Déjà Vu!

Albert Verlinde windt zich op over de voorspelbare kopieerlust van programmamakers.

Ik heb de laatste tijd steeds vaker het idee dat ik over paranormale gaven beschik. Als ik mijn televisie aanzet en me behaaglijk voor de buis nestel om een als spiksplinternieuw aangekondigd programma te bekijken, dan heb ik al redelijk snel het gevoel dat ik dat spiksplinternieuwe programma al eens eerder gezien heb. Sterker nog, ik kan het verloop van het programma al helemaal voorspellen. Wat is er aan de hand? Ben ik de nieuwe Jomanda en help ik door slechte medische adviezen ooit nog wel eens een bekende Nederlandse cabaretière naar de andere wereld? Of ben ik iemand als het Amerikaanse medium Char die aan de hand van letters het liefdesleven van een BN'er kan reconstrueren en die er bij Gordon achterkwam dat een mens soms aan één alfabet niet genoeg heeft? Ik zal iedereen uit de droom helpen; mijn voorspellende gave heeft niets te maken met het feit dat ik paranormaal begaafd ben, maar alles met het feit dat we dit jaar in Nederland voor het eerst te maken hebben met Kopie TV. Het recept is heel simpel: je neemt als programmamaker een succesformule van het afgelopen seizoen, legt het draaiboek onder de kopieermachine en neemt de hele show opnieuw op met nieuwe mensen. Succes verzekerd, maar niet heus!

Een voorbeeld? The Bachelor bij Yorin. Deze uit Amerika overgewaaide formule waarin een groep vrouwen vecht om de hand van een man (hallo vrouwenemancipatiebeweging van Nederland, zijn jullie er nog?!) was vorig jaar een kijkcijferhit, dus bestelde Yorin een nieuwe reeks. Die kregen ze, maar dit seizoen kijkt er niemand behalve de directe familie van de bachelor in kwestie. Hoe dat komt? Omdat er helemaal niets vernieuwends met het programma gebeurd is. Het is echt letterlijk hetzelfde programma van vorig jaar maar dan met nieuwe domme blonde koppies. We zien weer dames arriveren in een huis. We zien weer hoe de bachelor alle dames met drie zoenen begroet en hoe hij vervolgens met een roos aangeeft of ze al dan niet mogen blijven. Wat is dat voor saaie televisie? Na vijf minuten kijken weet ik al wat er de komende 13 weken gaat gebeuren. Het testbeeld is nog minder voorspelbaar dan de remake van dit programma. En als de kopieermachine toch draait kun je hetzelfde programma ook maar meteen in een ander jasje verkopen aan SBS 6. Die zenden Danny de miljonair uit waarbij dames aan komen in een huis, een vrijgezel begroeten enzovoort enzovoort. Ook dit programma heeft een kijkdichtheid van min zes. Zenders zetten deze oude televisiewijn in doorzichtige nieuwe zakken voor aan de kijker, investeren miljoenen in zo'n project en kijken vervolgens oprecht verwonderd als het niet scoort.

Nog een voorbeeld; Popstars The Rivals. Weer een talentenjacht, maar aangekondigd als een hele andere formule dan het onvolprezen Idols. Wie weet verandert het programma nog de komende weken, maar in de eerste afleveringen leek iemand van productie de eerste Idols Shows van een half jaar geleden bekeken te hebben en is er vervolgens een castingbureau gebeld om de kandidaten van vorig jaar na te spelen. Want we zagen ze weer hoor; de simpele jongen die Frans Bauer slecht nadoet, het lelijke meisje met bril dat niet kan zingen en de onvermijdelijke homo uit het Oostblok die er van droomt een ster te worden. Help! Misschien dat mevrouw Verdonk ook zangkwaliteiten mee moet gaan nemen in haar immigratiebeleid. Tv-producers waren in het verleden altijd herkenbaar door hun snelle wagen, hun laptop en hun mobiele telefoon. Sinds kort herken je de producer aan de kopieermachine die hij met zich meezeult. Het lievelingsattribuut van de tv-kijker is echter niet veranderd. Dat blijft de afstandsbediening.