De laarzen stampen weer

Zangeres Nancy Sinatra is terug, met een cd. Gerenommeerde rockartiesten schreven er nummers voor: ,,Ze hebben perfect aangevoeld dat ik geen omaatje ben die je met een breiwerk in een hoek kunt stoppen.''

ancy Sinatra eet fish and chips. Niet à la carte zoals gepast zou zijn in de serene lounge van haar luxueuze hotel in Londen, maar vette vis en slappe friet van een stuk papier, gehaald door haar assistent in de pub om de hoek. De geur en Nancy's glimmend vette vingers veroorzaken scheve blikken van keurige Britse dames en heren aan hun high tea. Ze draagt gympies en een spijkerbroek. ,,Ik voel me helemaal geen stijlicoon van de jaren zestig'', zegt ze laconiek en wijst naar een tijdschriftomslag waarop precies dat beweerd wordt. ,,Kijk naar me: ik zie eruit als een slons!''

Maar de schijn bedriegt. Op haar 64ste is Nancy Sinatra nog wel degelijk de supercoole zangeres van `These boots are made for walking'. Gracieus, ontspannen, lang blond haar en donkere wimpers rond helblauwe ogen. Een nieuwe cd, eenvoudig Nancy Sinatra getiteld, brengt haar sensuele stijl in volle glorie terug. Bewonderaars uit de alternatieve rockscene als Morrissey, Thurston Moore van Sonic Youth en Jarvis Cocker van Pulp schreven nieuwe nummers, in de sfeer van haar sixtiesklassiekers en de onsterfelijke duetten met Lee Hazlewood.

Blues Explosion-zanger Jon Spencer gromt als een tijger in `Ain't no easy way', precies zoals Nancy het zelf ooit deed in `How does that grab you darling?' Gggrrauwww! Texmexgroep Calexico levert de perfecte spaghettiwesternsound voor `Burnin' down the spark' waarin Nancy Sinatra haar unieke combinatie van koele onbewogenheid en kattige seksualiteit botviert. Voor het eerst lijkt er een toon van nostalgisch sentiment in haar stem door te sijpelen. ,,Als je de zestig bent gepasseerd zie je de horizon'', verklaart ze.

Morrissey, bescheiden op de achtergrond als duetzanger in het refrein van zijn eigen `Let me kiss you', was in belangrijke mate verantwoordelijk voor haar comeback. Eerder dit jaar liet hij Nancy Sinatra optreden tijdens de door hem samengestelde editie van het Londense Meltdownfestival. ,,Ik wist wie hij was, want mijn dochters waren fans van The Smiths. Jaren geleden was Morrissey al eens naar mijn hotelkamer gekomen om me een hele stapel elpeehoezen te laten signeren. Hij is een oprechte bewonderaar, die in de meest belachelijke detailkwesties soms meer van mijn muziek weet dan ikzelf.''

Dochter

Nancy's dochter A.J. Azzarto organiseerde de opnamesessies in Hoboken, New Jersey, de geboorteplaats van opa Frank. De muzikale erfenis van de in 1998 overleden Frank Sinatra werd aangesproken toen er een demo aan het licht kwam van `Two shots of happy, one shot of sad'. U2's Bono en The Edge schreven het speciaal voor The Voice, als vervolg op `One for my baby (and one more for the road)'. ,,Mijn vader heeft de kans niet meer gekregen om het op te nemen'', zegt Nancy spijtig. ,,Ik beschouwde het als een uitdaging om het in zijn plaats te proberen. Het is een echte saloon song, zoals hij ze graag op zijn repertoire had.''

Haar ouders hebben haar nooit ontmoedigd, maar ook niet actief gestimuleerd om zelf een zangcarrière na te streven. ,,Als kind voelde ik me een halve wees omdat mijn vader zo vaak weg was. Maar het artiestenvak zat me hoe dan ook in het bloed. Toen ik onder contract werd genomen door mijn vaders platenmaatschappij Reprise, gebeurde dat op voorwaarde dat ik geen privileges kon ontlenen aan het feit dat ik de dochter van Frank Sinatra was. Ik stond onder grote druk om mezelf te bewijzen. In die tijd had ik geen cent te makken.''

