Oranje meer dan speelgoedje voor De Mol

Morgen staat Macedonië-Nederland op het programma. Wie de wedstrijd op tv wil bekijken, moet naar een kinderzender uitwijken.

SpongeBob en de oude coryfeeën Bassie en Adriaan moeten morgen een paar uurtjes wijken voor analist Dick Advocaat en commentator Richard Witschge. Voor het eerst zendt kinderzender Nickelodeon een voetbalwedstrijd uit. Het bedrijf van John de Mol, Talpa, verwierf vorige maand de rechten op de uitwedstrijden van het Nederlands elftal.

,,Op deze manier laten we zien serieus van plan te zijn in de toekomst rechten voor voetbalwedstrijden te verwerven'', zegt De Mols woordvoerder Thomas Notermans. ,,De komende dagen gaat de bieding van start voor de rechten op de eredivisiewedstrijden en ook op die rechten doen we zeker een bod.'' Tussen kandidaten als NOS, RTL en Canal Plus neemt de investeringsmaatschappij Talpa van John de Mol een bijzondere plaats in. Hij heeft nog geen eigen tv-zender. Pas vanaf augustus volgend jaar vult De Mol vast het avondprogramma van Nickelodeon, een dochter van het Amerikaanse mediaconcern Viacom.

De zes uitwedstrijden van het Nederlandse elftal in het kader van de kwalificatie voor het WK 2006 die tot en met volgend jaar op het programma staan biedt de gefortuneerde De Mol gratis en voor niets aan Nickelodeon. Hij betaalde naar schatting 5 miljoen euro voor de uitzendrechten. Voor televisiekijkers die tot nog toe zonder SpongeBob en Bassie en Adriaan door het leven gingen wordt het mogelijk nog een heel gezoek de zender voor morgenavond acht uur op de buis te krijgen. Dat is ook precies de bedoeling van De Mol, en wellicht ook van Nickelodeon: een vast plaatsje tussen de andere zenders. Uit een telefonisch onderzoek van mediabureau M2Media bleek deze week dat circa 60 procent van de Nederlanders Nickelodeon niet weet te vinden. In het verleden betaalden SBS en RTL miljoenen aan reclamecampagnes om de kijkers te bewegen de zender op een van de eerste negen kanalen te zetten.

,,De Mol weet dat geld verdienen begint met rechten. Hij wil via het voetbal de massa binnenhalen. Eigenlijk wordt het voetbal letterlijk een vangnet'', zegt Peter Jelgersma, adviseur telecom en nieuwe media. ,,Bij die ene zender zal het niet blijven. Met de komst van digitale televisie wordt het veel gemakkelijker meerdere zenders aan te bieden. Als hij de aandacht van de massa eenmaal binnen heeft, kan hij het miljoenenpubliek verdelen in verschillende doelgroepen. Bijvoorbeeld een zender voor golf, voor mode of voor tennis.'' Woordvoerder Notermans spreekt van een uithangbord dat De Mol, vermogend dankzij de verkoop van amusementsbedrijf Endemol, wil creëren. ,,In plaats van dertig zenders, zijn er in de toekomst misschien wel drieduizend digitale zenders. Daarom moet je er nu bij zijn om contact te maken.''

Niet alleen voor de televisie heeft hij de rechten op de uitwedstrijden van Oranje. Ook voor zijn radiozender Radio 10 Gold dacht hij over exclusiviteit te beschikken. Bij de NOS vinden ze echter dat iedereen vrij is om een radioverslag te doen. De partijen hebben inmiddels besloten deze kwestie aan een rechter voor te leggen.

De internetrechten zijn gisteren verkocht aan KPN, dat morgen voor het eerst Nederlanders de mogelijkheid biedt een interland gratis op een computerscherm te bekijken. Volgend jaar wil KPN in samenwerking met De Mol interactieve diensten en entertainment naast de wedstrijdbeelden gaan aanbieden. Daarbij wordt gedacht aan het zelf kiezen van een camera-instelling of commentator.

Met het verwerven van de rechten op de Oranje-wedstrijden is de strijd, wat De Mol betreft, nog maar net begonnen. Komende week begint het gevecht om de samenvattingen en de directe beelden van de eredivisie voor de komende drie seizoenen. Die rechten, die door de eredivisieclubs (ECV) worden aangeboden, leveren dit seizoen 22 miljoen euro op. Veel geld, maar deze krant becijferde deze zomer dat De Mol alleen al met zijn transacties in aandelen van het telecombedrijf Versatel in een paar maanden tijd 70 miljoen euro had verdiend.

Een blik op de Quote-lijst van rijke Nederlanders leert dat De Mol diepe zakken heeft: een vermogen van meer dan 600 miljoen euro. Hij kan slecht tegen verliezen en daarbij komt dat hij het debacle rond Sport 7 – hij was een van de initiatiefnemers van de mislukte sportzender in 1996 – zou willen goedmaken. En hij geeft niet snel op. In de veiling om radiofrequenties bood hij vorig jaar doodleuk 80 miljoen euro om Radio 10 Gold in de lucht te kunnen houden. Een bedrag waarvan de deskundigen direct riepen dat het niet terugverdiend zou kunnen worden. Maar in tegenstelling tot zijn concurrenten kan De Mol het zich veroorloven op de korte termijn tientallen miljoenen te verliezen: zo lang hij overtuigd is van het nut op lange termijn, hoeft hij aan niemand verantwoording af te leggen. Of zoals zijn woordvoerder zegt: ,,Wie dacht dat De Mol met de Oranje-duels als speelgoedje tevreden zou zijn, heeft hem onderschat.''

Vanzelfsprekend is er voor morgen voldoende geld om spraakmakende deskundigen aan te trekken. Zelfs Dick Advocaat is bereid gevonden een analyse van de wedstrijd te geven. Hij heeft daarvoor wel zijn afkeer van analisten moeten opgeven. Na het EK keek de voormalige bondscoach nog kritisch terug op de rol die hij morgen gaat spelen. ,,Als je weken op kosten van een tv-zender met het gezin in dure hotels mag zitten, voel je je al snel verplicht tot prikkelende uitspraken'', zei hij toen in een interview. Als De Mol Advocaat kan overhalen, kan het met die voetbalrechten ook lukken.