Werkgevers zien weinig heil in plan van coalitie

De coalitie wil werken onder het minimumloon mogelijk maken. Heeft dat zin? ,,Een ongelooflijk slecht plan'' is de reactie van de sociale diensten.

Iedereen is het er in politiek Den Haag over eens: het minimumloon is een sociale norm voor een fatsoenlijk bestaan. Het minimumloon is heilig verklaard. Maar er lijkt een uitzondering te zijn. Als mensen door aan het werk worden geholpen door tijdelijk minder dan het minimumloon te verdienen, stuit dit voor CDA, VVD en D66 niet op principiële bezwaren.

De vraag is of werkgevers de hoogte van het minimumloon een beletsel vinden om mensen uit de bijstand in dienst te nemen. En als dat zo is, is het nog de vraag of een korting op het loon van de werknemer de beste manier is om de loonkosten van de werkgever te verlagen.

De 339.000 bijstandsgerechtigden die Nederland telt, zijn al lange tijd werkloos of hebben nooit gewerkt. Het grootste deel van deze mensen is tussen de 40 en 45 jaar. Jongeren zijn ondervertegenwoordigd. Door de lonen omlaag te brengen zouden juist deze mensen aan het werk moeten worden geholpen. Voor werkgevers uit de land- en tuinbouw is het minimumloon niet het grootste probleem, zegt Mans Vulto, bestuurslid van werkgeversoranisatie LTO Nederland. ,,Werknemers stromen veel te snel door naar hogere CAO-schalen, terwijl ze eenvoudig werk blijven doen. Daarover zijn we in gesprek met de vakbonden''.Werkgevers zijn gebonden aan de ondergrens van het minimumloon, maar hebben ook te maken met de specifieke CAO in hun sector. Dit leidt ertoe, dat in Nederland maar een klein deel van de beroepsbevolking voor een minimumloon werkt; twee tot vier procent. Dat is ongeveer eenderde van het aantal mensen in de bijstand. Ook voor de schoonmaakbranche is dit een probleem. ISS, de grootste werkgever in de sector waar ruim 227.000 mensen werken, kan niet minder betalen dan de laagste loonschaal van de CAO. ,,En die ligt boven het minimumloon'', zegt een woordvoerder van het bedrijf. ,,Dus tenzij er met de vakbonden afspraken te maken zijn, hebben we niets aan deze maatregelen.''

Al door de paarse kabinetten werd een kortingsregeling voor werkgevers geïntroduceerd. Als een werkgever een lager opgeleide langdurig werkloze voor zich liet werken, hoefde hij minder premies en belastingen te betalen. Op die manier zouden mensen makkelijk weer aan werk moeten worden geholpen.

LTO-bestuurslid Vulto vindt het geven van een tegemoetkoming aan werkgevers om mensen zonder werkritme in dienst te nemen, die daardoor minder productief zijn, een goed idee. Maar hij plaatst er vraagtekens bij of dat ten koste van de werknemer zelf moet gaan. Het gaat er tenslotte in de eerste plaats om dat de werknemers gemotiveerd zijn om te werken. ,,Het kabinet moet niet denken dat ze zo weer een groep werknemers tegen gereduceerde prijs voor ondernemers beschikbaar heeft gemaakt.''

Dat wordt bevestigd door Tof Thissen, voorzitter van de belangenvereniging voor directeuren van de gemeentelijke sociale diensten. Hun taak is mensen uit de bijstand weer aan het werk te krijgen. Sinds begin dit jaar zijn gemeenten ook zelf financieel verantwoordelijk voor de bijstand.

Thissen wijst erop dat de maatregel de zogenoemde `armoedeval' vergroot. Dat is het effect dat mensen uit de bijstand er financieel op achteruit gaan als ze tegen het minimumloon gaan werken, omdat hun huursubsidie dan omlaag gaat en ze geen recht meer hebben op bijzondere bijstand. Hij veroordeelt het coalitie-plan dan ook in harde bewoordingen: ,,Een ongelooflijk slecht plan''.

Hij is verontwaardigd dat het kabinet aan de ene kant subsidies afschaft voor bedrijven die laag opgeleide mensen in dienst nemen (de SPAK) en aan de andere kant de loonkosten verlaagt op kosten van de werknemers. De loonsubsidie werd afgeschaft omdat hij niet zou werken.

,,Werkgevers zouden die mensen toch wel in dienst hebben genomen'', aldus een woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken. Er kwamen dus niet veel meer mensen aan het werk door het verlagen van de loonkosten voor werkgevers.