Een plat en donker heelal

Kosmologen hebben een probleem: het overgrote deel van de inhoud van het heelal is zoek. Uiteenlopende waarnemingen hebben geleid tot een heelal dat maar voor een paar procent gevuld is met ons bekende materie. Een kwart van het universum zou bestaan uit `donkere materie'. Die zien we niet maar is er wel. Kandidaten variëren van planeten via neutrino's tot exotische nieuwe deeltjes. Driekwart van het heelal is nóg mysterieuzer: `donkere energie' die het heelal versneld doet uitdijen. Deze visie is bevestigd door nieuwe metingen aan de kosmische achtergrondstraling, een relict van de Oerknal, 15 miljard jaar geleden (Science online, 7 okt). De Cosmic Background Imager (rechts) bestaat uit dertien antennes in de vorm van damstenen op een berg in de Andes en heeft de polarisatie van die achtergrondstraling (het vlak waarin de straling trilt) gemeten. Die polarisatie ondervindt geen invloed van zwaartekracht, wat een onëvenaard scherp beeld van het prille heelal oplevert. Maar wel een beeld met grote gaten.