`Ik maak deel uit van een generatie'

Het zelfbewustzijn van Duitse filmers groeit, zegt regisseur Achim von Borries. Zijn tweede speelfilm Was nützt die Liebe in Gedanken draait vanaf deze week in Nederland.

Zo eens in het half jaar komen dertig, veertig overwegend jonge Duitse filmers bij elkaar in Berlijn. Een van hen neemt zijn lievelingsfilm mee, die wordt vertoond en achteraf praten ze erover. Regisseur Tom Tykwer (Lola Rennt, Winterschläfer) organiseert die Berliner Zimmer.

Als Achim von Borries (35) aan de beurt is, zal hij er Midnight Cowboy vertonen, denkt hij. Die lijkt het meest op zijn debuut England! Of anders Menschen am Sonntag, de klassieker van Robert Siodmak uit 1927. Die documentaire heeft Von Borries heel vaak bekeken voor hij zijn tweede speelfilm opnam, Was nützt die Liebe in Gedanken. Vanaf deze week draait die in Nederland.

Zijn film speelt ook in 1927, maar als Von Borries een zin begint om daar betekenis in te leggen, onderbreekt hij zichzelf. ,,De geschiedenis waarop mijn film is gebaseerd, vond in 1927 plaats. Dat is toeval. Ik zou zelf nooit een verhaaltje hebben bedacht dat in die tijd speelde, alleen om een verband met Menschen am Sonntag te leggen.''

In Duitsland trok Was nützt die Liebe in Gedanken een paar honderdduizend bezoekers. ,,Dat is het voordeel van een grote thuismarkt: je film kan in Duitsland zelf uit de kosten komen.''

Tot voor kort, zegt Von Borries, was `Duitse film' het slechtste etiket dat een film kon krijgen. In Duitsland al, maar vooral daarbuiten. In de jaren zeventig was er een hevige opleving met filmers als Herzog, Fassbinder en Wenders. ,,Ik ken hun werk wel'', zegt Von Borries, ,,maar dat heeft mij minder bepaald dan de Amerikaanse cinema. Ik ben opgegroeid met goedkope Amerikaanse films in een non-stop bioscoop bij mij in de buurt. Daar kon je ongezien roken.''

Na de jaren zeventig duurde het tot aan Tom Tykwer voor het weer wat werd. Nu is er zoiets als een nieuwe Duitse Welle. ,,Met een grotere bandbreedte dan toen'', zegt Von Borries. ,,Het gaat van comfortabele crowdpleasers tot heftige films.'' Wolfgang Becker met Good Bye Lenin, Hans Weingartner met The Edukators, de eerste Duitse film sinds decennia die in het hoofdprogramma van Cannes draaide, Andreas Dresen met Halbe Treppe, Marcus Mittermeier met Muxmäuschenstill, Hans-Christian Schmid met Lichter, Fatih Akin met Gegen die Wand.

,,We kijken naar elkaar, we helpen elkaar'', zegt Von Borries. ,,Als ik een idee heb, bel ik Andreas Dreser – en die zegt dan: nee, da's niks. Dat is een verrijking, hoor. Met Hans-Christian Schmid wissel ik draaiboeken uit.'' Hij roemt de collegialiteit van zijn generatiegenoten. ,,Tom Tykwer heeft zich sterk gemaakt voor mijn film. Tom is echt de Don van de huidige Duitse film, zijn mening legt gewicht in de schaal. Dat gaf mij de ruimte om deze film te maken.''

Von Borries maakt ,,graag deel uit van een generatie''. ,,We zijn zelfbewust, maar niet arrogant. Zelfbewustzijn is Duitsers pas gegeven in de tijd dat wij opgroeiden. Dat liep toevallig samen met die andere bevrijding, de val van de Muur in 1989.''

Dat betekent niet dat filmen in Duitsland probleemloos gaat, zegt Von Borries. Geld vinden is bijna net zo moeilijk als in Nederland. ,,Misschien moeten we het aanpakken zoals de Denen en hun Dogmafilms. Dat was zo'n goed marketingconcept.'' Hij onderbreekt zichzelf, een beetje gegeneerd lijkt het wel. ,,Ik bedoel, ze hebben zoveel talent, en een enkel genie. En vervolgens hebben ze die films met veel gevoel voor marketing aan de man gebracht.''

Hij denkt even. ,,Menschen am Sonntag is eigenlijk ook een Dogma-film. Geen muziek, geen kunstlicht, handgehouden camera. Zie je wel, wij kunnen dat ook.''