Een feestelijke geur?

Witte kleding, feestelijke kleding of vrolijke kleding? Bijbelvertalingen kunnen zeer verschillen.

Binnenkort verschijnen twee nieuwe bijbelvertalingen. Op 27 oktober de Nieuwe Bijbelvertaling van het Nederlands Bijbelgenootschap. Twee weken eerder, op 15 oktober, bij uitgeverij Skandalon, de Naardense bijbel, waaraan dominee Pieter Oussoren dertig jaar heeft gewerkt. Op de vertaling van het Bijbelgenootschap rust een embargo tot die 27ste, maar gedeelten uit die vertaling, waaronder het bijbelboek Prediker, zijn reeds gepubliceerd, en dat bijbelboek kun je bovendien van internet plukken. Daarover mag dus al geschreven worden.

Laten wij één tekst onder de loep nemen: Prediker 9 vers 8. In de Statenvertaling: ,,Laat uwe klederen te allen tijde wit zijn, en laat op uw hoofd gene olie ontbreken.'' Een ondubbelzinnig voorschrift waar zelfs christenen als Leen van Dijke en Andries Knevel zich vandaag de dag niets aan gelegen laten liggen, ofschoon de eerste zich er onlangs nog enorm over opwond dat wij niet al Gods geboden onderhouden. In de `nieuwe' vertaling uit mijn jeugd luidt Prediker 9 vers 8: ,,Laten uw klederen te allen tijde wit zijn en olie ontbreke niet op uw hoofd.''

Welke vertaling je van deze tekst ook opslaat, twee elementen zullen nooit ontbreken: de kleur wit, en die olie op je kop. In de Italiaanse vertaling bijvoorbeeld rept men over `vestimenti blanchi' en `olio sul tuo capo'. In een Duitse vertaling: ,,Lass deine Kleider immer weiss sein, und lass deinem Haupt Salbe nicht mangeln.'' Zelfs de vaak omslachtige vertaling van de Jehova-getuigen rept van wit en schedelolie: ,,Laten uw kleren bij iedere gelegenheid wit blijken te zijn, en laat olie niet ontbreken op uw hoofd.''

Ook Oussoren vertaalt ondubbelzinnig wat Prediker daar klip en klaar voorschrift: ,,Laten te allen tijd je gewaden wit wezen, en laat olie op je hoofd nooit ontbreken.''

Blijkbaar vonden de griezels die verantwoordelijk zijn voor dat wanproduct dat onder de naam Groot Nieuws Bijbel werd gepubliceerd dat je vandaag de dag met zo'n voorschrift niet meer kunt aankomen bij de gelovigen. Zij hebben er dus iets totaal anders van gemaakt, iets dat belachelijk ver afstaat van wat Prediker daar zegt: ,,Kies feestelijke kleren en verzorg jezelf goed.'' Aldus werden op deze wijze de moderne gelovigen verneukt en werd het Woord des Heren bruut verkracht. Maar ja, je moet er wat voor over hebben om bijbelteksten als smakelijk hapjes op te dissen voor de moderne mens, nietwaar?

En nu natuurlijk de hamvraag! Hoe heeft men deze tekst vertaald in de binnenkort te verschijnen Nieuwe Vertaling waarvan het eerste exemplaar aan niemand minder dan de koningin zal worden aangeboden? Prediker 9 vers 8 luidt in die splinternieuwe vertaling: ,,Draag altijd vrolijke kleren, kies een feestelijke geur.''

Grappig om te zien dat het woord `feestelijk', zo volkomen ten onrechte gebruikt in de Groot Nieuws Bijbel, hier weer terugkeert, maar nu niet om je kleding, maar om 't te kiezen parfum te karakteriseren. Het is alsof de vertalers hebben gedacht: dat woord feestelijk uit de Groot Nieuws Bijbel, al staat 't er in het oorspronkelijk volstrekt niet, is te mooi om te missen, dus vooruit, laten wij ervan maken: ,,Kies een feestelijke geur.'' Niettemin: hoe verbijsterend dat de vertalers hier in de verste verte niet vertalen wat er staat.

Om de hedendaagse bijbellezers niet af te schrikken met zo'n bizar voorschrift waaruit duidelijk blijkt dat het Woord ons vandaag de dag toch akelig weinig meer te zeggen heeft, heeft men kennelijk unverfroren een zinnetje uit een modeshowfolder gelicht. Om daaruit te concluderen dat 't met de rest van de vertaling ook niet best gesteld zal zijn, zou voorbarig zijn. Maar toch heb ik er dankzij die vrolijke kleren en die feestelijke geur weinig vertrouwen in. Geef mij die bijbelvertaling van Oussoren maar. Wat daarvan reeds gepubliceerd is beviel mij zo goed dat ik mij heb laten strikken voor het Comité van Aanbeveling!