Turkije wil zelfde behandeling als andere kandidaten

Turkije tekent bezwaar aan tegen het advies van de Europese Commissie over Turks lidmaatschap van de EU, dat woensdag openbaar werd gemaakt. Premier Erdogan verklaarde zich toen uiterst gelukkig met het uitgangspunt dat Turkije zoveel hervormingen heeft doorgevoerd dat de tijd gekomen is om te gaan onderhandelen. Maar gisteren onderstreepte hij dat Turkije niet anders behandeld mag worden dan andere kandidaat-leden.

Twee clausules zijn de Turkse regering alsnog in het verkeerde keelgat geschoten. De eerste is dat de Commissie vindt dat de onderhandelingen een ,,open einde'' moeten hebben. Dit impliceert dat niet vaststaat dat de gesprekken zullen uitmonden in Turks lidmaatschap. Verder stelt de Commissie vergaande maatregelen voor om – zelfs als Turkije straks lid is – Turkse migratie naar de huidige lidstaten te beperken. ,,Wij willen dat elementen die verschillen van de praktijk uit het verleden en van de manier waarop andere kandidaten zijn behandeld, worden gecorrigeerd op de top [van 17 december waarop de leiders van de EU een besluit nemen over Turkije red.]'', aldus Erdogan.

Of Turkije dat gaat lukken, is een zeer grote vraag: de Commissie heeft, zo melden ook bronnen in Turkije, die beperkingen toegevoegd wegens de grote weerstand in veel lidstaten tegen Turks lidmaatschap. Uit opiniepeilingen blijkt dat veel Europeanen zich zorgen maken over een toevloed van Turkse arbeidskrachten.

Hoe moeilijk die top in december toch al wordt, bleek gisteren toen de president van Cyprus, Tassos Papadopoulos, niet uitsloot dat zijn land een veto gaat gebruiken om onderhandelingen met Turkije te torpederen. Hij voegde daar overigens aan toe terdege te beseffen dat het gebruik van een veto door een klein land geen sinecure is en zei te ,,hopen'' dat Cyprus een voor Turkije gunstig besluit zou kunnen steunen. In Turkije wordt de kans dat Cyprus een veto uitspreekt, betrekkelijk klein geacht. De toespelingen daarop worden veeleer gezien als een poging Turkije te bewegen tot concessies met betrekking tot de kwestie-Cyprus.

De Assemblée, het Franse parlement, zal donderdag debatteren over Turkse toetreding tot de EU. Dit debat is na grote druk van de UDF, een dissidente fractie van regeringspartij UMP, toegezegd door de regering. Er wordt na afloop niet gestemd, omdat een eventueel `nee' tegen Turkije president Jacques Chirac te zeer zou binden tijdens het decemberoverleg van de EU over de kwestie-Turkije. De buitenlandse politiek is altijd beschouwd als het exclusieve terrein van de Franse president, maar dit leerstuk staat ter discussie wegens de Turkije-kwestie. Chirac is voorstander van Turkse toetreding, zij het op zeer lange termijn.