Hoofdpersoon in een jongensboek

Romeo Castelen is één van de opvallende nieuwe gezichten in het Nederlands elftal van bondscoach Marco van Basten. De 21-jarige rechtsbuiten werd als Surinamer geboren, maar hij voelt zich inmiddels meer Nederlander.

Romeo Castelen werd 21 jaar geleden in Paramaribo geboren met een donkere huidskleur. Zo donker, dat hij zaterdagavond in Skopje het slachtoffer was van oerwoudgeluiden bij de WK-kwalificatiewedstrijd Macedonië-Nederland. De rechtsbuiten van Oranje werd in de eerste helft bij balbezit voortdurend uitgefloten en leed in die periode veel balverlies. In de tweede helft richtte het thuispubliek zich op Edgar Davids, ook een Surinamer met een Nederlands paspoort. Aan de overkant van de hoofdtribune werd zijn jonge ploeggenoot met rust gelaten. Toeval of niet, Castelen ging beter spelen en stond met een afgemeten voorzet aan de basis van de tweede treffer van Oranje.

Op het vliegveld van Skopje toonde de drievoudig international zich gistermorgen oprecht verbaasd over alle commotie over de oerwoudgeluiden. ,,Ik focus me helemaal op de wedstrijd. Anders heb je er nog een tegenstander bij. Het was zo'n lawaai in het stadion, dat ik er helemaal niks van gehoord heb. Als ik het nu zo hoor, is het best wel heftig geweest. Maar ik moet een man zijn. Wat had ik anders moeten doen? Met m'n handen omhoog staan naar die lui op de tribune? Ik vind het alleen maar zielig. Die mensen hebben waarschijnlijk een probleem met zichzelf.''

De introverte Castelen was vorige week zelf even uit zijn doen, toen hij na een ochtendtraining in Katwijk werd gevraagd naar de dood van zijn ouders. Zijn vader overleed vier jaar geleden op 84-jarige leeftijd, zijn moeder moet Castelen al ruim vijftien jaar missen. Ze stierf samen met haar dochter Olivia en een groot aantal Surinaamse voetballers op 7 juni 1989 aan boord van rampvlucht PY 764 nabij luchthaven Zanderij, even buiten Paramaribo. ,,Ik wil die mensen niet meer wakker maken en het onderwerp met rust laten'', fluisterde Castelen op het veld van Quick Boys. Volgens perschef Kees Jansma was Castelen de rest van de dag ,,nogal timide, niet op zijn gemak''. De woordvoerder van de KNVB vroeg de privézaak niet meer op te rakelen. In Skopje verontschuldigde Castelen zich voor dit verzoek. ,,Sorry hoor, maar er is al zoveel over gezegd en geschreven. De andere jongens hoeven het ook niet allemaal te weten.''

De eerste jaren van zijn leven bracht Castelen door in Suriname. Op 3 mei 1983 kwam hij in Paramaribo als een nakomertje in een kinderrijk gezin ter wereld. Na de vroege dood van zijn moeder namen zijn zussen de opvoeding over. Op zijn negende emigreerde Castelen naar Nederland. Op pleintjes in Amsterdam-Noord ontwikkelde hij zich als voetballer. Op zijn elfde werd hij lid van De Volewijckers en werd hij geselecteerd voor Amsterdamse districtsteams. Na een verhuizing naar Den Haag kwam de jonge voetballer korte tijd bij de amateurs van Sparta terecht voordat hij de overstap naar ADO Den Haag maakte. Op zijn achttiende debuteerde hij als rechteraanvaller in het betaald voetbal. Als Feyenoorder verdiende hij een basisplaats in Oranje. Aan een optreden in het nationale elftal van Suriname heeft Castelen nooit gedacht. ,,Ik voel me Nederlander, ben hier opgegroeid, mijn vrienden wonen hier.''

Dennis Purperhart, Surinaams international en spits van het Amsterdamse AFC, begrijpt de keuze van de jonge Castelen. De 35-jarige Purperhart blijft echter hopen dat jongens als Castelen in de toekomst wel voor Suriname kiezen. ,,Het is doodzonde dat Castelen voor Nederland uitkomt'', stelde de ex-prof op een bijeenkomst over de toekomst van het Surinaamse voetbal. ,,Maar aan de andere kant moeten we trots zijn. Er zijn weinig spelers die zo snel de weg omhoog vinden.''

