Voetbal als bindmiddel in Macedonië

Macedonië is de tweede tegenstander van Nederland in het WK-kwalificatietoernooi. In de hoofdstad Skopje heerst een mengeling van oude voetbalsferen: Oost-Europa in Zuid-Europa.

Op bijna elke straathoek in Skopje is een wedkantoor, waar goklustigen geld kunnen inzetten op de uitslag van de voetbalinterland Macedonië-Nederland. Veel inwoners in de hoofdstad liepen gistermiddag met invulformulieren onder hun arm. Nederland is zwaar favoriet, ook bij de plaatselijke bookmakers, zo werd duidelijk na een kleine rondgang door het stadscentrum. ,,You good players: Davids, Makaay, Van Hooijdonk, Van Nistelrooy.''

Dat de spits van Fenerbahçe vanavond niet zeker is van een basisplaats en de spits van Manchester United wegens een schorsing niet mag spelen, doet volgens de ondervraagden niets af aan de favorietenrol van Oranje. Van Nistelrooy viel op Skopje Airport een kleine heldenontvangst ten deel. Bondscoach Marco van Basten had hem gevraagd mee te reizen, ter voorbereiding op de WK-kwalificatiewedstrijd van komende woensdag tegen Finland. Dan heeft hij zijn schorsing uitgezeten. Overigens is zijn tien jaar geleden teruggetreden voorganger nog even populair. Van Basten werd op het vliegveld belaagd door met name de oudere voetballiefhebbers.

De goklust in Macedonië staat niet op zichzelf. De jonge republiek in 1991 afgescheiden van het voormalige Joegoslavië kent vele corruptieschandalen en de voetbaltoto is daar één van. Zo is in de nationale competitie regelmatig sprake van omkooppraktijken. De eredivisie van Macedonië wordt door de eigen bevolking dan ook niet erg serieus genomen. De meeste voetbalfans kijken op televisie naar buitenlandse wedstrijden en wagen dan ook graag een gokje. Zo houdt Van Nistelrooy met zijn doelpunten in de Premier League de gemoederen ook in Skopje en omgeving flink bezig.

De nationale competitie van Macedonië werd opgezet in 1992. Een jaar later heeft het armlastige land 20 procent van de twee miljoen inwoners leeft onder de armoedegrens en 30 procent is momenteel werkloos zich aangesloten bij de UEFA en FIFA en daarmee deelnemer aan de kwalificatietoernooien voor EK's en WK's. Toeval of niet, bij vijf eerdere pogingen eindigde Macedonië in de voorronden telkens op de vierde plaats. Hoogtepunten waren een thuiszege op Ierland en gelijke spelen tegen België, Denemarken en Engeland; de laatse remise zelfs op vreemde bodem.

Het onverwachte 2-2 gelijkspel in Engeland leidde twee jaar geleden tot een spontaan volksfeest in het kleine Balkanland. Macedoniërs en Albanezen voerden gebroederlijk een vreugdedans op in het centrum van Skopje, vertelde de recordinternational van Albanese afkomst, Artis Sakiri, eerder deze week in De Telegraaf. ,,Het gaf me zo'n goed gevoel dat sport kan verbroederen. Ik vind het belangrijk dat ik als voetballer een brug kan slaan tussen verschillende bevolkingsgroepen'', refeerde de reservespeler van de Engelse club West Bromwich Albion aan de etnische ongeregeldheden tussen orthodox-christelijke Macedoniërs en islamitische Albanezen.

In 2002 volgde een escalatie van het sluimerende conflict, nadat honderdduizenden Albanezen uit Kosovo naar Macedonië waren gevlucht. De spanning tussen beide bevolkingsgroepen is nog altijd voelbaar, vertelde de Macedonische reisleidster bij aankomst in Skopje. Zij haalde letterlijk haar neus op bij het passeren van de vele moskeeën in de hoofdstad.

De verloren thuiswedstrijd van Macedonië tegen Engeland ging gepaard met racistische leuzen aan het adres van donkere spelers bij de tegenstanders. De Engelse voetbalbond diende een officieel protest in bij de UEFA. Tijdens de training van het Nederlands elftal was gisteravond helemaal geen sprake van discriminatie. De donkere Van Hooijdonk, bekend door de tv-beelden van de Turkse competitie, werd zelfs aangemoedigd door de Macedonische toeschouwers.

Strijdtoneel is vanavond het Gradski Stadion, een betonnen kolos die ongeveer 20.000 zitplaatsen telt. De steile gigantische hoofdtribune ademt naar communistische tijden. De drie andere zijden van het veld worden omringd door een paar rijen met gloednieuwe kuipstoeltjes. Aan tv-producent John de Mol de taak deze kille ambiance flitsend in beeld te brengen.

De meest hoop is in Macedonië gevestigd op het talent Goran Pandev, die wordt gezien als de opvolger van Darko Pancev, de speler die Rode Ster Belgrado in 1991 aan de Europa Cup voor landskampioenen hielp. De 21-jarige Pandev is een gevaarlijke counterspits. Hij speelt al drie seizoen in Italië. Via Inter, Spezia en Ancona kon hij dit seizoen bij Lazio terecht. In Rome debuteerde hij twee weken geleden tegen AC Milan. In Nederland is de Macedonische international Mile Krstev ook redelijk bekend. Deze middenvelder voetbalt bij FC Groningen, waar eerder de Macedonische dribbelaar Milco Djurovski actief was. Tot zover de raakvlakken tussen twee voetballanden, die nooit eerder tegen elkaar in actie kwamen.