Felle gevechten na niemendalletje

De ene remise is de andere niet. Na afloop van de puntendeling in de twaalfde partij van de match om de klassieke wereldtitel beloonde het publiek Vladimir Kramnik en Peter Leko met een hartelijk applaus. Niet alleen, zo leek het, om ze te bedanken voor het felle gevecht dat ze hadden geleverd, maar ook om nog eens te benadrukken dat ze het futloze niemendalletje van afgelopen dinsdag maar niets hadden gevonden. Bij de spelers was er opluchting bij Leko, die de wereldtitel weer een half punt dichterbij zag komen, en teleurstelling bij Kramnik, die een prachtstand niet had weten uit te melken. Leko leidt nu met 6,5-5,5. Kramnik heeft nog twee partijen om gelijk te komen en zo zijn titel te behouden.

Dat de stukken dit keer niet binnen de kortste keren terug in de doos konden, bleek al bij de opkomst van de spelers. Hoewel ze uitstekend met elkaar overweg kunnen, is de tijd van het elkaar breed toelachen voorbij. Kramnik perste er nog een halve grijns uit, maar Leko beantwoordde zijn handdruk met een onbewogen, strakke blik. De Hongaar kon ervan uitgaan dat hij met zwart alle zeilen bij zou moeten zetten. Wel zorgde hij als eerste voor een verrassing, de Caro Kann, een verdediging die hij al een paar jaar niet had gespeeld. De volgende surprise kwam uit de hoed van Kramnik. Even liet hij de nieuwe situatie op zich inwerken, daarna volgden de zetten elkaar snel op en op de zeventiende zet gleed zijn dame niet alledaags naar veld h7.

Vanaf dat moment kreeg de stelling van Kramnik met iedere volgende zet meer aanhangers. Deels was dit te danken aan de zelfverzekerde houding waarmee hij aan het bord zat. De Poolse arbiter Filipowicz kwam zelfs even naar het perscentrum om te vertellen dat hij het van dichtbij had bekeken en dat de wereldkampioen één en al beslistheid uitstraalde. Een goede verklaring werd gegeven door Valery Krilov, de man die ook vier jaar geleden in de match tegen Garry Kasparov zorg droeg voor Kramniks lichamelijke en geestelijke fitheid. Krilov vertelde dat zijn cliënt gelukkig hersteld was van de verkoudheid die hij vorige week opliep toen hij na een bezoek aan de sauna op de tocht had gezeten.

Terwijl zijn stelling steeds kritieker leek te worden, beet Leko fel van zich af. Hij nam daarbij enkele opmerkelijke beslissingen en accepteerde zelfs een dubbelpion die er wel erg lelijk uitzag. Commentator Artur Joesoepov keek er ongelovig naar, zonder dat hij een duidelijke conclusie wilde trekken. Tenslotte wist de uitdager in de tiende partij ook een dubieuze stand bij elkaar te houden. ,,Misschien weet Leko iets dat ik niet weet'', verzuchtte Joesoepov.

Dat viel wel mee. Leko gaf toe dat hij diverse nachtmerries had beleefd en dat hij erg opgelucht was toen zich een moment voordeed waarop hij remise kon voorstellen. Wel prees hij zichzelf dat hij voordat het zover was een reeks zeer precieze zetten moest vinden. Kramnik aarzelde niet lang toen het aanbod kwam. Als hij de verstandigste zet deed, was het inderdaad remise. Het speculatieve alternatief bekeek hij kort voordat hij het verwierp: ,,De partij gaat dan inderdaad nog verder, maar ik sta wel twee pionnen achter.''

Wit Kramnik, zwart Leko.

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Pd2 dxe4 4.Pxe4 Lf5 5.Pg3 Lg6 6.h4 h6 7.Pf3 Pd7 8.h5 Lh7 9.Ld3 Lxd3 10.Dxd3 e6 11.Lf4 Da5+ 12.Ld2 Dc7 13.0-0-0 Pgf6 14.Pe4 0-0-0 15.g3 Pxe4 16.Dxe4 Ld6 17.Kb1 The8 18.Dh7 Een originele zet waarvan Leko later zei dat hij hem had onderschat. 18...Tg8 Hij zag niets in 18...Th8, omdat wit zowel terug kan gaan met 19.Dd3 of met 19.Dxg7 Tdg8 20.Dxf7 Tf8 21.Dg7 Thg8 22.Dxh6 Txf3 23.Dxe6 aan kan sturen op een stelling die hij misschien thuis al had uitgeanalyseerd. 19.c4 c5 20.d5 Kramnik besluit om op de koop toe te nemen dat deze pion een zwakte kan worden. 20...Pf6 21.Dc2 exd5 22.cxd5 Dd7 Een verrassing. Algemeen werd 22...Le7 verwacht. 23.Lc3 Tde8 Opnieuw een opmerkelijk besluit. Leko accepteert vrijwillig een dubbelpion. Hij verwierp 23...Pg4, omdat hij na 24.The1 geen goede zetten meer zag. 24.Lxf6 gxf6

Wit lijkt prachtig te staan. 25.Dd3 Om de toren niet op e2 toe te laten. 25...f5 26.Pd2 b5 Het paard mag niet naar c4. 27.The1 Kb8 28.Dc3 Dreigt vernietigend naar f6 te komen. 28...Txe1 29.Txe1 c4 De eerste van drie sterke verdedigingszetten. 30.Pf3 f4 31.g4 Lc7 Want na 31...Txg4 is 32.Df6 bijzonder onaangenaam. 32.Dd4 Dxg4 33.De4 Dxh5 34.Pd4 Dg6 Remise. 35.Pf5 zou te gevaarlijk zijn voor wit, maar na 35.Dxg6 fxg6 36.Te7 heeft hij na 36...g5 (of 36a6) het remisemechanisme 37.d6 Lxd6 38.Pc6+ met eeuwig schaak.