De Surinaamse Nederlander Marcel Liesdek, oud-prof bij onder meer Haarlem, Fortuna en FC Utrecht, is vol lof over Castelen. ,,Hij is een openbaring. Ik hoop dat hij met beide benen op de grond kan blijven staan. Maar de klappen gaan een keer komen. Dat is onvermijdelijk. Het is dan zaak dat hij mensen naast zich heeft staan die hem op kunnen vangen.''

De afgelopen weken leek Castelen de hoofdpersoon te zijn van een jongensboek. Hij noemt zijn ervaringen bij het Nederlands elftal ,,een heel leerzaam proces''. Tegen Macedonië stond hij aan de zijlijn gekleefd. Hij leek in de eerste helft een eilandbewoner, geïsoleerd van zijn medespelers. Bij de spaarzame balcontacten wist hij zich meteen gedekt door twee, soms drie tegenstanders. Hij leed veel balverlies en gaf slechts een paar bruikbare voorzetten. In de tweede helft ging het beter. Woensdag krijgt Castelen waarschijnlijk een nieuwe kans tegen Finland.

De watervlugge aanvaller kijkt zijn ogen uit bij de balbehandeling van spelers die hij vorig jaar alleen maar van televisie kende. ,,De trainingen zijn van een heel hoog niveau. Schitterend om mee te maken. Spelers van alle windstreken. Ik kan nog zoveel van die gasten leren. Verder moet ik de dingen waar ik goed in ben – dribbelen en voorzetten – verder perfectioneren. Zo'n passeerbeweging doe ik puur op mijn gevoel. Ik begin er aan en zie wel waar het schip strandt. Die voorzet is een kwestie van heel veel trainen.''

De rechtsbuiten van Feyenoord werd in augustus tot verbazing van veel voetbalkenners geselecteerd voor de oefeninterland tegen Zweden. De uitnodiging van de nieuwe bondscoach Marco van Basten kwam ook voor Castelen als een verrassing. Hij raakte vervolgens geblesseerd aan zijn dijbeen en miste vorige maand de oefeninterland tegen Liechtenstein. Een week later speelde hij linksbuiten tegen Tsjechië. ,,Ik pas me graag aan het teambelang aan. Als de bondscoach mij op links zet, doe ik wat van me gevraagd wordt. Maar op rechts zit ik beter in mijn vel. Vroeger stond ik trouwens in de spits. Sinds de B1 bij ADO sta ik op rechts.''

Lex Schoenmaker, assistent-trainer bij ADO Den Haag, heeft de ontwikkeling van Castelen van nabij meegemaakt. Schoenmaker: ,,Romeo was nog een jeugdspeler, maar zijn bijzondere kwaliteiten vielen gelijk op. Vanaf het eerste moment was hij de nummer één rechtsbuiten. We wisten dat we een zwarte ongeslepen parel in handen hadden. In drie jaar hebben we Castelen een beetje weten te polijsten. Hij kan nog beter worden. Ik denk dat Romeo nu op 85 procent van zijn kunnen zit.''

Volgens Schoenmaker heeft Castelen er de afgelopen jaar veel baat bij gehad dat hij scherp in de gaten werd gehouden door één van zijn oudere zussen. ,,Het is een prima kereltje, maar af en toe moesten Rinus en ik hem even ter verantwoording roepen.'' Schoenmaker denkt dat Castelen bij Feyenoord-coach Gullit en bondscoach Van Basten in goede handen is. ,,Opnieuw werkt hij met sterke persoonlijkheden die hem kunnen sturen. Vraag is wel wat er met hem gebeurt nu hij meer gaat verdienen. Hij heeft altijd weinig geld tot zijn beschikking gehad. Je weet nooit wat geld met mensen doet. In het verleden zijn wel meer spelers diep gevallen die snel gekomen waren. Daar moet hij voor waken.''