Sancties EU tegen Libië opgeheven

De ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie hebben gisteren formeel besloten de sancties tegen Libië op te heffen. Het wapenembargo wordt grotendeels ongedaan gemaakt.

Dat de Europese Unie hiertoe zou overgaan was al duidelijk geworden na een bijeenkomst van de EU-ambassadeurs eind vorige maand. Op hun vergadering van gisteren in Luxemburg hebben de ministers besloten het wapenembargo tegen China nog te laten voortbestaan. Volgens de Nederlandse minister Bot van Buitenlandse Zaken die momenteel fungeert als roulerend voorzitter van de Unie hebben de ministers meer tijd nodig om de zaak te overwegen.

Met het opheffen van de sinds begin jaren negentig bestaande embargo's tegen Libië beloont de Europese Unie het Noord-Afrikaanse land voor zijn eind vorig jaar bekendgemaakte besluit het programma voor de ontwikkeling van massavernietigingswapens stop te zetten. Een eerdere stap van Libië die leidde tot normalisering van de betrekkingen was de verantwoordelijkheid die het land op zich nam voor de bomaanslag in 1988 op een PanAm-vliegtuig boven het Schotse Lockerbie, inclusief compensatie voor verwanten van de slachtoffers. Bij deze aanslag kwamen 270 mensen om het leven. Ook toonde Libië zich onlangs bereid tot het betalen van schadevergoeding aan de slachtoffers van een bomaanslag op een Berlijnse discotheek in 1986.

De Libische leider Gaddafi, die enkele jaren geleden nog als schurk te boek stond, is de afgelopen tijd in de Westerse wereld steeds meer geaccepteerd geraakt, ook al blijft zijn land een dictatuur. De premiers van Groot-Brittannië en Italië, Blair en Berlusconi, brachten hem een bezoek, terwijl de Libische leider zelf dit voorjaar een groots onthaal kreeg bij de Europese Commissie in Brussel.

De EU wil met Libië samenwerken om de stroom illegale vluchtelingen in te dammen die via dat land de oversteek naar Europa maakt. Volgens Italië, waar de meeste illegalen aan land komen, kan het opheffen van het wapenembargo hieraan bijdragen. Daardoor krijgt Libië de beschikking over patrouillevaartuigen en nachtkijkers. De Europese Unie overweegt tevens het opzetten van opvangcentra in het land zelf.

De ministers van de 25 lidstaten hebben nog wel hun bezorgdheid uitgesproken over de behandeling van zes buitenlandse verplegers (vijf Bulgaren en één Palestijn). Zij zijn verdacht van het bewust toebrengen van het aids-virus aan 400 kinderen in Libië. In mei van dit jaar werd tegen hen de doodstraf uitgesproken. Volgens mensenrechtenorganisaties gaat het om een verzonnen verhaal waarmee Libië de eigen onveilige behandelingswijze in ziekenhuizen heeft willen maskeren. De Europese Unie wil dat zij snel worden vrijgelaten. Volgens minister Bot kan via het verbond van landen rond de Middellandse Zee waarmee de Europese Unie samenwerkt en waarvan Libië graag deel zou uitmaken druk worden uitgeoefend.