Met een SUV lekker hoog op de weg

De veiligheid van terreinwagens moet onderzocht worden, vindt minister Peijs (Verkeer). GroenLinks wil deze auto's van de weg halen. De ,,PC Hooft-tractor'' raakt in diskrediet.

Snel en geroutineerd manoeuvreert een dame, type gesoigneerd en kordaat, haar Landrover Freelander achteruit in een van de weinige parkeerplekken die de Amsterdamse PC Hooftstraat nog rijk is. ,,Overtrokken'', noemt ze de aandacht uit de politiek voor haar enorme voertuig. Haar Sports Utility Vehicle, de SUV en ook wel ,,PC Hooft-tractor'' genoemd, is een veilige auto, meent ze. Onder meer omdat je er niet de neiging in zou hebben te snel te rijden. Daarbij: ,,Ik vind het fijn hoog op de weg te zitten''.

De Landrover Freelander, vanaf dertigduizend euro, scoort inderdaad hoog op de veiligheidstest voor inzittenden door EuroNCap, de testorganisatie in dienst van de Europese Commissie. Hoe anders is dat voor andere weggebruikers. Op een schaal van vijf scoort dezelfde Landrover slechts een ster in de pedestrian test rating.

Uit onderzoek van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) blijkt dat bij ongevallen met terreinwagens bij de `tegenpartij' drie keer zo veel doden en ernstig gewonden vallen als bij ongevallen met gewone personenauto's. SWOV deed dit onderzoek in de gewichtscategorie tussen 1.250 en 2.000 kg. De gemiddelde SUV weegt rond de 2.500 kilo. De stichting gaat er vanuit dat deze zware modellen nog onveiliger zijn. ,,Met de stijgende verkoop vormen deze auto's een steeds groter wordend probleem in Nederland'', zegt een SWOV-woordvoerder.

De hoge prijs en het gevaar voor de andere weggebruikers weerhoudt kopers in Nederland niet van om een terreinwagen aan te schaffen. In Nederland reden op 1 januari vorig jaar rond de 34.000 terreinwagens, veelal in de duurste prijsklasse. Ieder merk heeft inmiddels een model SUV. De goedkopere types komen vooral uit Azië. De BMW X5 kost minstens 60.000 euro, het instapmodel van de Porsche Cayenne 85.000 euro.

De enorme terreinwagen lijkt vooral populair bij vrouwen. ,,Op zaterdag staat de straat hier vol met terreinwagens'', zegt de verkoopster van een kledingwinkel in de Amsterdamse winkelstraat. Haar collega tuurt de straat in en zegt: ,,De PC Hooft lijkt op een doordeweekse ochtend al een uitstalstraat van dure modellen.'' Achter elkaar staan: een Landrover Discovery, twee Jeeps Grand Cherokee en nog enkele Landrovers. Een Range Rover schuin voor zijn winkel heeft wat modderspatten bij het rechtervoorwiel. De meeste andere terreinwagens zijn brandschoon. Die auto's worden niet gebruikt om er mee over bospaden te rijden, zegt de winkelier. ,,Deze auto's zijn voor het image''.

Kees Boutens, van Bovag-Rai, vakvereniging voor de autobranche: ,,Je kan dertig personenauto's langs zien rijden, maar die zie je niet. Die ene SUV valt wel op. Ik heb sterk de indruk dat het belangrijkste aspect van het succes van deze wagens de zichtbaarheid is.''

De ANWB is een stuk minder enthousiast. Dick Kooman, senior expert Transport & vehicles van de ANWB: ,,Wij hebben we ons jaren sterk gemaakt voor strengere Europese regels, maar de wetgeving voor zware auto's is onder druk van de fabrikanten op de lange baan geschoven. De autolobby is machtig, en weet sommige zaken tegen te houden.''

De milieubeweging in Amerika probeert eigenaren van terreinwagens er van te overtuigen dat SUV's onnodig veel benzine gebruiken. Zo verschijnen daar televisiespotjes tegen de SUV`s.

In Nederland licht de ANWB zijn klanten in over het onzuinige gebruik. De cijfers spreken boekdelen: De BMW X5 rijdt zeven kilometer met een liter benzine. De Volkswagen Lupo, een kleine personenauto, rijdt dertig kilometer met een liter. ,,Gevaarlijke auto's die het milieu ook nog eens aantasten vormen een combinatie die we eigenlijk niet op de weg willen hebben'', zegt ANWB'er Kooman.

Vanaf volgend jaar moet elk nieuw model personenauto voldoen aan veiligheidsregels, zegt Kooman. Die wetgeving geldt voor auto's onder de 2.500 kilo. ,,SUV's zijn zwaarder, en vallen nog buiten deze wet. Dat is onacceptabel voor ons.'' Een van de voornemens van minister Peijs is het verbod op de bull bar: in Australië gebruikt om koeien aan vast te binden, maar in Nederland – en ook elders in Europa – een louter decoratief ,,rek'' voorop de auto. Wie in aanraking komt met de bull bar, landt niet op de motorkap, maar krijgt een enorme dreun en wordt voorwaarts gelanceerd. Kooman: ,,In de richtlijnen van de Europese Unie worden deze volgend jaar verboden.''

Inmiddels zijn nieuwe bullbars ontwikkeld. Die zijn zacht en geven mee. Dergelijke bars vangen fietsers en voetgangers beter op. Wie wel op de motorkap belandt, loopt met dergelijke dure auto's gevaar. Kooman: ,,Bij zware motoren zit de ruimte onder de motorkap helemaal volgebouwd. Die kan dus niet indeuken. Fabrikanten letten daar niet op. De vorm van deze auto's is heel onvoordelig. SUV's zijn hard en hoekig. Bij een andere auto kan je tegen de voorruit schieten, dat is veiliger.'' Hij vindt dat veel van deze auto's niet in de buurt van scholen moeten komen. ,,Bestuurders van de terreinwagens zien net als vrachtwagenchauffeurs fieters vaak over het hoofd. ,,Dat is desastreus.''