Sihanouk doet afstand van troon

Norodom Sihanouk, met onderbrekingen al sinds 1941 koning van Cambodja, heeft afstand gedaan van de troon. Het nieuws, dat hij bracht via zijn eigen website en een fax, heeft voor grote beroering gezorgd.

Hoewel de 81-jarige Sihanouk in het verleden vaker heeft gezegd terug te willen treden, lijkt het erop dat hij nu het woord bij de daad heeft gevoegd. ,,Ik kan mijn missie als koning en staatshoofd niet langer voortzetten'', liet Sihanouk vanuit de Chinese hoofdstad Peking weten. Hij verblijft daar al geruime tijd om gezondheidsredenen. Sihanouk lijdt aan prostaatkanker diabetes, staar en heeft vele beroertes achter de rug.

Desondanks zal een Cambodjaanse afvaardiging onder leiding van prins Norodom Ranariddh, een van de zonen van Sihanouk en voorzitter van het parlement, morgen naar China vliegen om de koning op andere gedachten te brengen. ,,Ik ben geen kandidaat [voor opvolging van Sihanouk] en ik heb altijd begrepen dat mijn broer Norodom Sihamoni ook geen koning wil worden'', aldus Ranariddh. ,,Dus de enige oplossing is dat koning Sihanouk blijft.''

De koning zou evenwel hebben gesuggereerd dat de 51-jarige Sihamoni, een diplomaat en danser die in Parijs leeft, die taak op zich zal nemen. Maar daarover moet de zogeheten Kroonraad, een negenkoppig adviesorgaan, een oordeel uitspreken. Probleem is echter dat die raad nog niet is samengesteld en dat de Cambodjaanse grondwet feitelijk niets vermeldt over troonafstand. Sihanouk heeft gezegd dat hij pas terugkeert naar Cambodja wanneer de Kroonraad een nieuwe koning heeft aangewezen.

Sihanouk heeft de afgelopen jaren herhaaldelijk zijn afkeuring laten blijken over de politieke onrust en abjecte armoede in het land dat hij onlangs heeft omschreven als zijn `Kafkaëske koninkrijk'. Vorig jaar maart stelde hij ook al voor om afstand te doen van de troon, naar verluidt eveneens uit onvrede over de politieke situatie in het land. De Cambodjaanse politiek wordt in een ijzeren greep gehouden door premier Hun Sen.

Waarnemers geloven dat de koning nu afstand doet in een poging invloed uit te kunnen oefenen op de aanstelling van zijn opvolger. Huns Sen zou het opvolgingsproces opzettelijk vertragen in een poging zijn politieke invloed verder te vergroten.

Het is niet de eerste keer dat Sihanouk afstand doet van de troon. In 1955 deed hij troonafstand om deel te kunnen nemen aan de politiek en leiding te geven aan het land. Hij trad achtereenvolgens op als minister, premier, staatshoofd en president om zich in 1993 weer tot koning te laten kronen. Na een staatsgreep in 1970 moest hij het veld ruimen. Hoewel het koningschap van Sihanouk slechts ceremonieel is, geldt hij als een belangrijk nationaal symbool en geniet hij grote populariteit onder de bevolking.

De meeste Cambodjanen hebben zijn schimmige relatie met de voormalige Rode Khmer, het schrikbewind dat in Cambodja tussen 1975 en 1979 naar schatting bijna twee miljoen slachtoffers eiste, vergeven.