Kwestie Turkije verdeelt kabinet

Het kabinet is nog verdeeld over de vraag of Turkije rijp is voor een snel begin van de onderhandelingen over een mogelijke toetreding tot de Europese Unie.

Dat heeft vice-premier Zalm (VVD) gisteren na afloop van de wekelijkse ministerraad verklaard. ,,Er zijn verschillende opvattingen in het kabinet'', aldus Zalm, die inviel voor de nog altijd wegens ziekte afwezige premier Balkenende. Zalm zei echter te verwachten dat het kabinet voor de EU-top, van december dit jaar in Brussel een helder standpunt zal hebben. ,,Daar komen we wel uit'', zo vertelde hij in De Haag.

Op de Brusselse top zullen de regeringsleiders, zo is de verwachting, instemmen met het openen van onderhandelingen met Ankara.

Het kabinet volstaat voorlopig met een tamelijk vrijblijvende reactie op het rapport van de Europese Commissie van vorige week. Daarin werd aanbevolen onderhandelingen met Turkije te openen over een volwaardig EU-lidmaatschap. Een datum voor het begin van zulke gesprekken noemde de Commissie zelf overigens niet.

Een eerder gedane uitspraak van minister Bot (Buitenlandse Zaken, CDA) dat de onderhandelingen in de tweede helft van 2005 kunnen aanvangen, noemde Zalm – evenals vorige week – niet meer dan een optie.

In een persbericht omschrijft het kabinet het Commissierapport als ,,een goede basis voor besluitvorming over het al dan niet openen van toetredingsonderhandelingen met Turkije''. Vragen heeft Nederland volgens Zalm met name nog over de vraag welke beperkingen er kunnen worden opgelegd aan het vrije verkeer van personen en over de kosten van een Turkse toetreding.

De vice-premier erkende dat Nederland, dat dit half jaar optreedt als voorzitter van de Europese Unie, in zijn huidige positie weinig speelruimte heeft. Alvorens met een nader standpunt te komen wil het kabinet eerst inventariseren hoe andere EU-lidstaten staan tegenover de analyse en de aanbevelingen van de Europese Commissie. Het standpunt van Nederland wordt volgens Zalm al gauw gezien als dat van het Europese voorzitterschap.

Het kabinet zegt de opvatting van de Europese Commissie te delen dat de toetredingsonderhandelingen met twee anderen kandidaat-lidstaten, Roemenië en Bulgarije, tijdig kunnen worden afgerond.

Zo zouden de toetredingsverdragen met deze landen volgend jaar kunnen worden getekend. Daarna zouden Roemenië en Bulgarije in 2007 volwaardig lid van de Europese Unie kunnen worden.