Resultaat maakt veel goed bij aanvallend Oranje

De overwinning op Finland zorgde voor opluchting bij het Nederlands elftal en coach Van Basten. Waaruit kon worden opgemaakt dat er enige onzekerheid was geslopen in de gelederen van Oranje na de fortuinlijke triomf op Tsjechië en de wanprestatie in Macedonië. Het jonge team stond onder druk maar worstelde en kwam boven. Ondanks een zwakke beginfase waarin Finland brutaal de openingstreffer maakte. In de Arena speelde een groot deel van de wedstrijd een aanvallende tegen een verdedigende ploeg. Het aanvallende team won. Geheel in overeenstemming met de visie van Van Basten.

Groots was de opvoering allerminst. Maar het resultaat maakte veel goed. Ook als voetballer won Van Basten nooit meer dan met 3-0 (in 1989) van de Scandinaviërs die toen minder kwaliteit in de ploeg hadden. Twee jaar later kwamen Van Basten en zijn rechterhand Van 't Schip in een interland op eigen bodem niet verder dan 2-0. Gisteravond had Oranje met grotere cijfers dan 3-1 kunnen en moeten winnen. Na de derde treffer van Van Nistelrooy in de 63ste minuut bloedde de wedstrijd langzaam dood.

Van Basten zag niettemin zijn aanvallende strijdwijze beloond. Hij had met Landzaat, Sneijder en Van der Vaart een bijzonder aanvallend middenveld opgesteld. Het hele elftal bevatte buiten doelman Van der Sar slechts drie spelers (De Jong, Heitinga, Cocu) die gewend zijn om te verdedigen. Sneijder opereerde nu niet voor zijn defensie, zoals in Macedonië, maar kort achter de spitsen. Het trio begon pas goed te functioneren na een minuut of twintig toen Van der Vaart en Landzaat doorschoven naar de vijandelijke helft. Daardoor kon de centrale verdediger Heitinga opstomen naar de middenlijn en kwam Oranje regelmatig in een overtal-situatie terecht. En dat was hetgeen Van Basten voor ogen had. De fysiek sterke Finnen moesten met circulatievoetbal uitgespeeld worden, zodat de lichamelijke duels konden worden vermeden.

Sneijder ontpopte zich net als bijna een jaar geleden tegen Schotland als de aanjager van het Nederlands elftal. Ook Landzaat vertolkte een opmerkelijke rol. De middenvelder die in het verleden in de belangstelling stond van Ajax, PSV en Feyenoord maar uiteindelijk dankzij trainer Adriaanse en technisch directeur Van Geel bij AZ terecht kwam, had in plaats van Van Bommel een basisplek gekregen. De PSV'er betaalde de prijs voor zijn zwakke spel in Skopje. ,,En daar was hij erg teleurgesteld over'', vertelde Van Basten achteraf. ,,Zoals ook Van Bronckhorst niet blij was dat hij er naast stond omdat we voor Davids als linksback kozen. Maar ik wilde techniek en goed positiespel op het middenveld.'' Landzaat, ook al eens geselecteerd onder Van Gaal, kweet zich prima van zijn taak. Hij moest regelmatig controlerend spelen als bewaker van Tainio.

Hoewel lang niet altijd briljant, ging er verder een inspirerende werking uit van Van Nistelrooy. Na een schorsing van twee duels omdat hij op het EK arbiter Frisk een thuisfluiter had genoemd toonde de spits van Manchester United zich bijzonder gedreven om zich weer te manifesteren in het Nederlands elftal. Eenmaal was hij zelfs actief als verdediger op de rechterflank. De werklust van Van Nistelrooy resulteerde in twee treffers. Kort nadat Sneijder de gelijkmaker in het net had geknald, waarbij hij goed anticipeerde op een omhaal van Cocu, bracht Van Nistelrooy Oranje op voorsprong. Kuijt (op de lat) en Castelen zorgden voor het voorbereidende werk. Twintig minuten na rust vergrootte Van Nistelrooy de marge toen Pasanen de kluts kwijt raakte bij een actie van Castelen en de bal per ongeluk voor de voeten van de Brabander trapte. In een flits schoot Van Nistelrooy de bal in de hoek.

De Finse coach Muurinen verbaasde met Pasanen, die bij Ajax juist te traag was in zijn handelingssnelheid, als linksback tegen Castelen. De Feyenoorder kon daar in zijn acties toch te weinig van profiteren. Op de andere vleugel stond Kuijt tegenover een rechtsbuiten van origine: de ex-Heerenveen-speler Nurmela die tegenwoordig voor FC Kaiserslautern uitkomt. Nurmela dekte een paar keer aan de verkeerde kant als Kuijt binnendoor ging. Maar een echte linksbuiten had de Fin met de fluwelen voorzet ongetwijfeld vaker op de pijnbank gelegd. Kuqi was veelal de enige spits bij de Noorderlingen. Kolkka (links) en Eremenko (rechts) opereerden nogal teruggetrokken. Zoals ook de aanvallende kwaliteiten van Heerenvener Väyrynen onvoldoende werden benut.

Toch keek het Nederlands elftal na een kwartier tegen een achterstand aan. Van Basten weet dat later aan de drastische omzettingen in de defensie, waaraan het team had moeten wennen. Boulahrouz ontbrak door een schorsing en Bouma zat op de bank wegens zijn slechte prestatie in Skopje en een lichte blessure. De Jong speelde nu niet centraal maar rechtsback, feitelijk verdrongen door Heitinga. Davids maakte aanvankelijk wat (dekkings)foutjes, maar herstelde zich naarmate de wedstrijd vorderde. Bij het doelpunt van Tainio, die scoorde nadat Kolkka op de lat schoot, stond de aanvoerder net als Heitinga niet goed opgesteld.

In die rommelige openingsfase moet de halve finalist van het EK zich even heel klein hebben gevoeld. Maar aanvallende impulsen brachten Oranje er weer tijdig bovenop. Na de misstap in Macedonië laat Van Basten niets aan het toeval over. De volgende tegenstander is op 17 november Andorra, dat gisteren sensationeel won van Macedonië. De wedstrijd wordt gespeeld in het belastingparadijs. ,,Dit duel moeten we weer heel goed voorbereiden'', zei de bondscoach gisteravond doodleuk. Alle verloven worden dan ook ingetrokken. Internationals hoeven niet te denken dat ze het bezoek aan Andorra zomaar aan zich voorbij mogen laten gaan. ,,Je weet nooit wat je daar te wachten staat. Misschien spelen we op een hobbelig veld en wordt het toch nog een moeilijke klus. Dat is de realiteit van het huidige interlandvoetbal'', zei Van Basten met een serieus gezicht.

Nederland

3

Finland

1

Ruststand 2-1. 14. Taino 0-1, 39. Sneijder 1-1, 41. Van Nistelrooy 2-1, 63. Van Nistelrooy 3-1. Schds: Bennett (Eng). Tsch: 50.000. Gele kaarten: Väyrynen, Pasanen, Johansson en Nurmela (Fin).