Studeren ... iets dat je 'erbij' doet?

Afgelopen voorjaar is het Centrum Hoger Onderwijs Informatie voor Consument en Expert (Choice) in Leiden een onderzoek gestart naar het aantal uren dat studenten per week aan hun studie besteden. Het is voor het eerst dat een dergelijk onderzoek individueel per opleiding wordt gedaan. Slechts ruim een derde van de studierichtingen is tot nu toe onderzocht, dus helemaal zeker is het nog niet dat de studenten psychologie het minste tijd aan hun studie besteden, maar ze staan op dit moment wel onderaan. Het onderzoek wordt gedaan omdat de studieduur in Nederland vergeleken met de rest van Europa relatief lang is. ”Na zes jaar studeren zijn er maar weinig mensen die hun doctoraal hebben gehaald”, zegt Choice-directeur Frank Steenkamp. In tegenstelling tot de Angelsaksische landen waar 70 procent van de studenten binnen vier jaar afstudeert, rondt in Nederland slechts 40 procent van de wo-studenten na zes jaar de studie af. Volgens Steenkamp ligt de verklaring voor dit verschil in de studiecultuur. ”In Angelsaksische landen wonen studenten vaak op een campus. Daar worden ze helemaal ondergedompeld in hun studie. Als je daar student bent dan studeer je. In Nederland is studeren meer iets dat je 'erbij doet'. Naast allerlei bijbaantjes. Van onderdompeling in de studie is geen sprake.” Het zou, aldus Steenkamp, goed zijn voor de Nederlandse kenniseconomie als er sneller en beter wordt gestudeerd. Dat betekent niet per se dat de opleiding zwaarder wordt. Steenkamp: ”De cultuur zou kunnen veranderen doordat docenten en professoren hun studenten zo goed motiveren dat ze uit vrije wil meer tijd aan hun studie besteden. Dat ze het zelfs leuk vinden om naast hun studie over hun vak te lezen en dat ze de beste in hun vak willen worden.”

PSYCHOLOGIE

Eva Gardner (19) (foto) zit in het tweede jaar van haar studie psychologie aan de Universiteit van Utrecht. ”Eigenlijk weet ik niet meer waarom ik psychologie ben gaan studeren. Eerst wilde ik geneeskunde doen, maar toen had iemand het over psychologie en daar heb ik toen voor gekozen en ik vind het superleuk en interessant om al die dingen over de menselijke psyche te bestuderen. Natuurlijk is er ook ontzettend saaie stof...” Eva heeft geen vast dagritme. Ze heeft ongeveer tien uur college per week. ”Ik studeer niet zo heel veel. Wel maak ik altijd mijn opdrachten voor de werkcolleges en als er tentamens aankomen, studeer ik extra hard. Maar meestal doe ik overdag leuke dingen met vrienden, wat drinken in de stad.” Naast de verplichte lesstof besteed Eva geen extra aandacht aan vakliteratuur. ”Af en toe zeggen hoogleraren wel dat het goed is om tijdschriften als psychologie of vakbladen te lezen maar ik lees al genoeg voor mijn studie.”

INFORMATICA/TELEMATICA

Stephen Kuijf (21) (foto) is halverwege zijn derde jaar Informatica, richting telematica, aan de Hogeschool van Rotterdam. In het begin twijfelde Stephan tussen chemie, elektrotechniek en informatica maar ”al die witte jassen en die typische lucht bij chemie deden mij definitief kiezen voor informatica. We leren programmeren, netwerken bouwen en we bestuderen alles wat er achter de computer zit.” Stephan is ongeveer dertig uur per week op school in Rotterdam te vinden. 's Ochtends heeft hij meestal theorieles en 's middags vaak praktijk. ”Vaak blijf ik daarna nog wat op school hangen om op de computers te werken. Die op school zijn beter dan die ik thuis heb. Als ik daarna thuis kom, studeer ik nog wat, tot een uur of zeven of zo.” Informatica is een vrij nieuw vak met veel nieuwe ontwikkelingen. ”Het is niet zo verstandig als je dan niet bijleest. Het wordt niet echt gestimuleerd maar in het eerste jaar is er wel gezegd dat het verstandig is op de hoogte te blijven.”

