Eerst de techniek, nu de tactiek

Salomon Kalou is de revelatie van de eredivisie. De 19-jarige aanvaller van Feyenoord voert met acht treffers de topscorerslijst aan. De Ivoriaan is zelf allerminst verbaasd over zijn snelle doorbraak. ,,Dit seizoen wil ik twintig doelpunten maken.''

Salomon Kalou maakt graag van de nood een deugd. Hij doet vooraf het verzoek of het interview alsjeblieft in het Nederlands mag. De veelgevraagde voetballer probeert zichzelf zo snel mogelijk in te burgeren in het land, waarvan hij in de toekomst de kleuren op het voetbalveld hoopt te verdedigen. De in Ivoorkust geboren aanvaller kan zich na een kleine twee jaar redelijk in het Nederlands redden, maar uitgeleerd is hij allerminst.

Geduldig luistert Kalou naar de vragen die hij stuk voor stuk met slechts een paar woorden beantwoordt. Hoe het is om in De Kuip te mogen spelen? ,,Beetje apart. Altijd veel mensen'', zegt de jonge speler in het perscafé van het Rotterdamse stadion. Hoe moeilijk is het voor de Afrikaan zich aan te passen in Nederland? ,,Het weer. In december is het altijd koud. Verder is het niet zo moeilijk'', aldus de verlegen glimlachende voetballer. En op de vraag om het verschil aan te geven tussen de speelwijze in Ivoorkust en in Nederland is Kalou ook snel klaar. ,,Hier gaat het veel over tactiek. In Afrika is geen tactiek, alleen techniek.''

Na een tiental minuten begint het vragenlijstje, dat garant had moeten staan voor een gesprek van ongeveer een uur, aardig leeg te raken. In overleg besluiten we over te gaan op het Frans. Met frisse tegenzin stemt Kalou in.

Wie dieper tot de aanvaller van Feyenoord wil doordringen zal hem voorlopig moeten aanspreken in de moedertaal. De wat bedeesde Kalou verandert direct in een spraakwaterval met bravoure. Hoe verbaasd is hij eigenlijk zelf over zijn snelle doorbraak in het eerste van Feyenoord? ,,Het is misschien vreemd voor de mensen die mij niet goed kenden, dat ik een plaats in de basis heb veroverd ten koste van Thomas Buffel. Ze kenden hem als iemand die altijd speelde en in het nationale elftal van België staat. Van mij wisten ze niet veel. Velen dachten dat het beter voor me was dat ik bij Excelsior zou blijven. Maar ik had vertrouwen in mezelf. Trainer Ruud Gullit had vooraf gezegd dat iedereen een gelijke kans zou krijgen. Iedereen zou vanaf nul beginnen. Ik heb de kans gepakt. Het is aan mij om nu op dezelfde weg door te gaan. Het seizoen is nog lang. Ik moet hard blijven werken. Ik mag me niet zomaar tevredenstellen met wat ik heb. Ik wil nog steeds beter worden. Ik heb nu de reputatie van doelpuntenmaker. Dit seizoen wil ik er op zijn minst twintig maken'', zegt de snelle en behendige voetballer, die de voorbije weken al acht keer wist te scoren.

In een paar maanden tijd veranderde Kalou van een talent dat in de marge van het betaald voetbal ritme opdoet bij Excelsior, in de revelatie van de Nederlandse eredivisie. Op zijn favoriete positie achter de spitsen straalt de jonge Afrikaan plezier en vertrouwen uit. Hij is het type speler voor wie het Rotterdamse voetbalpubliek graag naar De Kuip komt.

Maar de grootste supporter van Kalou heeft bijna nooit tijd om hem aan het werk te zien. Er gaat echter geen dag voorbij zonder dat Kalou wijze raad krijgt van zijn oudere broer Bonaventure, die Feyenoord vorig seizoen verruilde voor het Franse Auxerre. ,,Elke dag praat ik met hem'', stelt Kalou. ,,We praten dan over alles. Over voetbal, maar ook over andere dingen. Hij is altijd mijn voorbeeld geweest. Ik wilde altijd zo worden als mijn grote broer. Ik denk dat ik daarom ook net als hij het beste `op nummer tien' kan spelen.''

