Louis Couperus gaat Engeland veroveren

Hoogtepunten of rellen waren er dit jaar nauwelijks op de Buchmesse in Frankfurt. Toch zijn de Nederlandse uitgevers niet ontevreden. Ruim zestig Nederlandse titels werden aan buitenlandse uitgevers verkocht, waaronder ook veel klassiekers.

Wat was hét boek van de Buchmesse 2004? Welke titel werd voor exorbitant hoge bedragen door iedere zichzelf respecterende uitgever aangeschaft? Kortom, welk boek was de opvolger van de aangekondigde – en overigens nooit verschenen – memoires van Woody Allen, die vorig jaar de Frankfurt-koorts tot grote hoogten deed stijgen?

Zo'n boek was er niet in 2004. Hayo Deinum, die zich voor de De Bezige Bij bezighoudt met buitenlandse rechten: ,,De uitgevers lijken zich veel rustiger op te stellen. Een paar Amerikanen probeerden wel wat titels te hypen, maar het lukte niet. Het lijkt erop dat uitgevers verstandiger worden: een boek eerst rustig lezen en dan pas besluiten om er geld voor neer te leggen.'' Oscar van Gelderen van uitgeverij Vassallucci vindt het geen ramp, een wat rustiger jaar. ,,Er zijn nu misschien weinig interessante nieuwe titels, maar daardoor geef je wel veel minder uit aan voorschotten.''

De Buchmesse was niet koortsig, toch zijn er aardig wat Nederlandse boeken aan buitenlandse uitgevers verkocht. Volgens Henk Pröpper, directeur van het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds ruim zestig titels. ,,Met dat resultaat zijn we redelijk tevreden.'' Veel belangstelling was er voor De Joodse Messias van Arnon Grunberg, die vrijdag en zaterdag zelf op de beurs aanwezig was. Grunbergs boek, waarin de premier van Israël een kernoorlog begint tegen de rest van de wereld, geniet zelfs de belangstelling van twee Israëlische uitgevers. Een Italiaanse en een Hongaarse uitgever hebben de rechten inmiddels gekocht. Spitzen, het boekenweekgeschenk van Thomas Rosenboom, werd verkocht aan Duitsland, Frankrijk, Italië en Denemarken. ,,Dit kleine boek is een mooie kennismaking met Rosenboom'', vertelt Maria Vlaar van het Productiefonds. ,,Hopelijk leidt het tot belangstelling voor zijn andere boeken.'' Ook oudere Nederlandse literatuur vond zijn weg naar nieuwe markten: de Amerikaanse uitgever Overlook Press kocht De Avonden van Gerard Reve, Nescio verschijnt in Frankrijk en Spanje, Louis Couperus gaat Engeland veroveren.

Gisteren werd traditiegetrouw de Vredesprijs van de Duitse boekhandels uitgereikt. De Hongaarse schrijver Péter Esterházy ontving de prijs omdat hij `Hongarije weer in het hart van Europa heeft geplaatst, en Europa in het hart van de literatuur'. Esterházy (1950) riep in zijn dankwoord de Europeanen op om hun verleden beter te leren verwerken. ,,Het is een Europese traditie om de eigen misdaden te verhullen door te verwijzen naar de misdaden van de Duitsers. De haat tegen de Duitsers is het fundament van Europa sinds de Tweede Wereldoorlog.''

Het enige potentiële relletje op de Buchmesse is met een sisser afgelopen. Nadat de Duitse politie donderdag op verzoek van het Amerikaanse Simon Wiesenthal Centrum enkele vermeend antisemitische boeken van Arabische uitgevers had meegenomen, werd zaterdag duidelijk dat er geen verder onderzoek zal worden ingesteld.

De bewuste boeken, met titels als De zonden van de joden en het jodendom, blijken geen strafbare passages te bevatten. De organisatie van de Buchmesse verklaarde daarop geen reden te zien zich van de eregast van de beurs, de Arabische wereld, te distantiëren, zolang de Duitse wet niet wordt overtreden.

Of landen er op termijn veel aan hebben om eregast of Schwerpunkt te zijn op de Buchmesse, valt de betwijfelen. De eregast van 2002, Litouwen, was dit jaar door één uitgever vertegenwoordigd. Volgend jaar is Korea eregast op de Buchmesse. De stand van de Koreanen verraadt nu al waar de aandacht naartoe zal gaan: elektronisch uitgeven en Mangastrips. Alle Messe Servicebussen op het terrein van de Buchmesse reden dit jaar rond met reclames voor deze in Azië al jaren extreem populaire strips.