Afghanen brengen massaal hun stem uit

Miljoenen Afghanen hebben zaterdag hun stem uitgebracht in de eerste vrije presidentsverkiezingen. De verkiezingen zijn over het algemeen ordelijk verlopen. Wel is onderzoek aangekondigd naar berichten over onder andere afwasbaarheid van de inkt die wordt gebruikt om de duimen van kiezers te markeren. Zowel buitenlandse als Afghaanse waarnemers zeggen dat in verreweg de meeste stembureaus op democratische wijze is gestemd.

Hoewel de uitslag nog twee weken op zich kan laten wachten, en ook dan pas bekend wordt of hij is gekozen, noemde de Afghaanse interim-president Hamid Karzai de stembusgang gisteren al een enorm succes voor het volk: ,,Het was een feest. Ik ben uitgelaten.''

Karzai is de gedoodverfde winnaar van deze verkiezingen, die zijn bedoeld om zijn machtspositie te versterken met, voor het eerst, een direct mandaat van het volk. Maar dan moet hij wel de absolute meerderheid van de stemmen in de wacht slepen, anders volgt een tweede ronde. Nog tijdens de verdrijving van de Talibaan uit het zuiden van Afghanistan, werd Karzai eind 2001 op een internationale conferentie in Bonn onder sterke Amerikaanse druk benoemd tot tijdelijk president.

Waarnemers in Afghanistan zijn vooral opgelucht over het enthousiasme waarmee is gestemd. Ook zijn zij blij dat het geweld is uitgebleven, ondanks dreigingen uit de hoek van de Talibaan. Alleen vanuit de provincie Uruzgan werd melding gemaakt van een vuurgevecht waarbij tien soldaten en 25 extremisten zouden zijn gedood. Generaal Jean-Louis Py, commandant van de vredesmacht ISAF, prees de ,,uitstekende inzet van de Afghaanse politie en van het nieuwe Afghaanse leger.

Enkele uren na de opening van de ongeveer 22.000 stembureaus leken er zaterdag grote problemen op te doemen toen alle vijftien tegenkandidaten van Karzai die nog in de strijd zijn, opriepen de stembusgang te staken. Dat deden ze nadat uit verschillende stembureaus klachten waren gekomen over onder andere de inkt. Gisteren namen twee tegenkandidaten gas terug en zeiden ze een onafhankelijk onderzoek naar onregelmatigheden door de verkiezingscommissie af te wachten. In hoeverre dat het tellen van de stemmen beïnvloedt is nog niet bekend.

Onafhankelijke Afghaanse waarnemers zeiden gisteren dat er diverse klachten zijn gemeld, die moeten worden onderzocht. Maar over het algemeen zou sprake zijn geweest van een ,,echt democratisch klimaat''. Ook honderdduizenden vluchtelingen in Pakistan en Iran mochten stemmen.