Kunst met een bijsluiter

Sotheby's veilt maandag de inboedel van een als apotheek vermomd restaurant. De door kunstenaar Damien Hirst ontworpen meubels en medicijn- kasten brengen een fortuin op.

Asbakje gestolen? Goeie investering! Met honderden moeten ze verdwenen zijn, de door Damien Hirst ontworpen schoteltjes met het chemische symbool voor nicotine in de bodem. Maandag, als de inboedel van de Londense bar en restaurant Pharmacy wordt geveild, moeten ze minstens 150 euro opbrengen.

Een barkruk met een reuze-aspirientje als zitting: vanaf 600 euro. Rollen Hirst-behang met potten en pillen, gegroepeerd in bijbelse categorieën als Handelingen en Kronieken: vanaf 3.000 euro. Servies: 7.500 euro en hoger. Een van Hirst elf schilderijen: bieden vanaf 225.000 euro. De kunstenaar (1965), ex-dronkelap en meest terrible enfant van de Young British Artists houdt zo'n vierenhalf miljoen euro over aan de verkoop van zijn liefdesbaby.

Hippe restaurants en bars in Londen hebben meestal een hoge omloopsnelheid. Maar Pharmacy, tot in de kleinste details volgens het apotheek-thema ingericht, was een blijvertje, beloofde Hirst bij de opening, zes jaar geleden. Locatie en timing waren ideaal. Notting Hill was een magneet voor trendy Londen. Een kersverse Labour-premier ontving kunstenaars en popartiesten thuis. Dotcommery stuwde de beursindex omhoog. Mede YBA's als Tracey `vieze lakens' Emin en Chris `olifantenpoep' Offili domineerden de Turner-prijs, die Hirst in 1995 won met zijn doorgezaagde beesten op sterk water. En Newsweek riep het stoffigste land van Europa uit tot Cool Britannia.

Pharmacy wás een succes. Het apotheek-thema was zó levensecht dat de allereerste klanten een paar vrouwtjes waren met een recept. De onvermijdelijke rel met de apothekersbond over het groene kruis aan de gevel leidde tot extra publiciteit. De opening, oudejaarsavond 1997, geldt nog steeds als het beste feest van de jaren negentig. Bar en restaurant werden de huiskamer van Madonna, Nicole en Tom, Naomi, Mario, Kate, Kate en Cate.

Maar na een half jaar begon de neergang. De smart set trok naar andere drinkplaatsen. Hirst en zijn mededirecteuren lieten zich deels uitkopen door een insolvabel horecabedrijf. Het personeel ging in staking toen de lonen alwéér niet betaald werden. Hirsts ster als kunstenaar leek ook het zenith voorbij toen Charles Saatchi, de verzamelaar die hem groot had gemaakt, een deel van zijn Hirsts de deur uit wilde doen. In september vorig jaar was het gedaan. Op 150 Notting Hill Gate zit nu een filiaal van Marks & Spencer.

Voor Hirst was Pharmacy een kunstwerk. Zijn eerste installatie met die titel bestond uit een nep-apotheek met een insect-o-cutor, een elektrische vliegenvernietiger, aan het plafond. Zo wilde hij duidelijk maken hoe de medicijnen waarop de mens zijn hoop had gevestigd het wrede einde van het leven alleen maar uitstelden. Zap! was het lot van de vliegen die hij kweekte in de kop van een koe om zijn theorie te illustreren.

De medicijnkastjes, flesjes, verpakkingen en pillen van die installatie zijn gekocht door de Tate Gallery. Een variant op dat thema, een schilderij van honderduizenden vliegenlijkjes, was er nog te zien onder het overkoepelende thema In-A-Gadda-Da-Vida, met onkarakteristieke zelfspot genoemd naar de enige hit van Iron Butterfly, waarvan de leadzanger vaak net zo dronken was als Hirst, zodat hij óók moeite had om ,,In the Garden of Eden'' te zeggen.

Wie maandag een van de 140 lotnummers bemachtigt, van peper- en zoutstellen tot de achterwand van een urinoir dat uit ziekenhuisafval bestaat, krijgt een beetje deel aan die traditie. Pharmacy was bedoeld als kunstwerk, maar werd een matig populair restaurant met een mal thema. ,,Pas nu het dood is, lijkt het hele ding weer kunst te worden'', zei Hirst tegen The Observer. ,,In a

really weird way.''

Veiling `Damien Hirst's Pharmacy' bij Sotheby's, 34-35 New Bond Street, Londen. Kijdagen: za-zo 10-17 uur en ma 9-15. Veiling 18/10 18 uur. Zie ook: www.sothebys.com