Kalou loopt vrijwel zijn hele leven precies in de voetsporen van zijn oudere broer. Via hem komt `de kleine Kalou' ook zo'n twee jaar geleden binnen bij Feyenoord. Nadat een korte stage in 2000 wegens zijn jonge leeftijd nog tot niets leidt, bewijst hij zijn kunsten een jaar later op verschillende internationale jeugdtoernooien. Kalou tekent daarna een contract dat hem tot medio 2007 aan Feyenoord bindt. De eerste periode van die verbintenis brengt hij samen met zijn broer en diens vrouw Constance door in een huis in het Rotterdamse Kralingen. Het is een moeilijke tijd voor Kalou, die maanden is uitgeschakeld wegens een knieblessure. ,,Mijn broer en zijn vrouw hebben me steeds gesteund; ze beurden me op. Zo vertelde mijn broer me dat Van Nistelrooy ook een zware kwetsuur aan zijn knie had overwonnen. Die steun deed me erg goed. Als ik helemaal alleen in Nederland zou zijn geweest zou het allemaal veel moeilijker zijn geweest'', zegt Kalou, die nu al enige tijd alleen in een appartement in Rotterdam-Zuid woont.

Aanvankelijk kan Kalou maar moeilijk wennen aan het idee dat zijn broer Feyenoord na zes seizoenen heeft verlaten. ,,Dat was wederom een lastige tijd voor mij'', legt de Afrikaanse voetballer uit. ,,Ik dacht dat ik bij het eerste team zou komen. Maar wat ik ook deed, ik bleef maar spelen in het tweede. Ik voelde me niet goed. Ik had geen vertrouwen. Tot op een dag trainer Van Marwijk me vertelde dat ik bij de selectie zat die tegen Ajax zou spelen. Dat was precies op het goede moment. De nacht voor de wedstrijd heb ik bijna niet geslapen. Ik dacht: dit is mijn kans. Die moet ik pakken. Debuteren in de Arena was fantastisch. Daarna was het weer snel voorbij. Ik speelde nog twee keer voordat ik geblesseerd raakte aan mijn lies. Twee maanden stond ik langs de kant. Feyenoord stelde voor dat ik beter naar Excelsior kon gaan om ritme op te doen. Dan zou mijn nieuwe trainer Gullit me aan het werk kunnen zien. Dat zag ik niet zo zitten, maar mijn broer heeft me overgehaald. Het bleek achteraf gelukkig een goede keuze.''

Via Excelsior, waar Kalou in elf wedstrijden vier keert scoort, keert hij terug bij Feyenoord. Alleen de aanwezigheid van zijn jeugdidool Gullit motiveert hem al om alles te geven. ,,Als kleine jongen bekeek ik in Ivoorkust videobanden met wedstrijden van Gullit. Hij was als voetballer voor veel Afrikanen een idool. Ik had nooit gedacht dat hij ooit mijn trainer zou worden. Veel mensen in Ivoorkust geloven het ook niet als ik vertel dat Gullit mijn coach is. Dat verbaast ze. `Praat je dan ook echt met hem?' vragen ze aan me. Door Gullit ben ik nu ook wat bekender in Ivoorkust. Ik heb in Ivoorkust nooit op het hoogste niveau gespeeld. Feyenoord is eigenlijk mijn eerste club.''

Onder Gullit groeit Kalou de eerste maanden van het seizoen uit tot een sensatie. ,,Ik sta nu op mijn favoriete plaats. Achter de spits kan ik de juiste balans in mijn spel brengen. Vroeger werd ik opgesteld als rechtsbuiten. Nu kan ik zelf schieten en doelpunten maken. De mensen in Ivoorkust leren me nu ook kennen. Voorheen kenden ze alleen Ajax en PSV. Door Bonaventure hebben ze Feyenoord leren kennen. In de straten van Abijan lopen nu mensen met Feyenoord-shirtjes met de naam Kalou erop. Meestal nog wel met het rugnummer van mijn broer.''