TANDHEELKUNDE

Suzanne Delwel (21) (foto) wil tandarts worden. Ze is ruim dertig uur per week te vinden op het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA). ”Ik ben heel erg medisch georiënteerd en houd erg van biologie. Eigenlijk wilde ik geneeskunde studeren maar toen ik op een open dag ook bij tandheelkunde ging kijken, was ik verkocht. Het is precisie werk, handvaardigheid, en heel sociaal.” Eerst werd Suzanne uitgelood. Toen is ze medische biologie gaan studeren. Het jaar daarop werd ze wel in gelood voor tandheelkunde. Als Suzanne na een hele dag op het ACTA thuis komt studeert ze nog wat, maar alleen dat wat nodig is voor college of een practicum. In de tentamentijd studeert ze extra hard. Ze leest niet echt bij in boeken of tijdschriften. ”We worden wel gestimuleerd om dat te doen maar voor onze studie moeten we al zoveel lezen. Natuurlijk lees ik het wel als er iets in de krant staat. Dat is je plicht als tandarts, je moet weten wat er binnen jouw vakgebeid gebeurt.”

KUNSTGESCHIEDENIS

Marianne van de Kaay (24) (foto) studeert al een paar jaar rechten aan de Universiteit van Amsterdam en gaat aan dezelfde universiteit het tweede studiejaar kunstgeschiedenis in. ”Op de middelbare school realiseerde ik me helemaal niet dat je ook iets anders dan rechten kunt studeren. Maar na een tijdje kwam ik erachter dat ik het helemaal niet zo leuk vind en dat ik me liever met kunstgeschedenis bezighoud. De liefde voor kunstgeschiedenis heb ik van mijn ouders mee gekregen. Zij namen me mee naar veilingen, antiquairs en musea.” Marianne heeft twaalf uur per week hoor- en werkcolleges. De colleges zijn meestal 's middags en dan zo'n twee uur. Voor en na die tijd studeert Marianne. Als ze niet studeert, bezoekt ze een tentoonstelling of leest een boek, daar is ze ongeveer tien uur per week mee kwijt. ”Ik heb geen bijbaantjes maar ik zit wel in de opleidingscommissie van Kunstgeschiedenis. Veel overleg met docenten, decanen en studenten over de inhoud van de opleiding. Daarnaast zing ik in een bandje.”

MILIEUKUNDE

Marius Schaeffer (23) (foto) studeert milieukunde met als afstudeerrichting watermanagement aan het Van Hall Instituut in Leeuwarden. Na de vierjarige mbo-hoveniersopleiding wilde hij verder studeren. ”Als je de krant open slaat zie je altijd problemen die betrekking hebben op het milieu. Wat zijn de problemen? Hoe worden die opgelost ? Dat soort vragen hebben mij altijd al aangetrokken. In de hoveniersopleiding was er ook aandacht voor natuur maar ik wilde geen boswachter worden.” Marius gaat 's ochtends rond half tien naar het instituut. ”Ik heb zeker zes uur college per dag. Als ik thuis kom ga ik eerst even relaxen en daarna werk ik nog wat dingetjes uit die ik op school heb gedaan. De eerste weken van het trimester doe ik rustig aan, maar naar mate de tentamens dichterbij komen ga ik harder studeren.” De docenten op het Van Hall instituut motiveren hun studenten om buiten school deel te nemen aan excursies of cursussen. ”Laatst ben ik nog naar een watersymposium geweest en naar een workshop management. Soms lees ik Milieu Magazine. Dat voelt absoluut niet als een verplichting. Even lekker lezen wat er werkelijk in de praktijk gebeurt.”

TONEEL

Tjeerd Gerritsen (21) (foto) studeert nu voor het tweede jaar aan de Amsterdamse toneelschool en kleinkunstacademie. Eigenlijk wilde hij naar de Rock Academy. Maar dat lukte niet. Tjeerd strandde in de voorrondes. Daarop besloot hij naar de vooropleiding voor de theaterschool te gaan ”om meer presentatie te krijgen voor de volgende aanmeldingsronde. Maar ik vond de theaterschool zo ontzettend leuk dat ik besloot om naar de toneelschool en kleinkunstacademie te gaan. En het is alleen maar leuk.” Vier dagen per week van 9 tot 6 en een halve dag gaat Tjeerd naar de academie in de Amsterdamse Jodenbreestraat. ”Ruim veertig uur per week ga ik naar colleges en daarnaast is het wel verstandig om zo'n één à twee keer per week naar een voorstelling te gaan. Dat is niet verplicht en voelt niet als studie.” Naast de 40 uur per week studie en de vijf uur voor het bezoeken van voorstellingen heeft Tjeerd geen tijd voor bijbaantjes. ”Ik leen bij de IB-groep, dat terugbetalen komt later wel, als ik een baan heb. En zo hou ik ook nog tijd over om gitaar te spelen en om met vrienden uit te gaan.”