Commissie naar Hof om Volkswagen

De Europese Commissie stapt naar het Europese Hof om Duitsland te dwingen zijn `gouden aandeel' in autoproducent Volkswagen op te geven. Het gaat om een politiek zeer gevoelig conflict met Berlijn.

Het besluit volgt na eerdere vergeefse pogingen van eurocommissaris Bolkestein (Interne Markt) om Berlijn te dwingen tot aanpassen van de zogenoemde Volkswagen-wet, die de speciale zeggenschap van de overheid in het autobedrijf regelt. Volgens de Europese Commissie kunnen bepalingen uit de Volkswagen-wet investeerders uit andere lidstaten ,,afschrikken''. De VW-wet is daarom een inbreuk op het EU-verdrag inzake vrij kapitaalverkeer en vrijheid van vestiging. ,,Mensen en bedrijven moeten kunnen investeren zonder kunstmatige belemmeringen'', zei een woordvoerder van Bolkestein.

De Duitse regering had gehoopt dat Bolkestein een besluit over een Hof-procedure zou overlaten aan de volgende Commissie.

Volgens de Volkswagen-wet van 1960 mag een aandeelhouder die meer dan 20 procent van de aandelen bezit, toch maar maximaal 20 procent van de stemmen uitbrengen. Bovendien is bij belangrijke besluiten meer dan 80 procent van de stemmen vereist. Dit betekent dat de deelstaat Neder-Saksen, die ongeveer 20 procent van de aandelen heeft, besluiten kan blokkeren.

De Commissie heeft ook bezwaar tegen de verplichte vertegenwoordiging van de Duitse overheid en de deelstaat Neder-Saksen in de raad van commissarissen van VW met elk twee zetels, zolang de beide overheden aandelen bezitten. De Commissie wijst erop dat de raad van commissarissen een belangrijke rol speelt bij strategische ondernemingsbesluiten. Ook deze bepaling kan volgens haar daarom buitenlandse investeerders ervan weerhouden aandelen te verwerven, waardoor sprake is van een inbreuk op de Europese regels over vrijheid van kapitaalverkeer en van vestiging.

De al jaren slepende Volkswagen-zaak kwam in 2002 in een stroomversnelling na voor de Commissie gunstige uitspraken over `gouden aandelen' van de Franse, Portugese en Belgische overheid. Ook tegen `gouden aandelen' bij het Nederlands telecombedrijf KPN en het postbedrijf TPG heeft de Commissie intussen bezwaar gemaakt.

In maart 2003 stuurde Bolkestein namens de Europese Commissie een aanmaning naar Berlijn. In maart 2004 volgde een tweede procedurestap. De Commissie dreigde toen naar het Hof te gaan als aanpassing van de Volkswagen-wet uitbleef.