Doping in paardensport lijkt topje van ijsberg

Ook de paardensport heeft een dopingprobleem; bij de Olympische Spelen werden vier paarden positief bevonden. Er zijn zelfs middelen ontdekt die verstrekt worden aan psychiatrische patiënten.

In de hippische topsport is een aantal veterinairen actief dat met moeilijk op te sporen middelen de prestaties van paarden beïnvloedt.

Dat zegt Frits Sluyter, hoofd van de veterinaire dienst van de FEI, de internationale hippische-sportorganisatie. Sluyter: ,,Sommige gevallen van doping zijn veel erger dan we ooit hadden kunnen bedenken.''

Volgens Sluyter worden verboden middelen verstrekt ,,door dierenartsen die niet te beroerd zijn om de hippische sport kapot te maken door ruiters in staat te stellen snel succes te halen''. Namen wil Sluyter niet noemen en hij stelt nadrukkelijk dat hiervan bij de `positieve' paarden in Athene geen sprake is. ,,Ik bedoel dan middelen die mensen met psychoses krijgen voorgeschreven. Een heel zware medicatie, die weliswaar in extreem lage concentraties wordt toegediend, maar met een langdurige uitwerking'', aldus de Nederlander.

Sluyter beweert dat de gemiddelde ruiter niet aan deze middelen kan komen, die zijn bedoeld temperamentvolle paarden hanteerbaar te maken. ,,De ontdekking van deze stoffen, tussen de ruim zevenduizend stoffen waarop gecontroleerd wordt, en die wegens de lage dosering bijna niet te vinden zijn, maakt het laboratoria noodzakelijk diep te graven. Daardoor worden nu ook stoffen aangetroffen, die voordien vanwege de lage residuwaarde niet gevonden konden worden.''

Het dopingbeleid van de FEI is gebaseerd op zero tolerance, een besluit dat in 1989 voor aanvang van de eerste wereldruitespelen in Stockholm werd genomen. Die zogenoemde nuloptie werd afgedwongen door hoofdsponsor Volvo, dat uit angst voor negatieve publiciteit dopinggevallen wilde uitsluiten.

Maar die nuloptie houdt in dat alle lichaamsvreemde stoffen bij een paard verboden zijn. Door de voorschrijdende inzichten is die nuloptie inmiddels iets bijgesteld, zodat er inmiddels middelen bestaan die binnen het regulier medisch handelen passen. Met mathematische modellen is berekend wat de bovengrens no effect level is. Van een aantal middelen is volgens Sluyter dat niveau inmiddels vastgesteld en wordt bij waarneming niet gerapporteerd.

In Sluyters ogen hebben de Duitse dierenartsen in Athene ronduit amateuristisch geopereerd. Indien noodzakelijk mag ieder paard binnen de grenzen medisch behandeld worden. De veterinair dient dan eerst de door de FEI aangewezen dierenarts te consulteren. Als de FEI-veterinair van mening is dat het paard fit genoeg is om aan de wedstrijden deel te nemen en de medicatie het paard geen ongewenst voordeel oplevert, kan hij zijn goedkeuring geven.

Sluyter: ,,De Duitse teamveterinairen hebben in Athene de dierenartsen van de FEI niet geconsulteerd en dat is vragen om moeilijkheden. Van zo veel amateurisme is mijn mond opengevallen'', aldus Sluyter. Hij wijst er op dat de bij het paard Goldfever van Ludger Beerbaum (lid van het gouden Duitse springruiterteam) aangetroffen stof betamethason legaal gebruikt had kunnen worden om een wondje in de kootholte te behandelen. Maar evengoed is het middel geïnjecteerd om gewrichtsproblemen op te lossen. Sluyter: ,,Vertel mij dan achteraf maar eens waar het middel daadwerkelijk voor is gebruikt.''

Rens van Kleij, directeur van het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken (NeCeDo), kan alleen commentaar geven op doping bij sporters. ,,Wij houden ons bezig met doping bij ruiters, niet bij paarden. Ik denk dat er in de veterinaire wereld een fundamentele en inhoudelijke discussie over doping gevoerd moet worden'', aldus Van Kleij.

De Nederlandse veterinair Jan Greve uit Haaksbergen pleit voor zo'n discussie. ,,Wij zijn verplicht het dier zodanig te verzorgen dat het optimaal aan de wedstrijd kan deelnemen. Het paard die behandeling te onthouden is onverantwoord. Ik vind niet dat er sprake is van doping als een paard binnen de medische normen zodanig wordt verzorgd dat het een optimale prestatie kan leveren.''

Carsten Weitkamp, veterinair van de Duitse eventingploeg, heeft na de uitslag van de dopingtest zijn functie neergelegd. ,,Ik wil alleen terugkeren als ik het onvoorwaardelijke vertrouwen van de ruiters heb'', zegt hij.

Volgens Sluyter ontkomen de op doping betrapten Beerbaum en de Ier Cian O'Connor, individueel olympisch kampioen springen met Waterford Chrystal, niet aan diskwalificatie. ,,Dat is zuur voor Ierland, dat op deze wijze zijn eerste olympische medaille ooit in de hippische sport kwijtraakt, en voor Duitsland, dat zijn gouden teammedaille kan inleveren. Maar het betekent ook gezichtsverlies voor de FEI, die moet vaststellen dat maar liefst vier van de zes gouden medailles bij de Spelen in Athene niet aan de juiste ruiters zijn overhandigd. We hebben wel eens een betere editie van de Olympische Spelen beleefd'', verzucht Sluyter.

Een ander probleem voor de sportpaarden is dat de stressfactoren waaraan ded dieren worden blootgesteld gestaag toenemen. ,,Het leven van een sportpaard is zwaar. Het wordt van het een naar het andere evenement gesleept, hier dit voer, daar ander water, steeds wisselende stallen en voortdurend andere klimatologische omstandigheden. Het wordt naar mijn mening hoog tijd dat probleem onder ogen te zien en in kaart te brengen'', aldus Sluyter. Bij topsportpaarden worden de laatste jaren vaker maagzweren geconstateerd en in de Verenigde Staten laat men daarom de paarden iedere dag met een goedkope arbeidskracht twee tot drie uur wandelen. Bij deze paarden, die regelmatig uit wandelen gaan of weidegang krijgen, komen maagzweren niet of nauwelijks voor.

Dat is logisch volgens Sluyter, want het maagdarmkanaal van het paard is er op ingericht gedurende twintig uur kleine hoeveelheden ruwvoer te verwerken. ,,In de sport staan de paarden twintig uur op stal en krijgen driemaal per dag een grote hoeveelheid voedsel. Wandelen of weidegang past schijnbaar niet in het schema van de topruiters.''

De hoofdveterinair van de FEI betreurt ten zeerste dat met de dopinggevallen bij de Spelen een grens is overschreden. Sluyter: ,,Die kan de sport in een crisis brengen waar we de eerstkomende jaren niet uit komen. Ik put evenwel moed uit de houding van nationale federaties, ook die van Duitsland. Zij staan op het standpunt: we zijn niet gelukkig met de uitslag van het dopingonderzoek, maar wel blij dat er maatregelen genomen kunnen worden.''