Mijlpaal in Afghanistan

De staat die faalde, die jarenlang werd geteisterd door oorlog en onderdrukking door moslimfundamentalisten, die het rovershol van de wereld werd genoemd – Afghanistan – ging zaterdag onder relatief rustige omstandigheden naar de stembus om een president te kiezen. Drie jaar na de verdrijving van het Talibaan-bewind door Amerikaanse troepen vierde de democratie feest. Dat was op zichzelf al een overwinning. Natuurlijk waren er onregelmatigheden. Het zou een wonder zijn geweest als alles vlekkeloos was verlopen. Afghanistan moet wennen aan zijn democratische verworvenheden. Dat de inkt die de duim van de stemmer markeerde makkelijk afwasbaar was, waardoor enthousiastelingen of kwaadwillenden verschillende keren hun stem konden uitbrengen, deed weinig af aan het democratisch gehalte van deze gedenkwaardige dag. Onafhankelijke waarnemers hebben dat algemene beeld inmiddels bevestigd. Berichten over fraude moeten nader worden onderzocht, maar de roep van een aantal presidentskandidaten om nieuwe verkiezingen hoeft niet erg serieus te worden genomen. Hun eis doet geen recht aan de massaliteit van de opkomst en de populariteit van hun tegenstander: Hamid Karzai, de succesvolle en populaire interim-president van Afghanistan.

Het is hoopgevend dat de gang naar de stembus kalm is verlopen. Dat is allereerst te danken aan de uitgebreide veiligheidsmaatregelen, waarbij behalve de Afghaanse politie ook de International Safety and Assistance Force onder bevel van de NAVO was betrokken. Het kan dus wel degelijk: een vredesmacht die hulp en bescherming biedt bij de opbouw van een eens falende staat. Dat is een belangrijke constatering omdat regelmatig getwijfeld wordt aan de effectiviteit van de buitenlandse troepenmacht in Afghanistan. Die twijfels zijn terecht. Het land is te groot en de problemen zijn te divers om met een paar duizend manschappen overal de orde en de veiligheid te kunnen handhaven. Toch speelt internationale hulp een sleutelrol in het `nieuwe' Afghanistan. Zonder steun van zo vaak verguisde instituties als de NAVO en de Verenigde Naties zou het land snel afglijden naar chaos en anarchie. De roversbendes, die haast overal actief zijn en zich bezighouden met opiumsmokkel en afpersing, en de Talibaan zouden het binnen de kortste tijd weer voor het zeggen kunnen krijgen. Uitbreiding van de internationale vredesmacht ligt eerder voor de hand dan inkrimping. Afghanistan kan het voorbeeld worden van een geslaagde interventie, maar dan moeten de aandacht en de energie er wel op gericht blijven. Ook die van Washington, waar de politiek nu vooral oog heeft voor het drama in Irak en waar men dreigt te vergeten dat een Afghaans succes maatgevend is voor nation building in Irak.

Hamid Karzai is vrijwel zeker de eerste vrij gekozen president van Afghanistan. Hij verdient alle steun van de internationale gemeenschap. Geduld is zijn belangrijkste wapen. Een staat politiek en economisch opbouwen is immers geen sinecure. Alleen langdurige aanwezigheid van voldoende internationale troepen kan van zijn presidentschap een succes maken. Dat is nu nog allerminst gegarandeerd.