Afscheid nemen van de arme negertjes in Afrika 1

De monumentale uiteenzetting van Richard Dowden over Afrika in Opinie & Debat van 2 oktober, biedt hoop aan de moedelozen onder ons die het beste met dat continent voor hebben. Eindelijk nemen wij afscheid van de arme negertjes in Afrika.

Dowden constateert dat de honger bijna altijd veroorzaakt wordt door de oorlog ter plaatse. De oorlogen (en machtsstrijd en corruptie) zouden vooral het gevolg zijn van de structuren die de koloniale mogendheden bij hun vertrek achterlieten; structuren die weinig binding hadden met de geografische en etnische realiteit.

De vier aanbevelingen die de auteur aan het rijke Noorden doet, lijken mij uitstekend. Maar zij bieden vermoedelijk geen oplossing voor de etnische problematiek die hij signaleert, ook niet ingeval de wapenhandel strenger zou worden gereguleerd. Wapens zijn overal te koop en zijn bovendien niet de oorzaak maar het gevolg van (innerlijke) strijd.

Indien een rechtstreeks verband is tussen de Afrikaanse oorlogen en de honger, waarom zou dan niet eindelijk gehoor worden gegeven aan de etnische verschillen door het tot stand brengen van een beperkte herverdeling tussen Afrikaanse staten? Waarom zouden de VN daarin niet sturend kunnen optreden en de betrokken (organisatie van Afrikaanse) staten onder druk zetten om voorstellen te doen of te aanvaarden? Ik weet wel: natuurlijke grondstoffen, prestige, financiële armslag – allemaal hinderpalen. Lubbers heeft onlangs de zelfstandigheid van Darfur bepleit. Het alternatief is een decennialange strijd en ellende. Dit rampzalige alternatief is overal ter wereld zichtbaar: voormalig Nieuw-Guinea, de Koerden, Tsjetsjenië, Joegoslavië.

Anders dan wij denken ontstaat door honger geen lotsverbondenheid. De geest is altijd sterker, ook in Afrika.