Rabo stuit op weerstand in VS

Rabobank kijkt verlekkerd naar de agrarische sector in de VS, een miljardenindustrie. Maar de overname van Farm Credit stuit op weerstand.

Amerikaanse boeren liggen dwars bij het voornemen van de Rabobank om in de VS te expanderen. Sinds de Utrechtse grootbank deze zomer aankondigde voor ruim 0,5 miljard euro Farm Credit Services of America over te nemen, een door de overheid gesteunde boerenleenbank uit Omaha (Nebraska) is er een storm van protest opgestoken. Niet alleen klanten en aandeelhouders van de bank, maar ook collega-boerenleenbanken, economen aan lokale universiteiten alsmede diverse politici zijn in het geweer gekomen. Het verst ging vorige week topman Paul de Briyn van collega-boerenleenbank AgStar, dat een concurrerend bod op Farm Credit uitbracht. Volgens De Briyn zou de overname door Rabobank ,,een krater slaan in landelijk Amerika''.

De argumenten tegen de deal zijn talrijk. Aandeelhouders zien er het nut niet van in. Collega-boerenleenbanken zijn bang dat het Farm Credit System, het Amerikaanse stelsel van beschermde boerenleenbanken dat in 1917 werd opgericht, door de deal uiteenvalt. Economen geloven dat Farm Credit, dat 7,8 miljard dollar op de balans heeft staan, te goedkoop in de etalage is gezet. En politici gebruiken de deal om hun agrarische achterban te paaien.

,,We hadden wel wat tegenwind verwacht, maar dit gaat een beetje ver'', zegt Cor Broekhuyse, die vanuit New York de expansie van Rabobank in de VS in goede banen probeert te leiden. Hij is tegenwoordig een groot deel van zijn dag kwijt aan lobbyen. De Farm Credit Association, de toezichthouder van het bankenstelsel, moet zijn fiat geven voor de breuk met een van zijn leden. Hetgeen een noviteit is. Daarnaast zullen ook de aandeelhouders van de coöperatieve bank hun stem moeten uitbrengen over de overname.

Rabobank heeft een lobbyfirma ingeschakeld, Lesher en Russell, om de deal langs de juiste politici en ambtenaren te leiden in Washington. Maar het was niemand minder dan senator Tom Daschle uit South Dakota, leider van de Democraten in de Senaat, die vorige week een speciaal wetsvoorstel indiende om de deal te traineren. ,,Puur opportunisme'', vindt Broekhuyse, die graag iedereen zou willen uitnodigen om ,,eens te komen kijken wat wij in Nederland voor boeren hebben gedaan''.

Gavin Anderson, een pr-bedrijf in New York, is gevraagd deze boodschap over te brengen in Nebraska, Wyoming, Iowa en South Dakota, waar Farm Credit in totaal 43 filialen heeft met 900 medewerkers die 50.000 klanten bedienen. ,,Rabobank: een toegewijde bank voor de boeren van Amerika'', is te horen in het spotje dat om zes uur 's ochtends wordt uitgezonden op agrarische radiozenders. Advertenties in kranten stellen dat ,,Rabobank haar klanten door dik en dun bijstaat'' – een belangrijk punt voor de cyclische agrarische sector.

,,Mij overtuigen die spotjes niet'', zegt Merlyn Groot, een boer met een Nederlandse grootvader uit Manson, Iowa, die voorheen twintig jaar commissaris was bij Farm Credit. ,,Dit is een slechte deal. Rabobank kan als commerciële bank ons niet de garanties en bescherming geven zoals een bank uit het stelsel dat kan.'' Groots hart gaat ook niet sneller kloppen bij het idee dat Rabobank Nederlands is. ,,Een buitenlandse bank is riskanter dan een Amerikaanse. Als alles misgaat, komt er geen hulp van de overheid.''

Kritiek is er ook op de overnameprijs. 600 miljoen dollar zou te weinig zijn. Zo neemt Rabobank niet de zogeheten exit fee voor haar rekening die moet worden betaald aan het bankenstelsel voor in het verleden genoten (fiscale) voorzieningen. Dat bedrag wordt geraamd op 800 miljoen dollar. Farm Credit betaalt dat bedrag zelf, hetgeen zijn kredietwaardigheid onder druk zou zetten. ,,Flauwekul'', beweert Broekhuyse. ,,Rabobank heeft Farm Credit verzekerd dat er niets aan de leningsvoorwaarden zal veranderen. En die 800 miljoen dollar komt de andere banken in het stelsel alleen maar ten goede.''

Neil Harl, hoogleraar agrarische economie aan de Universiteit van Iowa, vindt dat de deal te veel vragen oproept. ,,Over de hoogte van de prijs, de exit fee, de belastingeffecten, en de consolidatie in de omgeving.'' Hij spreekt zijn voorkeur uit voor het bod van collega-boerenleenbank AgStar, dat 650 miljoen dollar bedraagt, en geen last heeft van een exit fee, omdat Farm Credit dan in het bankenstelsel zou blijven.

De enige instantie die Rabobank aan haar zijde vindt is de American Bankers Association (ABA), die zich al jaren opwindt over de oneerlijke concurrentie die commerciële banken ondervinden van de coöperatieve boerenleenbanken, die gunstiger rentes kunnen rekenen en minder belasting hoeven te betalen. Maar ook ABA-analist Bert Ely, die voorstander is van privatisering, heeft zijn twijfels geuit over de voorwaarden en de motivatie van de deal. Volgens hem is het niet uitgesloten dat het topmanagement van Farm Credit flink aan de deal verdient. Rabo is zeer geïnteresseerd in de agrarische sector in de VS, die alleen de komende 10 jaar al op 22 miljard dollar extra overheidssteun kan rekenen.

Farm Credit zelf houdt ondertussen de kaken op elkaar. Topman Jack Webster, die Broekhuyse omschrijft als integer, geeft geen interviews. Dat er ook verdeeldheid heerst onder het bankpersoneel lijkt onvermijdelijk. Chris Clayton, die voor de Omaha World Herald verslag doet van de controverse, verbaast zich over de ,,politieke onhandigheid van zo'n grote bank als Rabobank'', aangezien de bank al 25 jaar in de VS is, de afgelopen jaren drie banken overnam en ervaring heeft met een soortgelijke overname in Australië. ,,Om zo'n gevoelige overname te doen in een verkiezingsjaar is vragen om moeilijkheden'', zegt de journalist. Broekhuyse blijft lakoniek. Hij spreekt van een ,,boeiend proces''. ,,Denk aan alle publiciteit die dit heeft opgeleverd. Iedereen weet nu wie Rabobank is.''