Karel Lotsy

Het Sportmuseum Olympion in Lelystad is sinds kort gesloten, waardoor ik te laat ben om te zien wat voor collectie het had gekregen van de legendarische sportbestuurder Karel Lotsy. Maar de inventarisatie ligt nu naast mijn toetsenbord en is enorm. Als met dit materiaal geen prachtige tentoonstelling is te maken, weet ik het ook niet meer.

Het gaat niet om de financiële waarde van de ruim honderd objecten, die geschat wordt op zo'n 35.000 euro. Het is eerder het sporthistorische belang door de enorme diversiteit van de verzameling van de man, die werd geboren in 1893 en in 1959 overleed. Alleen al met de onderscheidingen en badges voor de bezochte congressen en toernooien is een zaal te vullen. Ze bestrijken een ruime periode en ook nog eens precies de tijd waarin sport een wereldwijd verschijnsel werd door de Olympische Spelen en de enorme opkomst van het voetbal. Een zilverkleurige badge voor de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn en zelfs (topstuk!) een ronde zilverkleurige voor de afgelaste Spelen van 1940 in Tokio. `Met paarskleurige, verbleekte rosette', volgens de inventarisatie.

Lotsy bekleedde vanaf zijn achttiende bestuursfuncties in de sportwereld – mede omdat hij op het veld niet goed genoeg was. Tot aan zijn dood dook hij overal op: hij regelde van alles op de verschillende Olympische Spelen, raakte in 1934 op het WK voetbal in de problemen omdat hij tegelijkertijd aan het werk was voor Oranje en de FIFA, en was ook voorzitter van de KNVB. Over dat laatste is nog steeds wat te doen, omdat in 1979 Frits Barend en Henk van Dorp in Vrij Nederland schreven dat Lotsy in 1942 die functie had gekregen door direct ingrijpen vanuit Berlijn – dus met steun van de bezetters. Gelukkig zitten er krantenknipsels uit die tijd in de `Verzameling-Lotsy'.

Lotsy is naast bestuurder beroemd geworden door de `Concentratie', de nadruk op mentale weerbaarheid. Wekelijks stuurde hij zijn `waarde' spelers brieven met opwekkende woorden. Of hij sprak ze bewogen toe, na eerst thuis voor de spiegel te hebben geoefend. Dat deed hij bijvoorbeeld op 11 juni 1944 voor de voetbalwedstrijd Groene Ster-Willem II. De opname daarvan is vastgelegd op grammofoonplaat en opgenomen in de verzameling. Net als een lezing die Lotsy heeft gehouden over de `Concentratie'. Nog handgeschreven ook, om het helemaal mooi te maken. Studio Sport zou er eens moeten gaan kijken, want dit programma is bezig met een uitzending over mentale weerbaarheid.

Het is maar een kleine greep uit de collectie, want ik heb het nog niet eens gehad over de 240 speldjes van voetbalclubs uit de hele wereld. Olympion is dan wel gesloten, maar deze verzameling moet ongetwijfeld zijn te bekijken als het zal verhuizen naar het Olympisch Stadion. Want daar wordt gelukkig aan gewerkt.

jurryt@xs4all.nl