Lerarenleed

Goof Bakker werkt in de reclame en schrijft erover. Deze keer over een advertentie waarin de schaduw- zijden van het leraarschap breed uitgemeten worden.

Brutale pubers, een hoog ziekteverzuim, geweld, vernieling, onhandelbare allochtonen. Twee kolommen lang worden de negatieve aspecten van het leraarschap opgesomd. De advertentie, die dinsdag paginagroot in deze krant stond, spot met alle ongeschreven wetten van de reclame, door de nadelen niet alleen te benoemen, maar er zelfs pontificaal mee te beginnen.

De kopregel belooft al niet veel goeds. `Je zal maar in het onderwijs werken', staat er boven de advertentie. Er zal wellicht eerst gestaan hebben `Je zal maar leraar wezen', wat veel mooier geweest was. Maar de opdrachtgever, het ministerie van Onderwijs, wilde waarschijnlijk een bredere groep aanspreken dan alleen de potentiële leraren. En dus is het deze regel geworden.

De tekstschrijver heeft zich zelfs verdiept in het kleinste lerarenleed. Een dyslectisch meisje leren hoe de voormalige Russische republieken heten. Lang moeten nablijven omdat een leerling straf heeft. Een met leerlingen gevuld schoolplein moeten oversteken met je fiets, terwijl het net geijzeld heeft.

Zoveel banaal realisme, dat je gaat denken dat de copywriter zelf leraar moet zijn geweest. De advertentie zou door Theo Thijssen geschreven kunnen zijn.

Zelfs de gekmakende meligheid van het lerarendom wordt met een bewonderenswaardig inlevingsvermogen aangehaald: `met een zogenaamd lege bus terugkeren van een schoolreisje'. Een doordenkertje. Maar deze ouwe grap, waarbij de kinderen onder de stoelen duiken om de wachtende ouders voor de mal te houden voor de zoveelste keer in je carrière moeten opvoeren: het moet inderdaad stomvervelend zijn.

Nadelen, nadelen, nadelen. Kolommen lang gaat het door, voor in het prachtig gespiegelde betoog eindelijk de voordelen van het lerarenbestaan aan de orde komen. Gewaagd, en op z'n minst zeer ongebruikelijk. Stel u maar autoreclame voor, als die zich van dezelfde techniek zou bedienen. `Ons nieuwe instapmodel is weliswaar traag en klein, maar hij rijdt toch best lekker.' Of een advertentie voor kleding: `Onze nieuwe herfstcollectie is weliswaar suf en saai, maar het zit allemaal prima en houdt u warm, straks in de koude maanden.'

De nadelen groot opspelen, om de voordelen daarna des te effectiever te kunnen etaleren. Die weg heeft de opdrachtgever durven bewandelen. En het effect is grandioos. Je zou er zin van krijgen. Drie leraren die ik belde over deze advertentie herkenden zich er volledig in. Ook mooi meegenomen.

Met deze advertentie op de `Dag van de leraar' toont het ministerie moed. Geen opgeklopte verhalen over de schoonheid en de diepe bevrediging van het leraarschap. Nee, de bittere realiteit maakt onderdeel uit van de aanprijzing. Dat is durf. Als dat ook de mentaliteit van ons lerarenkorps is, zijn onze kinderen in goede handen.