Ondernemer en polderman

Ondernemingsvereniging VNO-NCW kiest als opvolger van voorzitter Jacques Schraven een man die in veel opzichten zijn tegenhanger is. Waar oud-Shell man Schraven komt uit het grote, internationale bedrijfsleven, heeft Bernard Wientjes (61) het grootste deel van zijn werkzame leven aan het hoofd gestaan van een familiebedrijf in sanitair en kunststofproducten. En Schraven was tot zijn aantreden vijf jaar geleden niet thuis in het centrale overleg tussen werkgevers en werknemers, terwijl Wientjes als voormalig voorzitter van werkgeversvereniging AWVN daarmee zeer bekend is.

,,Typisch iemand die goed met andere mensen kan omgaan'' zegt hoofd communicatie Jannes van der Velden van AWVN over Wientjes. Hij roemt zijn vriendelijkheid, maar benadrukt dat Wientjes niet bang is stevige standpunten in te nemen. Wientjes heeft zich bijvoorbeeld altijd uitgesproken tegen hoge salarissen en optieregelingen voor topmanagers. Volgens hem lopen de managers daardoor zelf te weinig ondernemersrisico. En daar gaat het om bij ondernemen. Dit standpunt heeft nogal wat opgetrokken wenkbrauwen opgeleverd bij andere ondernemers. ,,Vooral bij VNO-NVW was men er niet blij mee'' zei Wientjes deze zomer in PW, een vakblad voor personeelsmanagement.

Wientjes nam na een studie rechten en bedrijfseconomie al op 24-jarige leeftijd de leiding van het familiebedrijf, een electrotechnische groothandel, over. Zijn vader werd ziek en Wientjes kon, als oudste van zoon van een gezin met zes kinderen, zijn verzoek niet weigeren. Onder de leiding van hem groeide het Noord-Nederlandse Wientjes Beheer uit tot een landelijk opererend bedrijf in kunststof en sanitair. Toen het Duitse sanitair- en serviesconcern Villeroy en Boch dit bedrijf in 1999 overnam, had het 470 werknemers en een omzet van 130 miljoen gulden per jaar. Wientjes zelf werd lid van de raad van bestuur en tekende deze zomer bij tot 2007.

Met Wientjes haalt VNO-NCW geen man binnen met een hoog publiek profiel, maar wel met veel ervaring in de polder. Hij werd in 1999 voorzitter van de AWVN, een bij VNO-NCW aangesloten werkgeversvereniging die jaarlijks bijna vijfhonderd CAO's afsluit. Hij weet daardoor uit eigen ervaring wat de belangrijkste problemen zijn in het arbeidsvoorwaardenoverleg tussen werkgevers en werknemers. Langer doorwerken van oudere werknemers, en verhoging van de arbeidsdeelname waren de afgelopen tijd de speerpunten van zijn vereniging. Als AWVN-voorzitter zat hij ook in het dagelijks bestuur van VNO-NCW en was hij lid van de Sociaal-Economische Raad.

Saillant detail: in zijn periode als voorzitter fungeerde huidig minister Dekker (VROM) als directeur van AWVN.

Voor de vakbeweging lijkt de keuze voor Wientjes goed nieuws. Hij is wel kritisch over centrale loonakkoorden zoals het najaarsakkoord van vorig jaar, en hij vindt dat afspraken over arbeidsvoorwaarden zoveel mogelijk per sector of bedrijf moeten worden gemaakt. Maar hij ziet daarin een belangrijke rol weggelegd voor de bonden. ,,Het zijn onze natuurlijke vijanden, maar we hebben ze nodig. Met hen kun je over de lange termijn praten, wat wij zo graag doen. Als je rechtstreeks in gesprek gaat met de werknemers, lukt dat niet,'' zei Wientjes in het vakblad PW. ,,Nee, ik moet er niet aan denken, aan een wereld zonder bonden.''

Met de benoeming van Wientjes komt een einde aan een lange zoektocht naar een opvolger voor Schraven. Eerder liepen gesprekken met Schiphol-topman Cerfontaine stuk op diens pensioeneisen. Wientjes lijkt in veel opzichten een ideale opvolger.

Het enige dat niet helemaal ideaal is aan Wientjes is wellicht zijn leeftijd: hij is 61, slechts een jaar jonger dan de afzwaaiende Schraven.