en – misschien daardoor – hun relatie zagen mislukken.

Zelf is Tereza Andrews het kind van een Tsjechische moeder en een Engelse vader, die uit elkaar gingen toen ze 7 was. Haar moeder, zegt ze, moest daarna hard werken voor haar geld – als schoonmaakster, later als boekhoudster. ,,'s Morgens als ik opstond, was ze al weg. Uit school vandaan ging ik naar de kinderopvang. In mijn herinnering was ze altijd moe.''

Voordat Tereza Andrews zelf een kind kreeg, had ze al besloten dat ze korter zou gaan werken. ,,Ik wil bij mijn dochter zijn. Dat is ook mijn eigen keuze.''

Ze had niet gedacht dat het zo moeilijk was, een kind krijgen en opvoeden. ,,Kiki was een huilbaby. Het eerste half jaar heb ik nooit meer dan drie uur achter elkaar geslapen.'' Een duidelijke oorzaak was er niet.

Op het consultatiebureau werd haar verteld dat er de laatste tien jaar steeds meer huilbaby's kwamen. ,,Het kwam door de onrust bij de ouders, zeiden ze. En dat klopt wel. Wij waren nogal ondernemend.''

Door het gehuil van de baby kregen Tereza Andrews en haar vriend steeds vaker ruzie. ,,Eerst konden we langs elkaar heen leven. Nu moesten we samenwerken.''

Ze ging bij hem weg toen Kiki anderhalf was. Een huis huren kon niet, de wachttijd was zeker vijf jaar. Ze kocht voor 82.000 euro een appartement met drie kamers, een verrotte badkamer en zonder centrale verwarming. ,,In het begin had ik zo weinig geld dat ik niet boven bijstandsniveau uitkwam. Ik heb erover gedacht om mijn baan op te zeggen. Ik dacht: waarom zou ik werken als het me niks oplevert? Ik vond het moeilijk om Kiki achter te laten, en zij vindt het moeilijk om afscheid te nemen. Ze is een moederskind. Ik dacht: ik ben liever bij haar.''

Nu is ze blij dat ze het niet gedaan heeft. Ze vindt het leuk om les te geven. En anders, zegt ze, zou ze helemaal geïsoleerd raken. Ze staat 's morgens om zes uur op, dan is Kiki wakker. Op maandag, dinsdag en donderdag gaat ze werken, haar moeder past dan op. Vroeger ging Kiki naar een oppas, maar die kan Tereza Andrews niet meer betalen. Op woensdag en vrijdag is ze thuis. Dan doet ze het huishouden en gaat ze met Kiki naar het park of het zwembad. 's Avonds ligt ze om negen uur, half tien al in bed. Om alles te kunnen volhouden, zegt ze.

In het weekend spreekt ze soms wat af met een vriendin. Maar meestal blijft ze thuis. Op de zaterdagen dat Kiki naar haar vader is, volgt ze een cursus counseling – niet om coach of therapeute te worden, maar om er iets van te leren. Naar de film of het theater gaat ze nooit meer. ,,Te duur. En ik kan geen oppas nemen.'' Uit eten gaan kan ze ook niet. Ze vindt het niet erg, zegt ze. ,,Ik ben graag alleen. En ik heb nu de energie niet om nieuwe vriendschappen op te bouwen.''

Tereza Andrews wil nu wel verhuizen, haar appartement staat te koop. Ze heeft Kiki opgegeven voor de Vrije School in Kralingen, ze wil daar in de buurt gaan wonen. De huizen zijn daar duurder dan ze zich kan veroorloven, het goedkoopste dat ze gezien heeft kost 140.000 euro – zonder tuin en zonder balkon. Maar ze wil het toch proberen. Ze wil niet dat Kiki opgroeit tussen kinderen die tot 's avonds laat op straat zijn en zonder toezicht naar de speelplaats gaan.

Een huis van 140.000 euro betekent dat ze teruggaat naar het niveau van meteen na de scheiding. Ze zou dan geen 600, maar 400 euro per maand overhouden om gas en licht te betalen, kleren en eten te kopen, af en toe naar het zwembad of het strand te gaan. Ze krijgt nu wel alimentatie, maar daar wil ze zich niet afhankelijk van maken. ,,Dat wordt dan dus niet meer ergens chocolademelk drinken. Maar blijkbaar heb ik het er voor over.'' Misschien gaat ze wat meer werken als Kiki 4 is en naar school gaat. ,,Misschien een dag extra, maar zeker niet full time.''