Duitse bedrijven heffen banen op

De Duitse economie wordt gekweld door ontslagen bij grote ondernemingen die ooit tot de iconen van het Wirtschaftswunder behoorden. In andere bedrijven moeten werknemers hoge loonoffers brengen om werkgelegenheid te redden.

De oorzaken van de problemen verschillen van geval tot geval: slecht management, terughoudendheid van de Duitse consument, pittige concurrentie en hoge loonkosten in vergelijking tot andere landen. Terwijl werknemers gefrustreerd het werk neerleggen, strijden politici over de vraag of Duitsland als vestigingsplaats nog wel aantrekkelijk genoeg is.

Opel/General Motors. Werknemers van de Opel-vestiging in Bochum (Astra, Zafira) zijn gistermiddag in staking gegaan, nadat bekend werd dat het Amerikaanse moederconcern GM in de komende twee jaar in Europa 12.000 banen zal schrappen. Het leeuwendeel van de sanering komt voor rekening van de Duitse dochter Opel, waar vermoedelijk 10.000 arbeidsplaatsen zullen verdwijnen. Bij vestigingen in Bochum en Rüsselsheim staan 4.000 banen op de tocht, in Kaiserslautern 450. Volgens GM Europa is sluiting van een complete vestiging op middellange termijn niet uitgesloten.

GM Europa heeft in het derde kwartaal een verlies van 236 miljoen dollar geleden. Volgens bestuursvoorzitter Rick Wagoner heeft GM zich laten verrassen door de omvang van de prijzenslag op de automarkt.

In Europa wil het bedrijf de vaste kosten in twee jaar met 500 miljoen euro terugdringen. Carl-Peter Forster van GM Europe becijferde dat als GM haar Duitse werknemers zou vervangen door Franse en alle andere kosten gelijk blijven, het bedrijf 500 miljoen euro per jaar goedkoper uit zou zijn.

De Duitse minister van Economische Zaken, Wolfgang Clement (SPD) hekelde de sanering. ,,Dat is een zeer rabiaat programma'', zei hij. Het irriteerde hem vooral dat er over consolidatie wordt gesproken, maar niet over maatregelen om de Duitse productievestigingen te behouden. GM plaatste vanochtend paginagrote advertenties waarin het bedrijf haar klanten beloofde ook in de toekomst miljarden in Duitsland en Europa te zullen investeren. In het ontwikkelcentrum in Rüsselsheim worden 45 nieuwe modellen ontwikkeld die in de komende vijf jaar op de markt komen.

Karstadt/Quelle. Bij het aanslagen detailhandelsconcern kwamen directie en personeel gisteren na 29 uur onderhandelen overeen dat tot 2007 de loonkosten met 760 miljoen euro zullen dalen. Er zullen geen gedwongen ontslagen vallen, wel worden 5.500 banen geschrapt. Met de besparing op het personeel heeft de directie het voortbestaan van het bedrijf gered. Een bankenconsortium stond op het punt het bedrijf uit Essen geen krediet meer te verstrekken.

Twee weken geleden maakte Karstadt/Quelle bekend dat 77 van de 180 warenhuizen worden verkocht, evenals een groot aantal deelnemingen en ketens van speciaalzaken. De resterende winkels gaan een ander assortiment aanbieden en ook de strategie van postorderbedrijf Quelle wordt tegen het licht gehouden. De Karstadt-filialen vormen de kern van economische activiteit in de winkelcentra in tientallen (West)-duitse provincieplaatsen. Speciaalzaken en boetiekjes in voetgangerspassages liften vaak mee op de klantenstroom die Karstadt genereert.

Karstadt raakte in moeilijkheden doordat het bedrijf zich op te veel markten tegelijk ging bewegen en daardoor te weinig aandacht had voor de winkelketen. Bondskanselier Schröder noemde Karstadt een uitzonderlijk geval van slecht management.

Volkswagen. Bij de autofabrikant in Wolfsburg, jarenlang het symbool van de Duitse industrie bij uitstek, onderhandelen personeel en directie al weken over een nieuwe CAO. VW wil de loonkosten in de komende zeven jaar met 2 miljard euro, ofwel 30 procent, verminderen. De directie eist daarom een nulronde in de komende twee jaar en onbetaalde overuren. De bonden eisen een loonsverhoging van vier procent en garanties dat nieuwe modellen in Duitse fabrieken gebouwd worden. Het concern kampt met overcapaciteit. Het bedrijf zou per jaar 6 miljoen auto's kunnen bouwen, maar verkoopt er maar 5 miljoen. Eerder werden ook offers gevraagd van werknemers bij Daimler/Chrysler en Siemens.