Oud geld

Een Gronings café accepteert nog steeds guldens. Illegaal, want de gulden is geen betaalmiddel meer. Maar hoe raak je als ondernemer die oude biljetten weer kwijt?

Ober Vincent Blijdorp van café-restaurant De Markt in hartje Groningen schuift de kassala open. Onderin liggen twee groene briefjes van vijf gulden tussen wat eurobiljetten. In het Groningse restaurant kan sinds anderhalf jaar weer worden afgerekend met oud geld en daar wordt nog steeds volop gebruik van gemaakt. Eigenares Jolanda Mirck schat dat ze zo maandelijks enkele honderden guldens omzet. ,,Vaak zijn mensen nog opgewondener dan wij'', vertelt ze. ,,Ze vinden het geweldig dat ze nog met dat vijftigguldenbiljet kunnen betalen dat ze in een oude broekzak hebben gevonden.''

Mirck ziet de service die ze biedt – mensen hoeven nu zelf niet naar een van de vier kantoren van De Nederlandsche Bank (DNB) – als een manier om aan klantenbinding te doen. Want ze hoopt dat gasten die hun kwartjes en dubbeltjes bij haar kwijt kunnen, nog eens terugkomen. Ze verbaast zich over de hoeveelheid ouderwets geld die er nog binnenkomt. ,,Volgens mij moeten er nog miljoenen guldens in omloop zijn.'' Tot enkele maanden geleden betaalde het café terug in euro's. Maar daar is Mirck mee gestopt. ,,Mensen bestelden een paar cola's en rekenden af met 100 gulden. Maar we zijn natuurlijk geen wisselkantoor.''

Onlangs had ze een echtpaar dat de tafel vollegde met guldens en rijksdaalders waarop allerlei kleine stickertjes waren geplakt. Een andere gast leegde een potje vol klein geld, dat hij had aangetroffen in het huis van zijn overleden vader. ,,Het leuke is dat je altijd wel een gesprekje hebt, hoe mensen aan dat geld komen. Hoewel het niet altijd even praktisch is als mensen op een drukke zaterdagmiddag een hele zak stuivers neertellen.''

Bij De Markt stond tot vorig jaar de prijs in guldens zelfs nog vermeld op de menukaart. Maar uit ,,psychologische overwegingen'' is Mirck daar bij de nieuwe kaart vanaf gestapt. ,,Want als je ziet dat een kop soep van 3 euro 6,60 gulden kost, is dat opeens wel erg veel.'' Zoals ze er soms ook moeite mee heeft als klanten twee koffie met slagroom willen afrekenen in guldens. ,,Dat kost 4,20 euro, maar 9,26 gulden klinkt opeens wel erg veel. Maar ach, de mensen zijn blij dat ze dat tientje kwijt kunnen.''

Verbieden kan De Nederlandsche Bank het betalen met guldens niet, maar een wettig betaalmiddel is de gulden sinds 1 januari 2002 niet meer, verklaart een woordvoerder. Toch is Mirck formeel in overtreding. Ondernemers die guldens hebben verkregen uit beroeps- of bedrijfsmatige activiteiten kunnen die zelf niet meer omwisselen voor euro's. Alleen particulieren kunnen hun muntgeld tot 1 januari 2007 omruilen tegen euro's bij vier kantoren van DNB. Voor papiergeld kan dat tot 2032.

Ook bij Free Record Shop kunnen klanten nog altijd met guldens betalen. De cd- en dvd-verkoper heeft 2,2 miljoen gulden aan Nederlands munt- en papiergeld liggen waarmee klanten de afgelopen tweeënhalf jaar hebben betaald, zegt een woordvoerder. Deze maand spant de onderneming een kort geding aan tegen DNB om de guldens te kunnen verzilveren.

Jolanda Mirck vraagt aan vrienden of zij haar guldens willen omwisselen. ,,Dat is tot nog toe vier keer gebeurd. Ik heb zelf nu eenmaal een naam die weinig voorkomt en dus nogal opvalt.''