Voor 750 ton aan zandauto's op de spoorbrug

Met infraroodapparatuur op de oude spoorbrug over het Hollandsch Diep wordt bekeken hoe sterk een pijler van de HSL-brug zakt. ,,De zetting blijft binnen de tolerantie.''

Tot vanavond 12 uur blijven ze er staan, de vrachtwagens met zand die woensdag op de nieuwe spoorbrug voor de hogesnelheidslijn (HSL) over het Hollandsch Diep zijn geparkeerd. In vier stappen van een kleine 200 ton zijn ze naar pijler twee, gerekend vanuit de Brabantse kant, gedirigeerd. De proef moet uitwijzen in hoeverre de zetting van deze pijler, het wegzakken in de ondergrond onder invloed van de (extra) belasting, binnen de grenzen van het toelaatbare blijft. Volgende week moet de analyse van de meetgegevens zijn afgerond.

Eerder deze week berichtte de Dordtenaar dat ,,klokkenluiders'' naar buiten hadden gebracht dat een van de pijlers onder de HSL-brug bij Moerdijk was verzakt. Tweede-Kamerlid Gerkens (SP) sprak van een ,,doofpotcultuur'' en vroeg minister Peijs (Verkeer) om een onafhankelijk onderzoek. Gisteren zei Peijs in de Kamer dat het om een verzakking van 7 millimeter ging, en dat hij nog altijd doorging.

Volgens Niels Scholten, projectingenieur bij opdrachtgever HSL-Zuid en ter plaatse van de zestien zandauto's aanwezig, is de zetting van de tweede pijler inderdaad iets meer dan berekend. ,,Op pijlers van de belendende oude Moerdijkspoorbrug staat infraroodapparatuur die de stand van de pijlers van de nieuwe brug regelmatig vastlegt'', roept hij door de telefoon boven het geraas van een passerende intercity en een (stillere) Thalys uit. ,,Per pijler is die zetting verschillend doordat de ondergrond van klei en zand steeds verschilt. Met grondmechanica kun je dat uitrekenen, maar dat is een lastig vak en die modellen kunnen er al snel tientallen procenten naast zitten. Voor zover het zich laat aanzien blijft de extra zetting van pijler twee als gevolg van de 750 ton aan zandauto's binnen de tolerantie. Er is reden om die pijler goed in de gaten te houden, maar er is geen probleem.''

De HSL-spoorbrug over het Hollandsch Diep is aangelegd door door HSL Drechtse Steden, een bouwcombinatie waarin Ballast Nedam, Strukton, HBG, Van Hattum en Blankevoort, Van Oord en Maasdiep participeren. Elf pijlers, ruim honderd meter van elkaar, steunen een kokervormige brug die door zijn rechthoekige vorm de nodige stijfheid bezit. Op dit moment wordt het spoordek aangelegd. De proef met de zandauto's is een gezamenlijk initiatief van de projectorganisatie HSL-Zuid en de aannemerscombinatie. Deze laatste is verantwoordelijk voor het ontwerp van de brug.

Pijler twee staat op vier holle buispalen van ieder 21 meter lengte en met een diameter van 3 meter. Het staal is 4 centimeter dik. Een reusachtig heiblok heeft de palen de bodem in gedreven. Vervolgens is per ponton een caisson met een betonnen bodem en kunststof wanden aangevoerd en boven de paal afgezonken. Via gaten in die bodemplaat is de grond in de buispalen over een lengte van enkele meters verwijderd, om plaats te maken voor betonwapeningsstaal en onderwaterbeton. Aldus zijn buispalen en caisson aan elkaar vastgemaakt. Op de caisson kwam de pijlervoet met daarop de pijler, en op die pijler het stalen dek van de brugconstructie.

In geval van zetting is het mogelijk tussen het stalen dek en de pijler een vijzel te plaatsen en de brugkoker omhoog te krikken. ,,Dat is bij pijler twee al eens gebeurd'', zegt Scholten. ,,Die is de twee jaar dat hij er staat zo'n vijf centimeter in de grond gezakt. Maar maatgevend is hoe het treindek erbij ligt.''

Scholten benadrukt dat een passerende trein – de HSL moet vanaf 2006 met een snelheid van 300 km/uur over de brug over het Hollandsch Diep razen – geen zetting geeft. ,,Voor een meetbaar effect zou je zo'n trein vol moeten stoppen met zand of steen en hem gedurende langere tijd op de brug stil moeten zetten.''