Haar eerste wankele schreden als schel klinkend popzangeresje in de vroege jaren zestig doet ze nu af als haar `bubblegum-fase'. Wel koestert ze warme gevoelens voor Nederland, waar `Like I do' in 1962 een hit werd terwijl het succes in de VS uitbleef. ,,Toen Reprise op het punt stond om me van het label te gooien, had ik niets aan mijn mooie achternaam. Mijn vader kon en wilde me niet helpen. Hij gaf me zelfs geen geld om de huur te betalen. Achteraf gezien had hij gelijk. Ik moest mezelf kunnen redden. Mijn succes is voor een deel te danken aan het feit dat Holland me door mijn magere jaren heeft gesleept.''

Haar gouden periode begon in 1965, toen vader Frank haar in contact bracht met producer en songschrijver Lee Hazlewood. ,,Het is nu nauwelijks meer voor te stellen, maar Lee was vastbesloten om `These boots are made for walking' zelf te zingen met zijn bassende kraakstem. Ik wist hem te overtuigen dat zo'n tekst waarin met laarzen over een geliefde heen wordt gelopen, wreed zou klinken uit de mond van een man. Ik wilde er iets dubbelzinnigs van maken, zodat het een seksuele spanning zou krijgen. Lee vond mijn stem te dun en te hoog, dus hij stond er op dat ik zangles nam. Daar ben ik hem dankbaar voor, want `Boots' pakte zo goed uit dat het na al die jaren nog altijd mijn herkenningstune is. De woorden `Are you ready, boots? Start walking' heb ik er ter plekke bij verzonnen.''

`These boots are made for walking' was niet alleen een uiting van de veranderende seksuele moraal in de jaren zestig, maar ook een signaal van het opkomend feminisme. Madonna zong het als kind voor de spiegel. Later verklaarde ze dat het stoere lied haar de aanvechting gaf `om mijn gogo-laarsjes aan te trekken en eens lekker over iemand heen te walsen'.

Nancy Sinatra veranderde haar uiterlijk en liet zich alleen nog fotograferen in minirokjes, pop-art designkleding en alle soorten laarzen van leer, plastic en slangenleer. Hoewel ze tegenwoordig liever op comfortabele sneakers loopt, draagt ze voor het goede doel soms nog een paar laarsjes. Die signeert ze, zodat ze voor veel geld geveild kunnen worden.

Carnaby Street

Terug naar 1967. De tv-show Movin' with Nancy met medewerking van Dean Martin, Lee Hazlewood, Sammy Davis Jr. en Frank Sinatra was revolutionair omdat het programma in feite bestond uit een verzameling videoclips avant la lettre, waarin Nancy zich telkens in andere, oogverblindende sixties-outfits hulde. ,,De oranje jas die ik droeg heb ik gelukkig al die tijd bewaard. Ik heb spijt dat ik al die schitterende pruiken en zonnebrillen heb weggedaan. De laatste Londense mode van Carnaby Street volgde ik op de voet. In de scène met Sammy Davis Jr. deden we de film Blow-Up van Michelangelo Antonioni na, die zich in Swinging London afspeelde. Londen was heel belangrijk voor me, zowel vanwege de mode als de muziek.

,,Dean Martin mocht muzikaal van een andere generatie zijn, maar hij was het summum van elegance. Als ik de beelden van die tv-show terugzie, verbaas ik me erover dat ik indertijd niet hopeloos verliefd op hem ben geworden. Maar ik had op dat moment al een mislukt huwelijk achter de rug en ik was op het amoureuze vlak een stuk wijzer geworden. In die tijd hoorde je eerst te trouwen als je met iemand naar bed wilde. Nette meisjes deden niet aan seks voor het huwelijk. Voor mij betekende het huwelijk meteen het einde van de opleiding in muziektheorie en compositie die ik volgde. Als ik iets mocht veranderen aan mijn leven, zou ik wensen dat ik mijn school had afgemaakt.''

Behalve door solohits als `Friday's child' en `Sugar town' werd Nancy Sinatra bekend van haar duetten: `Things' met Dean Martin, `Something stupid' met Frank Sinatra, `Jackson' waarin ze zangpartner Lee Hazlewood de pan uitveegt en `Some velvet morning' (ook met Hazlewood) dat met verwijzingen naar fluwelen ochtenden, waterjuffers en de Griekse prinses Phaedra de pophistorie inging als een ondoorgrondelijk staaltje van psychedelische zinsbegoocheling.

