Stap in de wereld van het grote geld

Studeren is duur. Behalve het collegegeld moet je boeken aanschaffen en syllabi kopen en soms nog extra studiemateriaal. Hoe kun je de kosten drukken? Spaar genoeg geld om piloot te kunnen worden.

Als je gaat studeren stap je plotseling in de wereld van het grote geld – je uitgavenpatroon wijzigt desastreus. Op een zwoele zomeravond krijg je een brief van je toekomstige hogeschool of universiteit. Of je de bijgehechte acceptgiro voor de betaling van het collegegeld wilt ondertekenen en bij je bank inleveren. En dan gaat het om een bedrag van 1.476 euro (het huidige collegegeld).

Bij de brief van je nieuwe opleiding zit waarschijnlijk ook een lijst met dure boeken die je voor het eerste jaar moet bestellen. De kosten daarvan lopen bij de meeste studies al gauw op tot zo'n twee- à driehonderd euro. En dan ben je er nog nog steeds niet. Docenten hebben er een handje van bij het begin van hun collegeserie nog weer extra literatuur op te geven. Van veel vakken is het materiaal dat je daarnaast nog moet bestuderen keurig samengevoegd in een syllabus – en de opleiding stelt dat heus niet gratis ter beschikking.

Een van de duurste universitaire opleidingen in Nederland is tandheelkunde. Je kunt die studie volgen in Groningen, Nijmegen en Amsterdam (UvA en VU). Naast het collegegeld betalen studenten voor tandheelkunde nog eens meer dan 1.000 euro voor extra studiekosten, voornamelijk vanwege de uitzonderlijk dure boeken en het instrumentarium dat ze moeten gebruiken.

”De kosten zijn in het begin torenhoog”, geeft Henk Gierveld, studieadviseur geneeskunde en tandheelkunde aan de Universiteit van Groningen, toe. De universiteit heeft als richtlijn dat een student niet meer dan 609 euro per jaar aan additionele studiekosten kwijt mag zijn, maar bij tandheelkunde is het niet gelukt onder die grens te blijven. De studiekosten blijven in Groningen overigens niet zo hoog als in het eerstejaar. Tijdens het studietraject, dat vijf jaar duurt, worden de extra uitgaven ”aanzienlijk lager”. Zo zakken de kosten voor literatuur van 1.066 euro in het eerste jaar naar 700 in het tweede en 350 in het derde jaar (”een mooi dik boek over kronen”). In het vijfde jaar is de student nog maar twintig euro kwijt aan zijn literatuur. De boeken zijn duur, maar zijn lang bruikbaar en worden gezien als standaardwerken.

In Groningen betalen studenten behalve voor boeken nog 200 euro per jaar voor een koffertje met instrumenten. In Nijmegen dragen de studenten boven op de kosten voor de boeken weer 327 euro per jaar bij voor gebruik van instrumenten en nog eens 125 euro voor syllabi en een gebit van kunststof waarmee ze kunnen oefenen.

De kosten voor tandheelkunde zijn uitzonderlijk hoog. Maar bij andere opleidingen ben je ook niet klaar met het betalen van collegeld en je boekenpakket. Studenten aan de kunstacademie moeten flink betalen voor materiaal, een goede student journalistiek neemt een abonnement op een krant of tijdschrift. En vergeet de 'verplichte excursies' van veel opleidingen niet. Het zijn allemaal uitgaven die pas bekend zijn in de eerste weken van je studie.

Hoe kun je deze kosten een beetje drukken? Zie de tips op deze pagina. Als je dan daarmee genoeg gespaard hebt, kun je misschien je droom verwezenlijken: piloot worden. Bij de Nationale Luchtvaart School (NLS) in Maastricht kunnen 17- tot 27-jarigen voor 99.500 euro een volledige opleiding (21 maanden, waarvan acht maanden – inclusief kost en inwoning – in Portugal) volgen tot piloot. Dat geld is nodig, zo legt studentendecaan H. Cremers uit, vanwege de dure technieken die bij de opleiding gebruikt worden. Het is een haast onmenselijk bedrag. Daarom heeft de NLS afspraken met drie grote banken (ABN Amro, ING en Rabobank). Studenten kunnen daar een lening afsluiten. Cremers spreekt dan ook van een ”hypotheek op je leven”. Als de opleiding is afgerond dan kan het terugbetalen beginnen. En laten we niet flauw doen, een piloot verdient meestal meer dan gemiddeld.