Drama Srebrenica: Servisch kopstuk in Scheveningse cel

De Bosnisch-Servische kolonel Ljubiša Beara (65) is zaterdagavond overgebracht naar het cellencomplex van het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag. Twee jaar geleden werd Beara door hoofdaanklager Carla Del Ponte aangeklaagd voor volkerenmoord na de val van de moslimenclave Srebrenica, waarbij zevenduizend moslims zijn vermoord.

Of hij zich vrijwillig heeft gemeld, of is aangehouden, is nog onduidelijk. De Servische minister van Justitie, die Beara naar Scheveningen vergezelde, heeft gezegd dat Beara zich vrijwillig heeft overgegeven ,,om de belangen van zijn land en van zijn familie te dienen''. De woordvoerder van Carla Del Ponte bestrijdt dit. ,,Wij spreken niet van een vrijwillige overgave'', aldus woordvoerster Florence Hartmann. ,,Hij werd gearresteerd en bood geen verzet.''

In de aanloop naar de rechtszitting is dit een cruciaal onderscheid. Wanneer iemand zich vrijwillig bij het VN-hof in Den Haag meldt, hoeft hij de periode voorafgaand aan het begin van de rechtszaak niet door te brengen in het VN-cellencomplex van de Scheveningen-gevangenis.

Met Beara valt voor het eerst een voormalig lid van de generale staf van generaal Mladic in handen van het VN-hof. Tijdens de moord op de moslims na de val van Srebrenica in juli 1995 was Beara hoofd veiligheid in de staf van de Bosnisch-Servische legerleider Mladic.

De naam van Beara is vaak genoemd tijdens eerdere Srebrenica-processen voor het tribunaal. Zo speelden de VN-aanklagers in 2000, tijdens het proces tegen de Bosnisch-Servische generaal Radislav Krstic, een bandje af van een afgeluisterd radiogesprek tussen Beara en Krstic. Beara vraagt Krstic dringend om versterkingen omdat 3500 `pakjes' moeten worden `gedistribueerd'. In het vonnis tegen Krstic – veroordeeld tot 35 jaar – staat dat `pakjes' een code was voor gevangen moslims en `gedistribueerd' voor `geëxecuteerd'. Krstic zei tijdens zijn proces dat de massamoord van Srebrenica is gepland door enkele ,,zieke geesten'' in de naaste omgeving van de nog steeds voortvluchtige Mladic.

De overbrenging van Beara werd zaterdagavond bekendgemaakt toen de verdachte zich al in het vliegtuig naar Nederland bevond. Op dat moment keken veel Serviërs naar de voetbalwedstrijd tegen Bosnië. De regering wilde zo protesten van Servische nationalisten vermijden, die anders naar het vliegveld hadden kunnen komen.