Bedankt voor de kaarten?

Foto's zeggen meer dan 1000 woorden, dat weet iedere spindoctor van welke politicus dan ook. In de afgelopen decennia hebben we foto's gezien die meteen zo duidelijk maakten waar het om ging, dat een onderschrift of een commentaar overbodig was.

De foto van de Amerikaanse soldaten die een vlag omhoog steken in Iwo Jima is een klassieker. Later bleek dat die foto was geënsceneerd en een paar dagen na de bestorming van het eiland was genomen. Een recenter voorbeeld is de foto van een triomfantelijke president Bush die op Thanksgiving Day plotseling opdook tussen de manschappen in Irak om met hen de traditionele kalkoen te verschalken. Later bleek dat de kalkoen van plastic was, omdat de spindoctors van Bush niet het risico wilden lopen dat een echt, vette en zware, kalkoen van het plateau in de schoot van de president zou schuiven met onderschriften als This turkey is for you, Mr. President. Er was nog iets vreemds aan de foto. Bush had een soort uniform aan, maar een niet bestaand uniform in een vreemde kleur grijs met daarop Army gestikt plus een merkwaardige kleurige driehoek, die nog het meeste leek op wat verpleegsters op hun uniform hebben om radioactieve straling te meten. Merkwaardig.

Er gaat niets boven een echte, een spontane foto. De foto van Fortuyn en Melkert na het legendarische debat over de gemeenteraadsverkiezingen in de Volkskrant is een klassieker. Een breed lachende Fortuyn met daarna een zuur kijkende Melkert, met een doodgeslagen biertje in zijn hand. Symbolischer kon bijna niet. Ook uit de Volkskrant is een foto gemaakt tijdens de formatie van Balkenende II. Toen de besprekingen met de PvdA waren afgeketst, ging het CDA voor de goede orde ook nog even met de restanten van de LPF praten, maar eigenlijk wilde niemand dat stel opgeregeld opnieuw in de regering. Waarom ook al weer niet? Een foto van de top van de LPF, bijeen op een terras op het Plein in Den Haag, maakte het plotseling weer heel duidelijk. Vier zeer verkeerde meneren in zeer foute kleding, allemaal in dezelfde houding met de benen over elkaar, allemaal met de gsm tegen het oor. Het leken de vier Daltons wel. Verdere tekst overbodig.

Door voorlichters en spindoctors geënsceneerde foto's zijn vrijwel altijd minder sterk, zeker als later bekend wordt dat ze geënsceneerd zijn. En vaak zit er iets raars aan, zoals bij de kalkoen van Bush. Zo ook met de foto van Balkenende, die Nederland zaterdag mocht zien. Het was het eerste echte teken van leven van de premier. Erg verstandig van de RVD was het niet om de premier zo lang uit beeld te houden. Er werd daarom ook flink gespeculeerd, ook in de serieuze pers, over de ware aard van zijn ziekte. Was hij in levensgevaar? Of was dat verhaal met zijn teen een rookgordijn voor het feit dat hij overspannen was? Met die duidelijk geënsceneerde foto zaterdag wilde de spindoctors van de RVD blijkbaar een einde maken aan al deze speculaties. Bloemen, de blackberry binnen handbereik en een stapeltje boeken uiteenlopend van ,,zware theologische werken tot detectives' dat laatste zei de premier in een schriftelijk interview met Het Parool. De premier heeft geen pyjama aan, maar ook geen pak met das. Een overhemd en een spijkerbroek. Zijn omzwachtelde voet is duidelijk in beeld. De voet rust ergens op en we kunnen in ieder geval zien dat hij nog minstens vier tenen heeft. Een minutieus geënsceneerde foto, maar met een raar detail.

Even een zijstapje. Iedereen herinnert zich de beelden uit Irak na de val van het regime van Saddam Hussein. Woedende demonstranten die met hun schoenen op foto's van de dictator slaan. Bij beelden van demonstraties in het Midden-Oosten zien we altijd demonstranten die over een Amerikaanse vlag lopen te stampen. Al eeuwen lang laten mensen zich afbeelden met hun voet op hun slachtoffer. Een jager met zijn voet op een neergeschoten leeuw. Sheriff Pat Garrett met zijn voet op Billy the Kid. Je voet op iets of iemand laten rusten geldt in grote delen van de wereld als uiterst onbeleefd, als een intieme vernedering of minachting.

En waar, op deze zo zorgvuldig geënsceneerde foto, ligt de voet van de premier op? Op een kistje. En waar is dit kistje mee gevuld? Met honderden wenskaarten voor de premier, van zijn fans in het land. Kom RVD, als jullie een foto ensceneren, doe het dan goed!

Dig Ishta is communicatieadviseur

Rectificatie / Gerectificeerd

Dig Istha

Bij het artikel Bedankt voor de kaarten? (11 oktober, pagina 7) stond als auteur Dig Ishta vermeld. De correcte schrijfwijze van zijn naam is Dig Istha.