Coverversies als `Something stupid' van Robbie Williams en Nicole Kidman en `Some velvet morning' door Primal Scream met fotomodel Kate Moss moedigt Nancy van harte aan. ,,Het zijn liedjes met eeuwigheidswaarde, die door elk duo van een andere betekenis voorzien worden. `Something stupid' was als liefdesduet eigenlijk een merkwaarig nummer om samen met mijn vader te zingen. Juist nu hij er niet meer is, realiseer ik me dat het net zo goed over de diepe band tussen een vader en zijn dochter kan gaan. Want die hadden we. `Some velvet morning' heeft voor mij mythische kwaliteit. Hoewel ik eerlijk moet zeggen dat ik nooit heb begrepen waar Lee met zijn tekst over waterjuffers en narcissen naartoe wilde. Engelse critici hebben het onlangs uitgeroepen tot het mooiste duet aller tijden, dus er zal wel íets zijn dat er briljant aan is.''

In 1972 stopte Nancy Sinatra met zingen, om zich aan haar twee dochters te kunnen wijden. Sindsdien maakte ze enkele come-backs, maar nooit hadden die de impact van haar successen uit de jaren zestig. Opmerkelijk was haar country-album One More Time uit 1995, dat ze gepaard liet gaan met een spraakmakende naaktreportage in het tijdschrift Playboy. Als 54-jarige hoefde ze zich bepaald niet voor haar lichaam te schamen, vond ze. ,,De ophef rond dat handjevol tamelijk decente naaktfoto's leverde me een onschatbare hoeveelheid publiciteit op. Zakelijk ben ik nooit zo handig geweest, dus ik was allang blij dat er honderdduizenden dollars aan een advertentiecampagne voor de cd werden uitgespaard.'' Veel mocht het niet baten, want de cd (inmiddels een bijna onvindbaar collector's item wegens de blootfoto's op de hoes) flopte.

Beatles

Haar werkelijke comeback, vooral in artistiek opzicht, liet op zich wachten tot Morrissey bij haar aanbelde. Letterlijk, want ze wonen op loopafstand van elkaar in Los Angeles. In de tussenliggende jaren wijdde Nancy zich aan de heruitgave van haar oude platen, waarvan haar productiemaatschappij Boots in veel gevallen de rechten bezit. Over de cd-versies op het Sundayzed-label is ze niet honderd procent tevreden. ,,Er werken daar puristen die vinden dat een cd precies zo moet klinken als het in de jaren zestig op elpee werd gezet. Dat betekent dat de zang soms op het linkerkanaal staat, terwijl de muziek van rechts komt. In die tijd werd er nog uitbundig geëxperimenteerd met stereo. Als je dat bijvoorbeeld in een modewinkel terughoort, betekent het dat voorin de zaak alleen de stem uit de speakers komt en in de paskamers alleen de begeleiding. The Beatles voerden dat soort experimenten met bijzonder veel flair uit, maar mijn muziek kan het niet hebben.''

Ze is alsmaar zelfverzekerder gaan zingen, vindt ze. Haar leeftijd weerhoudt haar niet om wildere muziek dan ooit te maken. Ze treedt nog graag op, soms in uitgesproken rockclubs als The Whiskey in L.A. ,,Het is grappig om te bedenken dat mijn muzikale loopbaan begonnen is met twaalf jaar pianoles, waar ik Rachmaninoff, Beethoven en Chopin leerde spelen. Een van mijn eerste singles was een bewerking van een Italiaans operanummer. Van klassieke muziek ben ik langzaam afgegleden naar pop, en nu neig ik steeds meer naar rock & roll.

,,Joey Burns en John Convertino van Calexico, Thurston Moore van Sonic Youth en Steve van Zandt uit de band van Bruce Springsteen hebben perfect aangevoeld dat ik geen omaatje ben die je met een breiwerk in een hoek kunt stoppen. Ze creëerden opwindende muziek en ze hebben zich zo goed mogelijk verplaatst in mijn belevingswereld, zodat ik geen flauwe zwijmelliedjes hoef te zingen. Het temperament van `Burnin' down the spark' of de seksuele spanning van `Momma's boy' roepen een sfeer op die tot mijn verbeelding spreekt. Songschrijvers die dat kunnen bereiken zijn goud waard. In goede popsongs draait het altijd om de verbeelding.''

Nancy Sinatra (Sanctuary/BMG)