Mensen veranderen en hun relaties dus ook

Met stijgende verbazing las ik het artikel van Wim Orbons (NRC Handelsblad, 12 oktober) over scheidingen.

Scheiden is ongetwijfeld heel verdrietig voor kinderen, en niet alleen voor hen: ook voor de mensen die scheiden en anderen in hun omgeving.

Niemand verdeelt voor zijn plezier bezittingen, huis en soms ook vriendenkring. Daarom gaat (op een enkele Amerikaanse filmster na misschien) niemand echt lichtvaardig scheiden, en zijn er dus ook geen extra prikkels nodig om het mensen zo moeilijk mogelijk te maken. Naast veel verdriet kost scheiden ook veel tijd, energie en geld, zeker in Nederland waar dit tot voor kort via de rechter geregeld moest worden; dit maakte het voor alle betrokkenen alleen maar slopender.

Het zou goed zijn als Orbons zich zou afvragen wat het alternatief is voor scheiden, als mensen samen niet meer gelukkig zijn. Dat is niet het ,,gelukkige traditionele gezin'' dat hij in zijn hoofd heeft, maar mensen die zich gevangen voelen in een ongelukkige relatie en ofwel weinig meer tegen elkaar zeggen, ofwel ruziemaken. Zo'n omgeving zal voor kinderen toch ook niet goed zijn.

Ook lijkt Orbons de emancipatie zo'n 50 jaar te willen terugdraaien, door te suggereren dat ,,meer werkende vrouwen'' leidt tot meer scheidingen; die uitspraak is trouwens ook in tegenspraak met Orbons' andere uitspraak dat gescheiden mensen de samenleving meer zouden belasten door bijvoorbeeld bijstandsuitkeringen te vragen (als vrouwen werken, hebben ze die uitkering immers niet nodig). Ook de suggestie dat mensen na hun scheiding vaker ziek en ongelukkig zijn, is nogal tendentieus. Ongelukkig waren ze voor hun scheiding immers ook al, anders gingen ze niet scheiden.

Het zou wellicht beter zijn als Orbons zich zou neerleggen bij de realiteit, dat mensen kunnen veranderen en hun relaties ook, en dat echtscheidingen in de praktijk soms voorkomen. Dan kan eindelijk worden gekeken naar de manier waarop dit zo soepel mogelijk kan verlopen voor alle partijen, inclusief voor de kinderen (al heeft niet iedereen die).

Het is juist goed dat de flitsscheiding en mediators bestaan. Dat bespaart de samenleving ook veel geld aan rechters en rechtsbijstand, iets wat Orbons belangrijk zal vinden.

Goede afspraken over de omgangsregeling zijn ook in ieders belang. Het idee om kinderen standaard ,,fiftyfifty over ouders te verdelen'' verbaast mij daarom nogal. Is het wel goed voor kinderen om continu te verkassen? De voornaamste reden waarom Orbons dit voorstelt, lijkt niet het belang van de kinderen te zijn, maar om vrouwen een prikkel te geven zo lang mogelijk in een (ongelukkige) relatie te blijven. Dat lijkt me geen goede basis voor nieuwe wetgevingsvoorstellen.