Onenigheid in kabinet over bemiddeling

Binnen het kabinet is verdeeldheid ontstaan over een initiatief van de CDA-bewindslieden om staatssecretaris Van der Knaap (Defensie, CDA) in te zetten als `verkenner' in het conflict met de sociale partners.

Vice-premier Zalm (Financiën, VVD) nam gisteren afstand van de verkenning, die hij kwalificeerde als ,,wat rondsnuffelen''.

Van der Knaap handelt niet namens het hele kabinet, zo maakte Zalm duidelijk. Eerder op de dag had de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) gemeld dat Van der Knaap ,,op verzoek van de meest betrokken ministers'' handelde. Later werd duidelijk dat dat alleen op de CDA'ers De Geus en premier Balkenende sloeg. In de ministerraad is afgesproken dat De Geus vrijdag voorstellen doet over hoe het overleg met de vakbonden heropend kan worden.

Kabinet en sociale partners hebben sinds dit voorjaar een conflict over vut en prepensioen. De vakbonden hielden daarom op 2 oktober een grote demonstratie in Amsterdam. Donderdag staakt nagenoeg het hele openbaar vervoer. Het kabinet zegt dat ,,de deur openstaat'' voor de sociale partners om weer in overleg te raken, maar wil niet over al afgesloten dossiers spreken.

Balkenende zou zich afgelopen donderdag vanuit het ziekenhuis – waar hij al enige weken verblijft wegens een infectie aan zijn rechtervoet – telefonisch in het bewindspersonenoverleg van het CDA gemengd hebben. Al eerder was binnen het CDA gesproken over het inzetten van staatssecretaris Van der Knaap ,, om het klimaat te verbeteren en de communicatiekanalen open te houden'', zegt een betrokkene.

De VVD-bewindslieden werden daar niet bij betrokken. CDA'ers en VVD'ers melden desgevraagd dat de overige bewindslieden (van VVD en D66) vrijdag door het CDA op de hoogte gebracht werden van de poging van Van der Knaap. ,,Dat is toen niet gevetood, inhoudelijk was iedereen het ermee eens'', aldus een betrokkene. Van der Knaap was voor hij in 1998 in de Tweede Kamer kwam lid van het hoofdbestuur van het CNV.

De als `geheime missie' bedoelde verkenning van Van der Knaap lekte echter in het weekend uit. VVD en CDA verdenken de FNV ervan het nieuws over de verkennende gesprekken van Van der Knaap bewust te hebben laten lekken om verdeeldheid in de coalitie te veroorzaken.

Van der Knaap voerde gisteren op `zijn' ministerie van Defensie twee gesprekken, met FNV-bestuurder Heerts en met VNO-NCW'er Van den Braak. Beide gesprekken leverden niets op. Vandaag zou hij nog met vertegenwoordigers van CNV en MKB Nederland spreken. Heerst en Van den Braak zeiden na afloop van hun gesprek met Van der Knaap dat deze hen ,,weinig te bieden had''.

Door de onenigheid over de `verkenning' vrezen sommigen binnen de coalitie dat de poging van Van der Knaap meer schade zal aanrichten dan goed zal doen. De scepsis bij de sociale partners over de gesprekken duidt daar ook op. Een woordvoerder van MKB-Nederland zei vanmorgen: ,,We willen eerst weten met welk mandaat Van der Knaap daar zit. Als hij namens een paar bewindslieden spreekt, heeft het niet zo veel zin.'' Ook PvdA-leider Bos liet zich in het NOS Journaal negatief uit over de gesprekken: ,,Ik was van plan positief te reageren'', zei Bos. ,,Maar dit is echt knullig.'' Bos zou vanmiddag Zalm en Van der Knaap naar de Tweede Kamer roepen om opheldering te vragen over de verkenning van de staatssecretaris.