Huilend kind roept agressie van ouders op

Eén op de twintig ouders die vinden dat ze een huilbaby hebben, slaat hun kind wel eens om het stil te krijgen, rammelt het door elkaar of smoort het huilgeluid door een doek op het gezicht van de baby te drukken.

Turkse en Marokkaanse ouders doen dat acht keer zo vaak als van oorsprong Nederlandse ouders. Werkloze of alleenstaande ouders en adoptie-ouders, pleegouders en niet-biologische ouders lijken ook vaker het huilen te stoppen met maatregelen die naar kindermishandeling neigen.

Deze cijfers komen uit het eerste Nederlandse onderzoek naar factoren die de kans op kindermishandeling vergroten. Onderzoekers van TNO Preventie en Gezondheid in Leiden namen een enquête af bij ongeveer 3.300 ouders van kinderen van één tot zes maanden oud.

Uit het onderzoek blijkt dat 40 procent van de ouders vindt dat ze een huilbaby hebben. Van die ouders zegt ruim 6 procent in de enquête wel eens te smoren, slaan of schudden. Dat is driemaal zo veel als onder ouders die niet vinden dat hun kind een huilbaby is.

De enquête was strikt anoniem. De vragen naar smoren, slaan en door elkaar rammelen zaten ingebed tussen vragen naar methoden om een huilend kind stil te krijgen, zoals rondlopen, wiegen en een zuigspeen aanbieden. Toch is het volgens de onderzoekers mogelijk dat het werkelijke percentage ouders dat zijn kinderen mishandelt nog hoger ligt. De onderzoeksresultaten zijn vandaag gepubliceerd in het Britse medisch-wetenschappelijke tijdschrift The Lancet.

TNO-onderzoeker prof.dr. Sijmen Reijneveld (inmiddels hoogleraar sociale geneeskunde in Groningen) stelde vast dat een hoger risico niet wordt bepaald door hoe lang een baby werkelijk huilt, maar of de ouders vinden dat hun kind veel huilt. Ouders die onder druk staan – door persoonlijke of sociale omstandigheden – zijn eerder geneigd om huilen in geweld te smoren.

Artsen en andere zorgverleners, bijvoorbeeld op consultatiebureaus, zouden gespitst moeten zijn op risicogezinnen, concluderen de onderzoekers. Goede voorlichting leidt wellicht al tot risicoverlaging. Een normale baby van één maand oud huilt bijvoorbeeld anderhalf uur per dag. En het is ook aan te raden om – als het kind verder goed verzorgd is – de baby maar een tijdje te laten huilen.

In een commentaar op het Nederlandse onderzoek in The Lancet waarschuwen twee Amerikaanse kindermishandelingsexperts dat de schuld niet bij de huilende baby's moet worden gelegd: ,,De schuld op het slachtoffer schuiven is een vaak gebruikt excuus voor onacceptabel en misdadig gedrag.''