Klarinettist Meyer toont zijn fabelachtige techniek

Klarinettisten worden vaak beoordeeld op hoe zacht ze kunnen spelen. Het grote dynamische bereik is een van de bijzonderheden van hun instrument. Hard spelen kan iedereen, maar hoe zachter, vooral in het hoogste register, hoe knapper. Paul Meyer demonstreerde gisteren dat hij in dit opzicht tot de absolute wereldtop behoort. Zijn aanzwellende lange noten komen uit het niets, om uit te groeien tot een fortissimo waar het balkon in de kleine zaal van het Concertgebouw van aan het trillen slaat.

Het werk waarin Meyer zijn formidabele techniek etaleerde was Messiaens Quatuor pour la fin du temps. Deze indringende compositie schreef Messiaen in krijgsgevangenschap tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij baseerde haar op een tekst uit de Apocalyps van Johannes, waarin een engel het einde der tijden aankondigt.

Een van de geladen hoogtepunten van het Quatuor is het derde deel, Abîme des oiseaux, een lange klarinetsolo. Meyer speelde dit deel met een ongekende expressiviteit, waarvoor hij niet alleen de dynamiek, maar elk aspect van zijn toon kon variëren.

De Russische hoboïst Ogrintchouk stelde gisteren in deze krant dat er op zijn instrument geen sprake meer is van `nationale scholen'. Meyer is met zijn flexibele, open en soms wat holle toon een onmiskenbaar Franse klarinettist. Spelers uit de andere `school', de Duitse, waartoe ook de meeste Nederlanders behoren, hebben een veel robuuster, donkerder en vooral gelijkmatiger geluid. Bij Meyer klonk af en toe, bijvoorbeeld in Milhauds geweldige Sonatine, ook wat jazzy Amerikaans door.

Meyer bracht het concert grotendeels in zijn eentje tot hoog niveau. Cellist Raphaël Pidoux speelde mooi expressief en pianist Vincent Coq deed in elk geval nog wat hij moest. Violist Jean-Marc Phillips-Varjabedian stelde echter ronduit teleur, van de plichtmatig gespeelde vogelgeluidjes in het eerste deel van het Quatuor tot de haperende flageolet waarin het werk aan het slot eigenlijk tot stilstand had moeten komen. Alleen in het schitterende pianotrio van Chausson, dat het concert opende, bleken zijn muzikale kwaliteiten enigszins, maar nergens leek de muziek hem echt iets te doen. De enige keer dat zijn gezicht enige geraaktheid verried was toen hij, met het publiek, ademloos luisterde naar Meyers Abîme des oiseaux.

Concert: Paul Meyer, klarinet, en Trio Wanderer. Gehoord: 11/10 Concertgebouw, Amsterdam. Radio 4: 21/11 20u AVRO.