Vanaf zijn zesde is Kalou ervan overtuigd dat hij later voetballer zal worden. Al heeft zijn vader, die dan even buiten de stad Oumé als leraar zijn brood verdient, liever dat zijn kinderen naar school gaan. Maar al snel moet Isidre Kalou de strijd tegen zijn zonen Bonaventure en Salomon staken. Op zijn twaalfde vertrekt de jongste Kalou naar de voetbalacademie van ASEC in de stad Abidjan, waar hij in vijf jaar tijd gevormd zou worden tot profvoetballer. In het eerste jaar speelt hij net als de negen andere talenten in zijn groep verplicht op blote voeten. ,,Als je naar de academie gaat moet je zonder schoenen spelen'', legt Kalou met een glimlach op zijn gezicht uit. ,,Na een jaar mag je een test doen. Dan krijg je je eerste paar schoenen. Maar pas als iedereen uit de groep is geslaagd, mag je de schoenen aantrekken.''

Kalou speelt in zijn jeugd samen met onder anderen Kolo Touré (Arsenal), Yapi Tapo (Nantes) en een groot deel van de spelersgroep van het Belgische Beveren, die hoofdzakelijk uit Ivorianen bestaat. ,,We leerden daar vooral veel techniek. Ik heb hier geleerd dat tactiek de basis is. Voor Afrikaanse spelers is het heel moeilijk hier. Het voetbal is heel snel. In Afrika krijg je tijd om de bal aan te nemen. In Ivoorkust is veel talent, maar er is geen basis. Of dat beter kan worden weet ik niet. Het is moeilijk. Ivoorkust wil zich kwalificeren voor het WK van 2006. Dat is hun droom.''

Vooralsnog ziet Kalou voor zichzelf geen plek weggelegd in de selectie van Les Elefants. In tegenstelling tot Bonaventure heeft hij nog nooit deel uitgemaakt van de nationale ploeg van zijn land. Een oproep om mee te doen in het elftal van onder de 21 jaar wees Kalou onlangs van de hand. Hij overweegt in de toekomst voor Oranje uit te komen. ,,Zover is het nog lang niet. Ik wil me voorlopig eerst richten op Feyenoord'', zegt de voetballer, die verder niet veel kwijt wil over zijn wens Nederlander te worden.

Kalou zou niet de eerste geboren Ivoriaan zijn die furore maakt voor een ander land. Zo verdedigden Basile Boli en Djibril Cissé bijvoorbeeld de kleuren van Frankrijk. Volgens Kalou zien de Ivorianen de keuze van Boli en Cissé niet als verraad, maar zijn ze juist trots op de voetballers. ,,Ze zijn blij voor hen. Ze volgen ze op de televisie. Bovendien kunnen ze zo ook Ivorianen op grote toernooien aan het werk zien. Maar de spelers die voor Ivoorkust uitkomen worden gerespecteerd. Ze zijn overal bekend. Voetbal leeft enorm in ons land.''

De familie Kalou is inmiddels een voorbeeld voor veel Ivorianen. Naast Bonaventure heeft Salomon Kalou nog een broer en acht halfzussen. Een aantal van hen is uitgezworven over de wereld. Op kosten van de voetbalprofs leven verschillende Kalou's in de Verenigde Staten, Engeland en Frankrijk. ,,Mijn ouders wilden alles doen voor hun kinderen. Ze zijn er trots op dat ze hen goed op weg hebben kunnen helpen. Voor mij is het een zegen dat ik nu mijn familie kan helpen.''

Ondanks het slechte imago dat Ivoorkust door de onzekere politieke situatie heeft, blijft Kalou met plezier terugkeren naar zijn geboorteland. ,,Soms mis ik mijn land hier. Nu Franse militairen de rust bewaren is het een stuk beter. Het is echt niet alleen ellende. De mensen zijn vrolijk. Ze houden van dansen, lachen en feesten. Het is een prachtig land. De mensen die daar wonen weten dat. Die zijn gelukkig. Mensen die daar nooit geweest zijn snappen dat misschien niet. Die denken dat het er gevaarlijk is. Het is jammer dat mijn land zo'n slecht imago heeft.''