`Democratie met uitstraling'

Een van de zegeningen van regimewijziging in Irak is volgens de Amerikaanse plaatsvervangend minister van Defensie Paul Wolfowitz de vorming van een democratisch voorbeeldbewind in Bagdad, met een ontembare uitstraling naar de rest van de Arabische wereld. ,,Een model voor het Midden-Oosten, een regering die de rechten van burgers beschermt, die alle etnische en religieuze groepen vertegenwoordigt'', zag hij er in mei 2003 aankomen, kort na de val van Saddam Hussein. ,,Nu dat doel in zicht is, vertegenwoordigt Irak een van de beste kansen om te bouwen wat president Bush omschreef als een `rechtvaardige en vreedzame wereld na de oorlog tegen terreur'.''

Maar er is nog niet veel van terechtgekomen. De eind juni aangetreden Iraakse interim-regering wordt belaagd door moslimextremisten en aanhangers van Saddams Ba'athregime. Tegenoffensieven van Amerikaanse troepen bij de bevolking steeds sterkere anti-Amerikaanse gevoelens op. Er is al twijfel geuit of de voor januari afgesproken verkiezingen wel kunnen doorgaan. Volgens peilingen ziet de bevolking voorlopig meer in een sterke man dan in een democratisch regime.

Irak is geen democratisch model, dus de rest van de Arabische wereld houdt het opgelucht bij het oude. De Tunesische president Ben Ali maakt zich op deze maand voor de vierde keer met bijna 100 procent van de stemmen te worden herkozen; de Syrische president Bashar Assad heeft zojuist de Libanezen gedwongen zijn vriend Lahoud een extra ambtstermijn als staatshoofd te geven en in Egypte mochten vorige maand op het congres van diens partij geen kritische vragen worden gesteld over een mogelijke vijfde termijn voor president Mubarak.