Dansen op een Boeing

Een boek óver freaks, geschreven dóór freaks. Dat is een risico, maar de auteurs van Door! Dance in Nederland zijn er redelijk in geslaagd voldoende afstand te nemen. Dance-liefhebbers Arne van Terphoven (1981) en Toon Beemsterboer (1980) geven een historisch overzicht van het ontstaan, samengaan, afsplitsen en doodbloeden van verschillende dancestijlen in Nederland. De mijlpalen, keerpunten en grote namen komen aan bod om te laten zien hoe dance vanuit Amerika via dj Eddie de Clerq en de Amsterdamse discotheek Roxy eind jaren tachtig in Nederland terechtkwam. Alle ontwikkelingen sindsdien – de gabbers, de xtc, de opmars van door ID&T georganiseerde massafeesten – worden door Van Terphoven en Beemsterboer in razend tempo behandeld.

Van Terphoven en Beemsterboer schrijven met passie en gebruiken stopwoorden als `ranzig' en `orgastisch'. Soms wat te vaak en daardoor irritant, maar het is taal die past bij het onderwerp. Soms vliegen ze uit de bocht en maken ze slordige zinnen. Maar het enthousiasme en cliffhangers als `Het is in 1991 duidelijk: Nederland is klaar voor het hardere werk' maken veel goed.

Door! is dan wel onafhankelijk in de zin dat het niet geproduceerd werd door een belanghebbende, zoals het eerder dit jaar door ID&T uitgebrachte boek Release, maar de auteurs blijven liefhebbers. De verleiding is groot het boek te gebruiken om een lans te breken voor de scene: drugsgebruik hoort erbij, gehoorbeschadiging is grotemensengezeur en de media hebben dance nooit serieus genomen. Van Terphoven en Beemsterboer ontkomen hier niet volledig aan. Maar de bronnen die ze ten tonele brengen zijn gevarieerd: niet alleen organisatoren, producenten, dj's en de dansers zelf, maar ook een audioloog die ontnuchterend zegt: `Het geluid op dancefeesten is te vergelijken met een opstijgende Boeing.' DJ John van Luijn beledigt een deel van het house-publiek, dat naar grote commerciële feesten gaat: `Mensen die naar Sensation gaan, zijn zo dom als een deur.' Het hoofdstuk waarin de house-bestrijders Arie van Heijningen en Sander Westeneng van de Landelijke Evangelische Actie Stichting `Naar House' aan het woord komen heeft als titel `Alles binnen de dance is erop gericht de wet van God te overtreden.'

Zelfs de auteurs zelf komen af en toe terug op aarde. In het hoofdstuk over de neiging van danceliefhebbers om dance als een religie te zien, stellen ze: `Al deze hoogdravende verhalen ten spijt is een feest natuurlijk ook gewoon ordinaire behoeftebevrediging. Lekker drinken, dansen en doen waar je zin in hebt.' De combinatie van kennis van en liefde voor de beat met aandacht voor de minder prettige kanten van de scene, maakt Door! vermakelijk, geloofwaardig en compleet.

Arne van Terphoven en Toon Beemsterboer: Door! Dance in Nederland. Contact, 253 blz. €16,90