Kameroen herkiest president Biya

Kameroen houdt vandaag presidentsverkiezingen. Een Afrikaanse alleenheerser heeft van zo'n volksraadpleging niks te duchten.

De verkiezingsposter toont hem als een Mozes die het gewone volk naar het Beloofde Land leidt. Het is een beeld dat weinig van zijn onderdanen zullen herkennen. President Paul Biya van Kameroen vertoont zich zelden in het openbaar en mengt zich zeker niet onder het volk. Tot vorige week had hij zijn verkiezingscampagne volledig overgelaten aan zijn eerste minister. Toen hij vorige week maandag toch nog per helikopter verscheen op een verkiezingsbijeenkomst in het zuidelijke Monatele liet hij zich omringen door zoveel hoogwaardigheidsbekleders en veiligheidsfunctionarissen dat de bevolking hem niet te zien of te horen kreeg.

De 71-jarige Biya is een alleenheerser die niet maalt om het volk. De man die het land al 22 jaar regeert, eerst als premier, later als president, weet zeker dat hij vandaag opnieuw voor zeven jaar zal worden herkozen. Zijn zege zal niet zo eclatant zijn als in 1997 toen hij 93 procent van de stemmen kreeg omdat de verkiezingen door de oppositie werden geboycot. Daarmee protesteerde ze tegen de korte campagneperiode van dertig dagen en de partijdigheid van de nationale kiescommissie. Dit keer doet de oppositie wel mee, ook al staat de kiescommissie nog steeds onder het gezag van een ministerie en werd de verkiezingsdatum opnieuw pas dertig dagen geleden bekendgemaakt.

Eén keer heeft de oppositie er uitzicht op gehad om Biya van zijn troon te stoten. Dat was bij de eerste democratische presidentsverkiezingen in 1992 toen Biya ( 39,9 procent) er alleen dankzij grootscheepse fraude in slaagde om zijn naaste belager John Fru Ndi (35,9 procent) voor te blijven. Die leider van het Sociaal Democratisch Front (SDF) zegt nog steeds dat hem de overwinning toen is ontstolen. Destijds werd de oppositie als een alternatief gezien en opereerde ze als een gesloten front.

Inmiddels hebben veel kiezers ook het vertrouwen in de oppositie verloren. Te veel oppositiepolitici zijn de laatste jaren naar de regeringspartij RDPC van Biya overgelopen die Kameroen al sinds de onafhankelijkheid in 1961 regeert. Of ze hebben zich al te opzichtig laten omkopen. Bovendien zijn de belangrijkste oppositiepartijen er op het laatste moment toch niet in geslaagd om met een eenheidskandidaat te komen. Halverwege vorige maand schoof de Coalitie voor Nationale Verzoening en Wederopbouw (CNRR), bestaande uit elf partijen, weliswaar de islamitische ex-minister Adamu Ndam Njoya naar voren. Maar direct daarna trokken de socialisten zich terug uit de coalitie en stelde SDF-leider John Fru Ndi zich alsnog kandidaat. Volgens Ndi was hij niet de kandidaat van de coalitie geworden omdat de president achter de schermen zijn invloed en royale fondsen had aangewend.

Ook zonder verdeelde oppositie zou de president wel winnen. Burgerrechtenorganisaties klagen over gesjoemel bij de registratie van kiezers en bij de uitgifte van kieskaarten. De nationale kiescommissie kon er tegenover waarnemers van het Gemenebest geen verklaring voor geven dat er op een bevolking van 16 miljoen mensen maar 4,6 miljoen kiesgerechtigden zijn.

Tegenstanders van Biya zeggen dat de politieke elite waarin veel familieleden van Biya zijn vertegenwoordigd, zich onder zijn bewind schandelijk heeft verrijkt. Volgens de organisatie Transparancy International is Kameroen een van de meest corrupte landen ter wereld.

Tegenstanders wijzen ook op economisch wanbeleid en grootscheepse schendingen van de mensenrechten. De veiligheidsdiensten staan bekend om martelingen en willekeurige arrestaties. Begin dit jaar werden nog twaalf onafhankelijke tv- en radio-stations uit de lucht gehaald.

Aanhangers van de president noemen hem ,,een baken van politieke stabiliteit'' in een regio die kampt met chaos en geweld. Biya presenteert zich ook graag zo. Hij waarschuwde vorige week nog voor ,,de politieke amateurs'' van de oppositie die Kameroen alleen naar ,,anarchie, desintegratie en een diplomatiek isolement'' kunnen leiden. De internationale contacten van Biya zijn uitstekend, vooral omdat zijn land over olie beschikt en hij de Verenigde Staten en Groot-Brittannië tijdens de Irak-oorlog belangrijke diplomatieke diensten heeft bewezen. Hij drinkt thee met de Britse koningin Elizabeth, hij dineert met George Bush.

Van verkiezingen heeft Paul Biya niets te duchten.