Basisbeurs gaat al op aan een kamer

De hoogte van de studiefinanciering is gebaseerd op het verwachte uitgavenpatroon van studenten. Maar zo'n modelplaatje blijkt niet te bestaan. Alles kost meer, behalve de studieboeken.

'Mensen zeggen dat studenten altijd in de kroeg zitten maar dat beeld klopt echt niet. Daar hebben we helemaal geen geld voor. En ook geen tijd, want we hebben bijna allemaal een baantje”, zegt Kim Toering, derdejaars studente religie en levensbeschouwing aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en voorzitter van studentenvakbond LSVb. ”De basisbeurs is veel te laag. Studenten in de Randstad zijn het grootste deel van hun beurs alleen al kwijt aan de huur van een kamer. De meesten moeten daarom zo'n 16 uur per week werken om in hun levensonderhoud te voorzien.”

Uit onderzoek van de LSVb blijkt dat 70 procent van de studenten de studiefinanciering te laag vindt. Een student die niet meer thuis woont krijgt maximaal 718,77 euro per maand, bestaande uit een basisbeurs, een aanvullende beurs en een lening. (Zie voor de precieze bedragen de pagina's 20-21). Dat is niet zomaar een bedrag. Het is de optelsom van de verschillende kostenposten die een student volgens de overheid heeft. Voor de kosten van levensonderhoud krijgt een student die op zichzelf woont 508,35 euro. Een student die nog bij zijn ouders woont krijgt 336,26 euro. Het verschil tussen die twee bedragen, dus 172,09 euro, is bestemd voor de huur van een kamer.

”Daar gaat het fout”, zegt Toerink. ”Buiten de Randstad liggen de huren lager, maar in Amsterdam ben je geen uitzondering als je elke maand 250 euro huur betaalt. Ik ken zelfs studenten die 300 euro kwijt zijn.” Elke maand is er 123 euro gereserveerd voor studiegeld, 36,70 euro voor een ziektekostenverzekering en 50,72 euro voor materiaal, zoals boeken en pennen. De normbedragen worden jaarlijks aangepast.

In de praktijk komt het uitgavenpatroon van studenten niet overeen met het modelplaatje van de overheid. Volgens de Studentenmonitor van het Nibud geven studenten per maand gemiddeld 238 euro uit aan huisvesting. Boodschappen doen kost maandelijks 155 euro. Op studieboeken weten studenten te bezuinigen. Daaraan geven ze maandelijks 10 euro minder uit dan de overheid in gedachten heeft. Uit het Nibud- onderzoek blijkt dat eenderde van de studenten geen geld besteedt aan verzekeringen. Het is niet duidelijk of deze groep studenten onverzekerd rondloopt, of dat hun ouders de verzekeringspremies voor hun rekening nemen. Aan ontspanning, uitgaan en sport geven studenten 70 euro per maand uit. Aan kleding spenderen ze 63 euro.

Voor reiskosten is in de studiefinanciering geen bedrag gereserveerd, omdat studenten over een OV-studentenkaart beschikken. Wel kunnen degenen die met een veerpootje reizen een extra toelage krijgen van de IB-Groep als zij hieraan maandelijks meer dan 22,69 euro uitgeven. Deze regeling bestaat sinds studenten die op de Waddeneilanden wonen zich er bij de minister van onderwijs over beklaagden dat hun OV-studentenkaart niet geldig was op de reisjes van het eiland naar het vasteland en omgekeerd. Maar in alle andere gevallen houdt de overheid geen rekening met dit soort verschillen. Of ze nu in een stad wonen met hoge of met lage huren, of ze een studie volgen waarvoor ze dure apparatuur moeten aanschaffen of alleen goed betaalbare boeken, of hun gemeente nu wel of geen ruimhartig beleid voert bij het kwijtschelden van lokale belastingen, alle studenten krijgen evenveel.

TIPS OM TE BEZUINIGEN

1 Te weinig geld? Studenten mogen in 2004 netto 10.218 euro bijverdienen zonder dat hun studiefinanciering in gevaar komt. Dit bedrag gaat elk jaar omhoog.

2 Te veel verdiend? Dan kan het handig zijn om je studiefinanciering een maand of langer stop te zetten. Meer van dit soort praktische tips kom je tegen in het Poenboek. Je kunt het Poenboek bestellen door 8,50 euro over te maken op gironummer 213001 t.n.v. VSSD te Delft, met vermelding van je naam en adres.

3 Als je een bijbaantje of vakantiebaantje hebt, is de kans groot dat je werkgever te veel loonbelasting inhoudt. Dit geld kun je met een Tj- biljet (Teruggaaf jongeren) terugkrijgen van de Belastingdienst. Het biljet kun je downloaden (www.belastingdienst.nl).

4 Sommige verzekeringen heb je beslist nodig, zoals een aansprakelijkheidsverzekering, een ziektekostenverzekering en misschien een inboedelverzekering. Het is voordelig om alle verzekeringen onder te brengen bij een en dezelfde bank in een speciaal studentenpakket. Verzekeren via een studentenvakbond is nog goedkoper (www.lsvb.nl).

5 Om de huurprijs van een kamer of etage te bepalen geldt een puntensysteem. Als je wilt weten of je niet te veel huur betaalt, kun je op de website van de Woonbond zelf een berekening maken (www.woonbond.nl).

6 Huursubsidie geldt niet alleen voor zelfstandige woonruimtes met een eigen voordeur en eigen sanitair, maar soms ook voor studentenhuisvesting (www.vrom.nl). De wet noemt dit 'aangewezen wooneenheden'. Gemeenten weten welke lokale huisvesting onder deze noemer valt. Overigens behandelt de Tweede Kamer dit najaar een initiatiefwet van GroenLinks waarin huursubsidie voor studentenkamers wordt geregeld.

7 In veel gemeenten kunnen inwoners met een laag inkomen kwijtschelding krijgen van gemeentelijke heffingen, zoals afvalstoffenheffing of rioolrechten. Informeer bij je gemeente of je hiervoor in aanmerking komt.

8 Maak een begroting. Zet je inkomsten en uitgaven in een schema en stel vast hoeveel je maandelijks kunt besteden aan boodschappen, uitgaan enz. Zo kom je niet voor verrassingen te staan. Meer van dit soort praktische tips vind je in de Geldwijzer voor studenten. Te bestellen door 8,85 euro over te maken op bankrekeningnummer 368700 t.n.v. Nibud te Utrecht, onder vermelding van E23, met vermelding van je naam en adres (www.-nibud.nl).